‘Ik mocht thuis hulp vragen, maar moest het altijd eerst zelf proberen’

15 OKTOBER: INTERNATIONALE DAG VAN DE WITTE STOK

Joëlle en Anne hebben een visuele beperking

Joëlle en Anne hebben een visuele beperking. Maar dat weerhoudt hen er niet van om zelfstandig te leven en vastberaden hun eigen weg te zoeken.

‘Als klein meisje was ik heel actief en ging ik graag naar school. Ik volgde zangles, zat bij de Scouts, danste ballet, volgde notenleer en speelde piano. Ik beleefde een perfect gelukkige kindertijd, tot mijn zicht rond mijn tiende plots achteruit begon te gaan. In de klas kon ik het bord niet goed meer zien en ook strips lezen werd moeilijker. Verder kon ik alles zien en doen, zoals andere kinderen. Omdat er geen andere expliciete klachten waren, en bij ons in de familie heel wat mensen een bril droegen, maakten mijn ouders zich eerst niet zoveel zorgen. Ze gingen ervan uit dat ik gewoon zou moeten brillen. Het duurde ook een tijdje voor we bij de oogarts terechtkonden. Maar die ontdekte dat mijn oogzenuwen wit van kleur waren in plaats van roze en stuurde mij onmiddellijk door naar het Universitair Ziekenhuis in Leuven voor verder onderzoek.

BLIND OP HAAR TIENDE, EN IS VANDAAG DOCTORAATSSTUDENTE LITERATUUR EN VERTALING

JOËLLE (29) WERD

Daar viel het harde verdict. Er werd een hersentumor bij me ontdekt die tegen de oogzenuw drukte, waardoor de bloedtoevoer naar mijn ogen werd afgeklemd en mijn ogen niet meer normaal konden functioneren. Diezelfde week nog moest ik de tumor laten wegnemen.’

Risicovolle ingreep

‘Zelf besefte ik toen niet hoe ernstig de situatie was, maar voor mijn ouders moet dit een héél moeilijk moment geweest zijn. De hersentumor was goedaardig. Maar hij had al de grootte van een kippenei en moest dus zo snel mogelijk verwijderd worden, om verdere schade te kunnen beperken. Een ingreep zonder omliggende gebieden in mijn hersenen te beschadigen was onmogelijk. De operatie duurde een hele dag en was uiterst delicaat. Uiteindelijk werd de hypofyse, die voor de hormoonproductie instaat, geraakt omdat de tumor anders niet voldoende verwijderd kon worden. Voordat ik onder het mes ging, voorspelden de dokters dat ik na de ingreep een tijdlang blind zou zijn. Maar ze sloten niet uit dat die situatie omkeerbaar was. Er was hoop dat ik ooit misschien weer zou kunnen zien. Maar die hoop was klein, heel klein zelfs. Voor mijn ouders was dat een heel grote bezorgdheid. Zij vroegen me voortdurend of ik al weer iets zag, of ik kon zien hoeveel vingers ze opstaken, enzovoort. Ik bleef er redelijk rustig onder, alsof ik de ernst van de zaak nog altijd niet besefte. Enkele dagen na de operatie kwam er een kinesiste naar mijn kamer om me te leren hoe ik, door al tastend langs de muren van de gang te lopen, zelf om water kon gaan. Ik zag het als een spelletje, hoe ik de deuren moest tellen en moest proberen te voelen waar de overgangen zich bevonden. Maar voor mijn ouders was het een heel confronterend moment, om mij voor het eerst als blinde, in de gang, mijn weg te zien zoeken.’

STRAF

‘Toen mijn klasgenoten stilaan op stap begonnen te gaan, bese e ik ineens: ik ben blind en kan niet meer mee.’

Leven in het donker

Tumor terug

‘Na de ingreep moest ik nog een aantal weken in het ziekenhuis verblijven en kreeg ik een intensieve revalidatie. Maar mijn zicht herstelde zich niet. Ik probeerde me zo goed mogelijk aan te passen aan mijn nieuwe situatie, leerde braille lezen en moest leren lopen met een witte stok. Vooral dat laatste vond ik echt verschrikkelijk. Drie jaar gingen voorbij. Toen bleek plots dat de tumor was teruggekeerd. Mijn ouders hebben alles gedaan om mijn zicht te redden. Ze trokken met mij zelfs naar een gespecialiseerd kinderhospitaal in Londen voor een tweede opinie. Maar een nieuwe operatie bleek onvermijdelijk. Een ingreep die nog zwaarder was dan de eerste, en nog meer schade aanrichtte. Deze keer werd de hypothalamus geraakt, wat ervoor zorgde dat ik ontzettend veel bijkwam. En de operatie had me ook zodanig uitgeput dat ik heel snel moe werd. Als prille tiener en beginnende puber was dat heel moeilijk om mee om te gaan. Van het vrolijke kind dat ik tot dan toe altijd was geweest, bleef al snel niet veel meer over. Klasgenoten mochten stilaan op stap beginnen gaan en leefden zich uit. En dat bracht mij plots tot het besef: ik ben blind en kan niet meer mee. In één klap realiseerde ik me dat ik voor een groot deel van anderen afhankelijk was en gewoon niet bij de groep hoorde. Voor mij was dat de moeilijkste periode uit mijn leven. Op één jaar na ben ik altijd naar een normale school kunnen blijven gaan. Ik volgde alle lessen en kreeg alleen een vrijstelling voor visuele vakken zoals esthetica en lichamelijke opvoeding. Maar dat leidde bij sommige medeleerlingen weleens tot jaloezie, en zorgde ervoor dat ik nog minder bij de groep hoorde en mijn onzekerheid alleen nog maar toenam.’

Naar de universiteit

‘De meeste van mijn hobby’s moest ik laten vallen. Alleen klassiek ballet en zingen in een zangkoor ben ik nog een aantal jaar kunnen blijven doen. Maar mijn ouders hebben voor mijn elfde verjaardag wel een paard voor me gekocht, zodat ik kon beginnen paardrijden in de LRV Ruitersvereniging. Toen het in het derde jaar van mijn humaniora fysiek echt te zwaar begon te worden voor mij om voltijds naar een gewone school te blijven gaan, ben ik overgestapt naar het blindenonderwijs. Met de bedoeling om weer even tot rust te komen en een aantal basisvaardigheden – zoals deftig een boterham leren smeren – weer onder de knie te krijgen. Maar die overstap viel zwaar tegen. Ik kon niet wennen aan het internaat, de leefgroep waarin ik terechtkwam, was heel divers en bevatte ook aan aantal leerlingen met een lichte mentale beperking. Ik voelde me er totaal niet thuis, heb dat jaar bijgevolg niet afgemaakt en ben teruggekeerd naar het gewone onderwijs, waarin ik mijn humaniora heb afgerond in de humane wetenschappen. Verder studeren was mijn grootste ambitie. Ik wilde koste wat het kost bewijzen dat ik, ondanks mijn visuele beperking, óók iets kon bereiken in het leven. Daarom trok ik naar de universiteit in Leuven en koos de richting Taal- en Letterkunde.’

Een hond en pratende rookmelders

‘Dankzij het omkaderingsprogramma Romero, waarbij studenten met een beperking geholpen worden door andere studenten, kon ik zelfstandig op kot gaan en maakte ik meteen een aantal goede vrienden. Een heel nieuwe wereld ging voor mij open, ook al moest ik keihard werken. Door de naweeën van de tweede operatie was ik nog steeds snel moe en moest ik mijn examens noodgedwongen spreiden. Maar uiteindelijk heb ik me er wel door kunnen worstelen. Op het einde van mijn derde bachelor heb ik mijn eerste blindengeleidehond gekregen, na vijf jaar op de wachtlijst te hebben gestaan. Dankzij deze hond, Mazzel, een golden doodle van het Belgische Centrum voor Geleidehonden, hoefde ik niet meer in de omkaderingsgroep te blijven wonen, kon ik zonder angst zelfstandig de straat op, kreeg ik plots veel meer vrijheid en werd ik een stuk zelfstandiger. Samen met Mazzel ben ik na het behalen van mijn masterdiploma zelfs nog een jaar verder gaan studeren in Tübingen. En na mijn terugkeer uit Duitsland ben ik met een doctoraat begonnen aan de universiteit in Leuven. Vandaag werk ik als doctoraatsstudente aan mijn doctoraat rond literatuur en vertaling. En dat is met mijn visuele beperking niet altijd evident. Al mijn teksten moeten naar braille worden omgezet en voor conferenties bijvoorbeeld heb ik begeleiding nodig. En toch lukt dat aardig. Daarnaast vertaal ik ook regelmatig boeken en zet ik me graag in voor de sensibilisering rond de geleidehond. Ik woon samen met mijn blindengeleidehond, alleen. Ik maak alleen gebruik van een persoonlijk assistentiebudget voor bijvoorbeeld het samenstellen van mijn kledingsets. Met de hulp van mijn hond en dankzij een aantal kleine trucjes trek ik goed mijn plan en woon ik volledig zelfstandig. Iets wat in een drukke stad als Leuven, met zijn vele obstakels en heel smalle stoepen, niet zo evident is. Zo heeft mijn vader bolletjes gekleefd op de lichtschakelaars, zodat ik kan voelen wanneer het licht uit is. Op mijn wasmachine zijn extra markeringen aangebracht en ik heb speciale rookmelders in huis, die praten.’

Op zoek naar een lief

‘Omdat ik blind ben, denken veel mensen dat mijn andere zintuigen beter ontwikkeld zijn. Maar zo werkt het volgens mij niet. Ik denk niet dat ik beter hoor dan andere mensen, ik luister alleen beter. Wanneer mensen rond mij aan tafel onderling blikken uitwisselen, denken ze dat ik daar niets van merk. Maar ik heb zoiets wel meteen
door, alsof ik daar extra intuïtie voor heb ontwikkeld. Mijn grote gewichtstoename bleef lang na mijn tweede operatie een doorn in het oog en zorgde ervoor dat ik niet openstond voor een relatie. Maar nu ik bijna veertig kilo ben kwijt geraakt, ervaar ik het gemis van een partner enorm. Daarom ben ik nu ook volop aan het daten. Ik heb al een aantal afspraakjes achter de rug, zonder echt succes. Soms heb ik het gevoel dat ze gewoon met me afspreken uit medelijden. Maar ik geef de moed niet op. Ooit vind ik wel een lieve man die verder kijkt dan mijn visuele beperking. En kan ik mijn droom om een gezin te stichten waarmaken. Want dat acht ik, met enkele aanpassingen en kleine toegevingen, ook echt wel mogelijk. Het grootse deel van mijn tijd gaat vandaag naar mijn doctoraatswerk en mijn nieuwe blindengeleidehond Ouigo, die opgeleid werd door de organisatie Scale Dogs in Brussel. Maar ik spreek ook nog regelmatig af met vrienden en ga binnenkort opnieuw dansles volgen.Ik voel we weer prima in mijn vel en kijk de toekomst met een goed gevoel tegemoet.’

‘Me door Leuven bewegen met zijn vele obstakels en smalle stoepen is niet evident, maar het lukt!’

Zo vinden zij hun weg

‘Kort na mijn geboorte nam mijn vader een foto van mij en het viel hem meteen op dat ik niet reaGEBOREN EN GEEFT NU geerde op de ?its. Mijn ouders vermoedden meteen het ergste en gingen met mij naar de dokter. Na VISUELE BEPERKING tal van verschillende onderzoeken werd hun vermoeden bevestigd. Ik ben geboren met de aandoening aniridie, het regenboogvlies in mijn ogen ontbreekt compleet. Daardoor valt er constant licht binnen in mijn oog en zie ik dus zo goed als niets. De aandoening is genetisch bepaald, de kans is dus reëel dat ik ze doorgeef als ik zelf kinderen krijg. Maar bij mij is het een erfelijke mutatie, ik ben de enige in onze familie die aniridie heeft. Mijn ouders kregen meteen thuisbegeleiding vanuit het Centrum Ganspoel, en werden op weg geholpen met een aantal tips rond bijvoorbeeld speciaal speelgoed voor mij. Thuis werd er altijd heel veel rekening gehouden met mijn visuele beperking, maar mijn ouders stonden er wel op mij niet anders te behandelen dan mijn zus. Ze wilden mij ook zo goed mogelijk stimuleren om zo veel mogelijk zelfstandig te kunnen doen. Ik mocht altijd hulp vragen, maar kreeg meestal wel de opdracht om het eerst een keer zelf te proberen. In huis werden een aantal aanpassingen gedaan, zo werden op onze witgeschilderde trap geribbelde uiteinden geplaatst op elke trede, omdat ik anders de treden niet van elkaar kon onderscheiden en viel. Al van bij mijn geboorte werd mijn gezichtsvermogen geschat op tien procent. Maar wat dat dan concreet inhoudt, in vergelijking met mensen die een normaal zicht hebben, kan ik niet uitleggen. Omdat ik het nooit heb kunnen vergelijken. Ik zie lichtschakeringen en kan sommige vormen onderscheiden, maar verder reikt mijn zicht niet.’

ANNE (29) WERD

Gepest op school

‘Ondanks mijn visuele beperking ben ik wel altijd naar een gewone school kunnen blijven gaan, dankzij de extra gon-begeleiding die ik kreeg van een leerkracht uit het buitengewoon onderwijs. Tot het einde van mijn middelbaar onderwijs heb ik van die extra ondersteuning gebruik kunnen maken. In de kleuterschool bestond die begeleiding bijvoorbeeld uit oefeningen met blokpatronen. In het middelbaar leerde ik vooral te werken met vergrotingssoftware op de computer. Anders zijn dan andere kinderen was niet gemakkelijk voor mij. Voor mijn algemene ontwikkeling was het een goede zaak dat ik als slechtziende in het normale onderwijs kon blijven, maar het had ook zijn nadelen. Ik werd door andere kinderen regelmatig aangesproken op mijn visuele beperking en werd er in de lagere school ook mee gepest. Kinderen gingen maar zo lang met mij om tot ze door een ander vriendje werden gevraagd waarom ze in ’s hemelsnaam omgingen met een blinde. Daardoor had ik weinig vrienden op school en voelde ik me vaak alleen. Leuk was dat zeker niet, maar het heeft me gelukkig niet getraumatiseerd.’

‘Ik vond het het moeilijkst dat ik gewoon niet hetzelfde kon als andere kinderen, hoe hard ik ook mijn best deed.’

Weinig maar dierbare vrienden

‘Zelf had ik het vooral moeilijk met de vaststelling dat, hoe hard ik ook mijn best deed, ik gewoon niet hetzelfde kon als andere kinderen. Echte vrijstellingen kreeg ik op school niet. Maar als er in de turnles bijvoorbeeld oefeningen waren die ik niet kon, mocht ik wel aan de kant gaan zitten. Maar toch is het me gelukt om mijn humaniora succesvol af te ronden en ben ik daarna zelfs naar de universiteit gegaan, waar ik de richting Psychologie heb gevolgd. Op kot gaan zag ik niet zitten. Daarom heb ik voor de unief kort bij huis gekozen. Mijn examens werden op A3 vergroot en ik mocht voor sommige vakken mijn laptop gebruiken om te noteren. Ik had een aantal aanpassingen nodig om mijn studies tot een goed einde te brengen, en het was niet altijd evident om die voor elkaar te krijgen. Maar uiteindelijk heb ik mijn masterdiploma wel behaald. Het gebrek aan een uitgebreide vriendenkring heeft me wel altijd parten gespeeld. Het is vandaag nog altijd niet gemakkelijk om met een visuele beperking een bruisend sociaal leven op te bouwen. Maar vroeger werd ik nog veel meer geconfronteerd met mensen die niet wilden omgaan met ‘die blinde’. Onbegrip is mij helaas niet vreemd. Ik heb nooit veel vrienden gehad, maar gelukkig zijn de weinige vrienden die ik vandaag heb wel heel dierbare.’

Gon-begeleidster voor kinderen met een visuele beperking

‘Nadat ik was afgestudeerd, was het niet evident om meteen een mooie job te vinden. Er zijn verschillende sollicitaties afgesprongen op mijn visuele beperking. Maar eigenlijk mag ik absoluut niet klagen. Ik ben in het onderwijs gestapt en heb daar een heel toffe job gevonden. Als gon-begeleidster werk ik nu met lagereschoolkinderen met een visuele beperking. Tijdens mijn studies had ik stage gelopen in een school voor kinderen met een meervoudige visuele beperking. En omdat ik natuurlijk zelf ook die ervaring deel, lag die doelgroep mij meteen perfect. Ik haal vandaag veel voldoening uit het werk dat ik samen met de kinderen a?eg. Daarom ben ik nu ook opnieuw gaan studeren. Als aanvulling op mijn diploma van psychologe ben ik begonnen met de lerarenopleiding. Zelf ga ik nog jaarlijks op controle om mijn zicht verder op te volgen, maar het was al van bij mijn geboorte duidelijk dat er geen enkele behandeling of operatie bestaat die mijn toestand zou kunnen verbeteren.

De wetenschap staat niet stil, maar ik stel er mijn hoop niet op dat er ooit iets gevonden zou worden wat ervoor zou kunnen zorgen dat ik normaal zie. Ik weet zelfs niet of ik daar zou voor openstaan. Omdat ik normaal zien gewoon niet mis en het niet anders gewend ben.’

‘Dat ik nooit zal kunnen ?etsen en autorijden is jammer, maar ik heb me erbij neergelegd.’

Niet op de ?ets, wel op het paard

‘Vijf jaar geleden ben ik volledig op eigen benen gaan staan. Ik ben in het ouderlijk huis gebleven waar ik ben opgegroeid, aan de rand van Leuven. Mijn ouders zijn teruggekeerd naar hun roots in Limburg. De ware liefde ben ik nog niet tegengekomen. Mocht die morgen op mijn pad komen, zou ik daar zeker voor openstaan, maar ik ben er niet actief naar op zoek. Het grootse deel van mijn vrije tijd gaat vandaag op aan mijn dieren. Ik heb twee honden, waarvan één mijn blindengeleidehond is, en een pony. Paardrijden doe ik ondertussen al negentien jaar en ik geniet nog altijd heel erg van de vrijheid en ontspanning die de paardensport mij biedt. Dat autorijden nooit voor mij weggelegd zal zijn, vind ik wel jammer. En ik vind het ook heel erg dat ik niet kan fieetsen. Maar daar heb ik me ondertussen bij neergelegd. Ik ben heel blij met wat ik vandaag heb, en ben best gelukkig met het leven dat ik nu leid.’

Bron: TEKST: JILL DE BONT
MET DANK AAN HET VLAAMS WELZIJNSVERBOND.

Bron: Flair Nederlands, Di. 09 Okt. 2018, Pagina 60

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. De Lion-Francout Prijs 2019 toegekend aan de heer Frédéric Storme06-10-2019 06:10:26
  2. Elke dag wat minder zien. Maar toch niet bang zijn voor het zwarte gat23-09-2019 05:09:38
  3. NCB viert dankbaar haar 95-jarig bestaan31-08-2019 05:08:51
  4. Sprookjesachtig spektakel08-06-2019 06:06:32
  5. Slechtziende Maaike kan lezen dankzij de OrCam04-06-2019 06:06:18
  6. Aan tafel bij Monique Van den Abbeel: “Ik probeer liefst speciale dingen uit”30-04-2019 06:04:41
  7. Elk weekend start met een moedige/mooie/machtige medemens30-04-2019 06:04:25
  8. Het verlangen naar zicht blijft26-04-2019 06:04:33
  9. Coole kunst kijkers09-04-2019 09:04:28
  10. Marina is blind, maar rent, fietst, rijdt paard en filmt alles31-03-2019 08:03:56
  11. Loredana is slechtziend en heeft een dochtertje: ‘Mijn handicap kon me niet tegenhouden om mama te worden’20-03-2019 07:03:00
  12. Week Brailleliga 2019 – TV spot AUDIODESCRIPTIE19-03-2019 06:03:07
  13. Overleven en ontspannen08-03-2019 09:03:52
  14. Danielle (40) lijdt aan Retitinis Pigmentosa (RP): ‘Ik word langzaam blind’11-02-2019 08:02:46
  15. “Ik weet dat het raar overkomt, maar die zonnebril is nodig”12-01-2019 07:01:07
  16. Wat ziet iemand die blind is als hij droomt?05-01-2019 07:01:09
  17. ‘Spijtig dat ik mijn broertje niet heb kunnen zien’26-12-2018 07:12:53
  18. Bartiméus erkend als expertiseorganisatie Zintuiglijk Gehandicapten11-12-2018 07:12:18
  19. Slechtziend, wat nu? Het verhaal van Ed @ Koninklijke Visio08-12-2018 07:12:07
  20. Een blinde kleinzoon: na de schrik, genieten van zijn boeiende ontwikkeling27-11-2018 07:11:53
  21. ‘Ik zou haar zo graag zien, al was het maar één keer!’24-11-2018 11:11:25
  22. ‘Koen voelde zich enorm schuldig na die crash’24-11-2018 11:11:20
  23. Nieuwe EU-regels moeten leven gehandicapten makkelijker maken17-11-2018 08:11:22
  24. Mijn kind heeft een oogaandoening16-11-2018 07:11:02
  25. Hoe leeft een gezin met blinde ouders en ziende kinderen?16-11-2018 07:11:48
  26. Inspirerend verhaal over Hein die door een klimongeluk blind werd16-11-2018 07:11:05
  27. “Blinden worden een beetje vergeten”16-11-2018 07:11:57
  28. “Waarom mag ik niet sterven?”16-11-2018 07:11:42
  29. Als ik blind word, wil ik niet meer leven15-11-2018 09:11:42
  30. Mads (6) is geboren zonder ogen en Sparta’s grootste fan27-10-2018 06:10:23
  31. Winteruur: laat je niet verrassen!26-10-2018 06:10:22
  32. Vernieuwd kinderdagverblijf ‘Woluland’ geopend25-10-2018 05:10:19
  33. Nieuwe crèche voor dove en blinde kinderen geopend19-10-2018 04:10:37
  34. Den Bosch – Hoe is het om blind te zijn? ‘Ik schrok van die auto die een peut gas gaf’15-10-2018 09:10:59
  35. Leven met een visuele beperking: “Het is alsof ik altijd door een smalle buis kijk”15-10-2018 09:10:00
  36. Karin (48) ziet door een oogziekte nog maar 3% en wordt uiteindelijk blind12-10-2018 05:10:03
  37. ‘Ik mocht thuis hulp vragen, maar moest het altijd eerst zelf proberen’11-10-2018 06:10:19
  38. De Lion-Francout Prijs 2018 toegekend aan de heer Tom Van Peer30-09-2018 06:09:07
  39. Roxana is volledig blind en moeder: ‘ondanks mijn beperking heb ik nooit getwijfeld’29-09-2018 07:09:42
  40. “Het blind zijn zou ik niet aankunnen”19-09-2018 06:09:06
  41. Blinde stadsbeiaardier wint prestigieuze prijs16-09-2018 06:09:43
  42. Ran (42) wordt langzaam blind maar blijft baas van haar bedrijf16-09-2018 06:09:39
  43. “De beiaard maakt me vrolijk, deze erkenning doet extra deugd”14-09-2018 05:09:27
  44. Ondanks visuele beperking tilt Tom Van Peer beiaardkunst naar hoog niveau!10-09-2018 09:09:02
  45. Slechtziende Gerard Uilenberg: ‘Van de krant lezen krijg ik een zwarte neus’20-07-2018 06:07:08
  46. Steeds meer discriminatieklachten van mensen met een beperking13-06-2018 08:06:50
  47. Vlog 34. Blind voor 1 feestje – Blind voor 1 dag12-06-2018 06:06:22
  48. ‘Ik ben blind, maar verder is alles goed’16-05-2018 08:05:12
  49. ‘Het geeft me rust nu het in huis is’22-04-2018 10:04:51
  50. Vaker discriminatie van gehandicapten en chronische zieken16-04-2018 07:04:58
  51. Nooit eerder zoveel klachten over discriminatie gehandicapten16-04-2018 07:04:55
  52. Van je beperking je kracht maken – Esther Crombag (43)03-04-2018 12:04:12
  53. Ferry is blind en vlogt volop: ‘Ik weet nooit of ik goede beelden heb’28-03-2018 08:03:01
  54. ‘Blind, maar ik wilde niet minder zijn dan anderen’24-03-2018 08:03:41
  55. “Mensen proeven niet meer, ze eten met hun ogen”22-03-2018 09:03:29
  56. Kortrijk – Nieuw dagcentrum Blindenzorg Licht en Liefde14-03-2018 08:03:16
  57. Koken als een chef als blinde, het is mogelijk (Brailleliga)14-03-2018 08:03:51
  58. “Met trucjes worden blinden topchefs”13-03-2018 08:03:43
  59. ‘Soms zie ik mijn droom weer zoals vroeger, een fijne ervaring’05-03-2018 08:03:53
  60. “Dit vergroot contact van bewoners met buitenwereld”28-02-2018 08:02:28
  61. Woonzorgcentrum Oleyck krijgt schenking voor slechtziende bewoners27-02-2018 09:02:06
  62. De samenleving maakt mij gehandicapt27-02-2018 09:02:07
  63. Toos (65) ging aan de drank toen haar zoon blind werd22-02-2018 09:02:49
  64. Ik ben blind en keek naar Taboe: ‘De maatschappij maakt van mijn blindheid een beperking’15-02-2018 11:02:57
  65. De blinden van ‘Taboe’: “Zelfmedelijden is erger dan een handicap”14-02-2018 08:02:48
  66. Emotionele getuigenissen tijdens nieuwste aflevering ‘Taboe’: “Al dertig jaar blind, en verdriet wordt steeds groter”12-02-2018 11:02:57
  67. Taboe > Omgaan met een visuele beperking12-02-2018 07:02:35
  68. Taboe > Kinderen krijgen12-02-2018 07:02:58
  69. Eén > Taboe > Taboe met audiodescriptie12-02-2018 07:02:40
  70. Taboe > De droefheid is altijd dichtbij12-02-2018 07:02:02
  71. Eén > Taboe > Wat is geluk?12-02-2018 07:02:37
  72. Eén > Taboe > Het beste uit de zaalshow van aflevering 4 (blinden en slechtzienden)11-02-2018 10:02:27
  73. “Ik had op een blind date gehoopt”: Philippe Gebeuls lacht met blinden en slechtzienden11-02-2018 10:02:46
  74. Zeist – Raadsleden als blinden door centrum11-02-2018 09:02:49
  75. Nederlands icoon van onderwijs doofblinden, Jan van Dijk, overleden27-01-2018 08:01:26
  76. Mensen met een beperking? “Noem het zoals het is: handicap”24-01-2018 11:01:39
  77. ‘Zolang televisiemakers een handicap als angstaanjagend beschouwen, komen we nooit verder’19-01-2018 01:01:14
  78. Comédienne Lies Lefever: “Kinderen hebben geen perfectie nodig. Ze hebben gewoon een moeder nodig”16-01-2018 09:01:23
  79. “Zij speelde Sinterklaas, ik zwarte piet”14-01-2018 10:01:12
  80. Uitgegleden en vergeefs gereanimeerd14-01-2018 10:01:26
  81. Lies Lefever overleden – “Lies Lefever zal ons vooral bijblijven als een moedig iemand” (artiestenbureau)13-01-2018 10:01:38
  82. “Liesje, je hebt ons een mooie tijd cadeau gedaan”13-01-2018 10:01:57
  83. “Altijd die grapjes, altijd die glimlach…”13-01-2018 10:01:35
  84. Vrienden en familie halen herinneringen op bij rouwregister Lies Lefever13-01-2018 10:01:02
  85. Lies Lefever werd nog tevergeefs gereanimeerd na ongelukkige val in keuken12-01-2018 09:01:24
  86. Man van Lies Lefever trof haar nog levend aan in keuken12-01-2018 09:01:06
  87. Geen kwaad opzet bij overlijden comédienne Lies Lefever11-01-2018 05:01:22
  88. De tranen van een clown11-01-2018 04:01:57
  89. Kamagurka: “Aan de grond genageld”11-01-2018 02:01:28
  90. Geubels: “Lies was fantastische madam”11-01-2018 02:01:51
  91. Video: Parket over dood Lies Lefever11-01-2018 02:01:12
  92. Martin Heylen over dood Lies Lefever: “Ze wist uit drama altijd iets positiefs te halen”11-01-2018 02:01:12
  93. Lies Lefever (1980-2018): het manusje-van-alles dat overal even graag werd gezien11-01-2018 02:01:30
  94. Parket onderzoekt de zaak, maar alles wijst op ongeval11-01-2018 02:01:36
  95. “Verschrikkelijk, Lies was warme, lieve, positieve vrouw”11-01-2018 02:01:30
  96. Comédienne Lies Lefever (37) onverwacht overleden11-01-2018 02:01:32
  97. ‘Lies Lefever toch niet. Van alle mensen op aarde, toch niet zij’11-01-2018 02:01:57
  98. Maureen (45) moest haar baan opgeven door een progressieve oogziekte11-01-2018 07:01:30
  99. Visio De Vlasborch in Vught11-01-2018 07:01:08
  100. Esther Crombag – INTERVIEW @ Leadership Experience03-01-2018 11:01:41
  101. ‘Mensen met beperking slechter af’23-12-2017 09:12:32
  102. Breda – Complex voor blinden en slechtzienden aan Valkenierslaan21-12-2017 08:12:05
  103. Hechtel-Eksel – Ruim 170 gasten dineren als blinden14-12-2017 09:12:37
  104. Probeer te genieten en wees dankbaar voor wat je wel hebt’13-12-2017 09:12:11
  105. Pieter van der Horst: „Ik zie letters en daartussen gaten”13-12-2017 09:12:05
  106. Hoe slechtzienden de drukte van de stad ervaren06-12-2017 10:12:35
  107. VN-verdrag handicap nog onvoldoende geïmplanteerd in Nederland01-12-2017 09:12:06
  108. Radio509 live op het Oogcongres in de Jaarbeurs Utrecht22-11-2017 12:11:24
  109. Blinde spreker leidt ondernemers in de Moerdijkzaal door de duisternis15-11-2017 12:11:50
  110. ‘Je kunt in Nederland heel makkelijk beroepsblinde worden’13-11-2017 09:11:05
  111. ‘Lichaamsbeweging en verbetering van zicht meest effectief bij valpreventie’08-11-2017 09:11:41
  112. Speciaal café voor blinden en slechtzienden: “Hier helpen wij elkaar”06-11-2017 08:11:41
  113. Camping Karen & James – Bezoek van jongeren met visuele beperking02-11-2017 08:11:06
  114. Lunch in het donker02-11-2017 08:11:25
  115. Zicht op scherp: We draaien weer op winteruur27-10-2017 12:10:28
  116. Sint-Truiden – Voorzitster Stedelijke Adviesraad voor Mensen met een Beperking krijgt eerbetoon23-10-2017 10:10:45
  117. Advies aanvraag VN-verdrag handicap22-10-2017 10:10:35
  118. De Lion-Francout Prijs 2017 toegekend aan de Heer Julius Schellens18-10-2017 09:10:16
  119. Iris (19): ‘Het is alsof je door een wc-rol kijkt’16-10-2017 08:10:03
  120. Syenna op het terras15-10-2017 08:10:29
  121. Marina (12): ‘Ik laat zien dat ik alles kan’15-10-2017 08:10:50
  122. Marina (12): ‘Hoe mijn ouders eruitzien, weet ik niet’14-10-2017 08:10:12
  123. Wie durft er blind de Coolsingel over?14-10-2017 07:10:22
  124. Max (11): ‘Alles wat anderen ook doen’14-10-2017 07:10:55
  125. Blindemanstocht valt Bruls niet licht13-10-2017 07:10:20
  126. Leiden trapt af met bewustwordingsactie voor overstekende blinden en slechtzienden13-10-2017 07:10:28
  127. #VraagMaarRaak ofwel Q&A Scheel kijken met kunstogen! Zou ik willen zien?13-10-2017 07:10:22
  128. Blind oversteken in Leidse binnenstad13-10-2017 07:10:38
  129. Gerdi Verbeet vond blind oversteken linke soep en doodeng13-10-2017 05:10:52
  130. Wethouder steekt geblinddoekt druk Leids zebrapad over13-10-2017 05:10:57
  131. Timme (8): ‘Soms moet het gewoon even anders’13-10-2017 08:10:58
  132. Sanne (18): ‘Ik bedacht slimme trucjes’13-10-2017 08:10:26
  133. Lynn Daeghsels over vier missies van de Brailleliga13-10-2017 08:10:22
  134. Met taststok door Beetsterzwaag11-10-2017 11:10:53
  135. Voorbijgangers ervaren leven met handicap10-10-2017 08:10:43
  136. Woning op maat voor gehandicapten met visuele beperking09-10-2017 06:10:37
  137. Procter & Gamble maakt advertenties toegankelijker voor blinde en dove consumenten03-10-2017 07:10:12
  138. Update: Maarten: “Ik werd blind, waarom?”01-10-2017 08:10:25
  139. Vlog 3. EHBO – Enkele hulpmiddelen bij oogproblemen22-09-2017 08:09:29
  140. Brussels parlement neemt uitgebreidere anti-discriminatiewetgeving aan21-09-2017 02:09:30
  141. Vlog 1. Hier isss… Annemiek18-09-2017 09:09:08
  142. EU geeft mensen met beperking vlottere toegang tot smartphones, transport en gebouwen16-09-2017 07:09:12
  143. Mensen met een handicap moeten makkelijker toegang krijgen tot producten en diensten14-09-2017 10:09:26
  144. Het beste van Camping Karen en James – Jongeren met een visuele beperking14-09-2017 09:09:29
  145. Jared Leto maandenlang ‘blind’ door het leven08-09-2017 12:09:19
  146. Slechtziende Guido Kesler helpt bij Visio nu lotgenoten06-09-2017 09:09:02
  147. Tips voor slechtziende senioren in thuisomgeving25-08-2017 07:08:24
  148. Video: Brandweer regelt sneeuw voor mevrouw Van Aarem17-08-2017 03:08:34
  149. Nederland laat mensen met een beperking links liggen25-07-2017 02:07:41
  150. Kunnen blinde mensen ook hooggevoelig zijn?22-07-2017 12:07:21
  151. Gertjan’s VLOG 3 | Brailleleesregel gekoppeld met mijn iPhone14-07-2017 10:07:58
  152. Oogpatiëntenorganisaties willen intensiever gaan samenwerken11-07-2017 08:07:46
  153. Je bent blind of slechtziend als je …07-07-2017 12:07:25
  154. Everon Jackson Hooi moest leren blind te zijn07-07-2017 12:07:06
  155. Blinde Britse veteraan krijgt nieuwe medailles na verlies op toilet06-07-2017 08:07:23
  156. Houten – Doel: Iedereen kan meedoen05-07-2017 03:07:24
  157. Opbrengst “Blind voor 1 dag” editie 201705-07-2017 01:07:46
  158. “Elk pakje is een herinnering. Maar we moeten vooruit”03-07-2017 07:07:24
  159. Charissa Kalloe – De 10 voordelen van blind of slechtziend zijn30-06-2017 09:06:09
  160. Blinde Gertjan stelt zichzelf even voor!28-06-2017 08:06:02
  161. TV-spot Blindenzorg Licht en Liefde27-06-2017 11:06:36
  162. Blind voor 1 dag 21 juni 201727-06-2017 08:06:09
  163. Hoe is het om blind te zijn? Kaj en Bobbie testen het27-06-2017 08:06:46
  164. Team EyeOpener – Blind voor 1 dag26-06-2017 07:06:28
  165. Handicap blijft extra handicap24-06-2017 12:06:54
  166. Overheid moet beter inclusie van mensen met handicap opvolgen23-06-2017 10:06:19
  167. Mensen met een beperking kunnen onvoldoende participeren in de samenleving23-06-2017 05:06:58
  168. Inclusiespiegel Vlaanderen 201623-06-2017 03:06:02
  169. Resultaten crisiscommunicatie bij kwetsbare groepen online23-06-2017 08:06:03
  170. Sander aan de Wiel is 24 uur lang blind23-06-2017 07:06:49
  171. Blind voor 1 dag – Team Eyeopener23-06-2017 07:06:03
  172. Blind voor 1 dag23-06-2017 07:06:45
  173. Agnes is voor één dag net zo blind als vriendin Ria23-06-2017 07:06:11
  174. Een Andere Kijk – Reportage van slechtziende Leticia en Jan22-06-2017 07:06:07
  175. Giphart en Van Zanen blind voor een dag: “Erg beangstigend”22-06-2017 11:06:57
  176. Even blind door het leven voor zoontje en lotgenoten22-06-2017 07:06:00
  177. Modeontwerper doet Blind challenge voor inspiratie22-06-2017 07:06:53
  178. Nederlanders gaan ‘blind voor een dag’21-06-2017 10:06:09
  179. ‘Als ze me loslaat, weet ik niet waar ik naartoe moet’21-06-2017 10:06:25
  180. Bart is voor één dag blind en het valt hem ‘vies tegen’21-06-2017 10:06:05
  181. Blind voor 1 dag, team Microsoft steunt het Oogfonds21-06-2017 10:06:42
  182. Blind & EYE21-06-2017 10:06:21
  183. Blind met Dedicon op stap21-06-2017 10:06:03
  184. In jezelf investeren om vooruit te komen20-06-2017 07:06:11
  185. Vughtse Stichting Robert Coppes neemt woonvormen over van Visio de Vlasborch18-06-2017 05:06:39
  186. Verlamde en blinde Italiaanse dj moest naar Zwitserland voor waardige dood18-06-2017 05:06:16
  187. Slechtzienden geven elkaar tips en steun in Lopiks Dorpshuis18-06-2017 04:06:38
  188. PvdA en CU geblinddoekt op gemeentehuis18-06-2017 04:06:24
  189. Paus probeert bijna blind meisje te genezen met handoplegging18-06-2017 04:06:17
  190. Op deze manier vinden ook blinde kinderen hun chocolade eieren in de tuin18-06-2017 04:06:09
  191. Nynke (15): “God heeft een plan met mijn blindheid”18-06-2017 03:06:11
  192. Mijn kind is zeer slechtziend18-06-2017 03:06:29
  193. Minister en sterrenchef brunchen als slechtzienden18-06-2017 03:06:59
  194. Moeder maakt bucketlist voor dochter met oogziekte18-06-2017 03:06:33
  195. ‘Rosa’ uit Thuis even in voetsporen van televisiedochter op Leuvense markt18-06-2017 03:06:28
  196. Marrit Postma: ‘Ik zal zelf niet met de kinderwagen lopen’18-06-2017 03:06:26
  197. Meer klachten over discriminatie van gehandicapten18-06-2017 03:06:03
  198. Op fakbartocht met een blindenstok18-06-2017 03:06:15
  199. Maarten: “Ik werd blind, waarom?”18-06-2017 03:06:45
  200. Blind, Happy and Free18-06-2017 03:06:37

Laatst bijgewerkt op 11 oktober 2018 – 06:37