Blinde ouders

Bron: Het Nieuwsblad
12 april 2009

* ‘Je kleinkinderen nooit zien, dat is het ergste’

Armand en Monique, blinde (groot)ouders van twee kinderen en drie kleinkinderen

Ik klop eerst tevergeefs aan bij huize Haegeman – Huyghe in Sint-Laureins in het  Meetjesland.  ‘Hallo’, klinkt een krachtige stem.  Armand Haegeman  (74) wacht me op aan de achterdeur.  ‘Ha, gij komt van ’t stad zeker?   Die van de buiten komen langs achter.’

‘Toen Marc geboren werd, stelde een verpleegster voor om hem te laten plaatsen.   Dat deed flink pijn’

Monique Huyghe
Mama van Marc en Els

Armand schudt me de hand.  ‘Ge lijkt een kloeke kerel.’  Het ijs is  meteen gebroken.  In de keuken legt Monique (66) haar breiwerk neer.   ‘Een trui voor de winter.’  We kijken elkaar recht in de ogen maar zij ziet  me niet.  Bij een operatie aan een tumor in het hoofd ging voor Monique het  licht definitief uit.  Ze was toen 12 jaar.  Armand is blind sinds  zijn veertigste.

Als kleine jongen was hij al slechtziend.  Beiden hebben elkaar gezien in  hun kinderjaren – de Haegemans en de Huyghes waren bevriende boerenfamilies.   Ook Armand is beginnen boeren, op zijn 24ste, samen met zijn broer.  ‘Ik  was toen al serieus slechtziend’, zegt hij.  ‘Mijn broer reed met de  tractor en bediende de landbouwmachines, ik werkte op de maïs- en de  bietenvelden en zorgde voor de koeien en de kippen.  Trouwens, ik werk nog  steeds in mijn tuin en op een weide houden we nog een slachtkoe.’

Armand en Monique huwden in 1968.  Dat was in die tijd nog minder evident  dan nu, zeker toen die blinde vrouw en slechtziende man ook nog eens een  kinderwens koesterden.  ‘Vooral mijn schoonmoeder zag dat niet zitten’,  herinnert Monique zich.  ‘Dat was ook logisch, als moeder was zij bezorgd  om de toekomst van haar zoon.’  In 1971 werd Marc geboren en twee jaar  later kreeg die een zusje, Els.

‘We waren echt op onszelf aangewezen’, vertelt Armand.  ‘De begeleiding en  ondersteuning die de Brailleliga en Licht en Liefde tegenwoordig kunnen  aanbieden, was toen veel beperkter.  Ook de komst van de computer heeft  veel dingen vergemakkelijkt.’

Toch zijn de Haegemans het erover eens: ook nu hangt het geluk van een blind  ouderpaar met kinderen nog steeds af van de wilskracht van elk gezinslid.   ‘Toen Marc geboren werd, stelde een verpleegster voor om hem te laten plaatsen.’   vertelt Monique.  ‘Dat deed flink pijn.  Ik was zo kwaad, maar ik  wilde er niet aan toegeven.  Ik leefde wel lang met angst dat als er met de  kinderen iets zou misgaan, ik daar als schuldige voor nagewezen zou worden.’   Monique en Armand hebben hard gewerkt voor het welzijn hun kinderen.  Het  was niet altijd gemakkelijk.  ‘De eerste jaren op school hinkten Marc en  Els achterop.  We konden ze bijvoorbeeld nooit helpen bij hun huiswerk’,  zegt Monique.  ‘Maar door hun doorzettingsvermogen en werklust haalden ze  met de jaren alsmaar betere resultaten’, valt Armand bij.  ‘Marc is  automecanicien geworden en Els is verpleegster.  Daar zijn we verdomd fier  op.’

De laatste keer dat Monique ‘haar’ Armand gezien heeft, dateert van voor haar  operatie toen ze een meisje van twaalf jaar was.  Haar kinderen heeft ze  nooit gezien.  ‘Ik heb van hen mijn eigen voorstelling gemaakt’, zegt ze.   ‘Ge moogt niet vergeten dat ik als klein meisje zelf gezien heb, dat heeft me  altijd geholpen.  Ik droom nog vaak over die tijd.’

In 1980 werd het ook voor Armand voorgoed donker, hij was toen veertig jaar.   Armand had het geluk om Marc en Els toch een poos te kunnen zien opgroeien.   ‘Ik zegde onlangs tegen mijn broer dat ik toch graag mezelf nog eens zou kunnen  zien.  Wees blij dat ge dat niet kunt, plaagde hij.  Als Armand  uitgelachen is, droomt hij stil voor zich uit.  ‘Het ergste is dat een mens  zijn kleinkinderen nooit kan zien, dat weegt soms.’

Ondertussen komt Monique aanzetten met een oude blikken koekendoos.  Haar  schatkist.  Eén voor één haalt ze er de foto’s uit van de kinderen van Marc  en Els.  Ze weet perfect wie er op welke foto staat.  Brechts foto is  op een kaart gekleefd.  Op de foto van Jonas prijkt rechtsboven een  bloemetje van papier.  De derde foto werd gemaakt van Miguel, de jongste  kleinzoon.  ‘Voilà, zo voel ik welke foto van wie is’, pronkt Monique.

‘Marc en Els geven ons telkens een foto die gemaakt is op de verjaardag van elk  kind.  Prachtig toch!  Daarin schuilt het geluk van een gezin met  blinde of slechtziende ouders: als iedereen maar als ‘normale’ mensen met elkaar  omgaat.’

* ‘Ik heb goede voelsprieten’

Benedickt Vertriest, blinde papa van zoontje Fabrice (9)

Benedickt Vertriest (37) kent maar één weg: rechtdoor.  Benedickt is blind.   Zijn huwelijk met Dominique Windels (45) en de komst van hun zoon Fabrice (nu 9  jaar) leerden hem dat het soms beter is niet tegen de stroom in te gaan.

‘Als baby merkte Fabrice snel dat papa niet reageerde als hij met zijn knuffel  zwaaide’

Benedickt Vertriest
Papa van Fabrice

‘Een mens hoeft zijn eigenheid niet prijs te geven.  Altijd rechtdoor gaan,  dat wel, maar soms is het goed even plaats te vatten aan de zijberm en alles  eens rustig te overschouwen’, zegt de blinde zakenman uit Deinze lachend.   Op driejarige leeftijd werd bij Benedickt reginitis pigmentosa vastgesteld: een  oogaandoening die gekenmerkt wordt door nachtblindheid en in één geval op 4.000  kan leiden tot volledig verlies van het gezichtsvermogen.  ‘De dokters  wilden mij naar mijn soortgenootjes in het Koninklijk Instituut Spermalie  sturen, maar dat was buiten de waard gerekend.  Mijn ouders hebben er  steeds garant voor gestaan dat ik het traditionele onderwijs kon doorlopen.   Ik ben hen daar dankbaar voor, ze hebben niet altijd een gemakkelijke zoon aan  mij gehad.’

Benedickt wilde als normale jongen door het leven gaan.  Op zijn zeven jaar  overtuigde hij opa om hem in een jeugdvoetbalploeg te laten inschrijven.   Drie trainingen verder, schrapte Benedickt het voetbal van zijn verlanglijstje.   ‘Ik moest mijn beperkingen aan den lijve ondervinden, geen duizend man zou mij  er vooraf van overtuigd kunnen hebben dat voetballen niet tot mijn mogelijkheden  behoorde.’

Zo geschiedde ook tijdens Benedickts tienerjaren.  ‘Pa, ik ga – niet ik wil – een brommerke kopen’, zei hij op zijn zestiende vastberaden.  ‘Mijn zicht  was toen al zeer beperkt, maar vader wist hoe de zaak aan te pakken.  ‘Als  je een verzekering krijgt, is het voor mij in orde’, beloofde hij.  En ook  de verzekeringsagent zag er geen graten in: ‘Voor mij geen probleem, als de  oogarts een attest schrijft.’  Dat heeft die oogspecialist uiteraard niet  gedaan.  Maar ik was gesust.’

De volhouder wint, dacht Benedickt die ondertussen doordrongen was van een niet  te temperen passie voor motoren.  Na enkele partijtjes waterski (ik hang  toch al achter een motor, speelde het door zijn hoofd) kocht hij een tweedehands  speedboot.  ‘Die heb ik in mijn eentje volledig opgeknapt en vaarklaar  gemaakt.  Maar nadat ik de Tolpoortbrug lichtjes had geraakt, besloot ik  wijselijk dat het veiliger was om met anderen mee te varen.’

Tijdens een weekendje met vrienden op het water leerde hij in 1997 Dominique  kennen.  Het klikte meteen.  ‘Twee jaar later zijn we gehuwd’,  glundert ze.  ‘Niemand maakte daar een probleem van.  Aan mijn ouders  had ik terloops verteld dat Benedickt niet goed kon zien en dat zijn  gezichtsvermogen verder achteruit zou gaan.  Ik was meer bezorgd om ons  leeftijdsverschil, ik ben zeven jaar ouder.’

Ook toen Dominique zwanger was, maakte niemand enig bezwaar.  ‘Tot die  gynaecologe zich begon te moeien’, werpt Benedickt op.  ‘Wij wilden een  kind en omdat ik wist dat mijn visuele handicap, in mijn geval, niet erfelijk  was, lieten we ons vooraf ook niet onderzoeken.  Die vrouw wilde per se  iets vinden en dwong ons van de ene test naar het volgende onderzoek.’

‘Het was vooral de manier waarop’, vindt Dominique.  Op de duur kreeg ik  angst, Benedickt heeft toen alle verdere onderzoeken laten schorsen.’  In  2000 werd Fabrice, gezond en wel, geboren.  Benedickt herinnert zich nog  hoe dat kleine lichaampje aanvoelde toen ze zijn pasgeboren zoon in zijn armen  stopten.  Zien zal hij Fabrice nooit.

‘Daar lig ik niet van wakker.  Als kind heb ik kunnen zien, ik weet dus wel  hoe een lichaam zich ontwikkelt.  Maar te weten hoe Fabrice er nu echt  uitziet, is helemaal niet noodzakelijk.  Ik voel hem opgroeien.  Mijn  voelsprieten zijn enorm ontwikkeld.  Als baby merkte Fabrice snel dat papa  niet reageerde als hij met zijn knuffel zwaaide.  Dat deed mama wel.’   Benedickt voelde zijn zoontje onmiddellijk aan.  ‘Ik ging toen dicht bij  hem zitten en mijn zoontje had instinctief door dat hij zijn teddybeer tegen  papa’s arm moest aanwrijven om de aandacht te trekken.  Aanvoelen staat  voor mij gelijk aan zien.  In mijn contact met anderen is dat  onontbeerlijk.’

Benedickt ontdekte dat zijn vasthoudendheid ook wel eens aan de basis lag van  zijn eigen belemmeringen.  De witte stok, brailleschrift, dat was allemaal  niks voor hem.  Ondanks bepaalde beperkingen wilde Benedickt als vader niet  tekortschieten.  ‘Ik vroeg me af hoe ik als blinde papa zoveel mogelijk  dingen samen met mijn zoon zou kunnen uitvoeren.  Het gebruik van de witte  stok bleek tal van perspectieven te openen.  Hij stelt mij in staat om  samen met Fabrice daguitstapjes met de trein en de bus te maken.  Ik  begrijp nu beter dat die stok een werkinstrument is en dat anderen met mijn  visuele handicap rekening kunnen houden.’  Ik vraag Benedickt wat hij nog  allemaal in petto heeft met zijn zoon.  ‘Dat hangt van Fabrice af; hij zegt  het maar, laat de uitdagingen maar komen.’

* ‘Heel trots op onze jongens’

Johan, blinde papa en Anny, slechtziende mama hebben drie tienerzonen

Johan Van Hoof (54) is kinesist en houdt praktijk in Mol.  Johan is blind  en gehuwd met Anny Vanoppen (51), zij is slechtziend.  Samen hebben ze drie  flinke zonen: Stijn (18), Wim (17) en Bram (14).  Wim wil dit jaar zijn  rijbewijs halen en dat zal de familie Van Hoof nieuwe perspectieven bieden.

‘Niet dat voor een blinde het uiterlijk van een ander van geen tel is, maar ik  kan niet anders dan op de stem afgaan’
Johan Van Hoof

Wims broers zullen nooit autorijden want ook zij hebben een visuele beperking.   Toch gaan de Van Hoofs al jaar en dag als een ‘normaal’ gezin door het leven.   Als kind kreeg Johan glaucoma, een oogaandoening die in zijn geval jaren later  tot blindheid leidde.  Bij de pakken blijven zitten was voor Johan geen  optie.

In Gent, ver van huis, behaalde hij zijn diploma kinesitherapie en in zijn vrije  tijd was hij een fervent sporter.  ‘Door de sport hebben Anny en ik elkaar  leren kennen’, zegt Johan.  ‘We maakten kennis tijdens het jaarlijkse  torbaltoernooi (torbal is een balspel voor mensen met een visuele handicap).   Ik had de club in Mol opgericht en Anny speelde bij een Limburgs team.’

De ontmoetingen werden frequenter.  ‘Maar toch niet meer dan drie keer per  jaar, zelfs toen na enige tijd bleek dat het ons niet alleen om torbal te doen  was’, zegt Anny lachend.  ‘Het duurde tien jaar vooraleer we huwden.’

In huize Van Hoof en Vanoppen klonken geen bezwaren tegen het huwelijk.   ‘Onze ouders waren al een heel leven met onze handicap vertrouwd en misschien  dachten ze heimelijk ook wel: Oef, die twee zijn van ’t straat!  Bovendien  wisten ze dat wij die stap zeer zorgvuldig hadden overwogen.  Dat we elkaar  al tien jaar kenden, bleek ook een geruststelling te zijn.’

Anny is slechtziend.  Van een meter afstand merkt ze dat ik een bril op  heb.  ‘Ben je dichterbij, dan zou ik je kunnen herkennen maar mensen die  zich verder dan een meter van mij bevinden, worden schimmen’, legt ze uit.   Maar Anny kan dus wel haar man en de kinderen zien.

Hoe word je als blinde man verliefd, en hoe kijk jij tegen je opgroeiende zonen  aan?  vraag ik.  ‘Soms vragen de jongens waarom ik voor mama gekozen  heb.  Je hebt ze nog nooit gezien, zeggen ze dan plagend.  Niet dat  voor een blinde het uiterlijk van een ander van geen tel is, maar ik kan niet  anders dan op de stem afgaan.  Mijn vrouw heeft een warme stem, het klikte  meteen tussen ons en ik weet van het prille begin dat ze ook een warm hart  heeft.’

Johan heeft van Anny zijn eigen voorstelling gemaakt.  Niemand kan ze  bekijken zoals hij ze ziet.  Een intieme schat, denk ik.  Het visuele  beeld van jouw zonen moet je als blinde papa toch regelmatig bijstellen,  suggereer ik.  ‘Anny beschrijft ze voor mij’, legt Johan uit.   ‘Trouwens, ik ben daar niet echt mee bezig.  Ik voel ze opgroeien.  In  ons gezin wordt heel veel gepraat, iets waar veel mensen tegenwoordig geen tijd  meer voor (denken te) hebben.’

Johan en Anny lieten reeds kort na hun trouwdag erfelijkheidsonderzoeken  uitvoeren.  Beiden wilden immers dolgraag kinderen.  Anny: ‘De arts  schatte de kans op een blindgeboren kind nihil.  Wel sloot hij een zeer  klein risico op een slechtziend kindje niet uit.’

‘Die dokter steunde ons onvoorwaardelijk’, treedt Johan bij.  ‘Hij vroeg  ons of wij, ongeacht onze visuele handicap, gelukkig waren.  Dan kan jullie  kind, ook al is het slechtziend, toch ook gelukkig worden, zei hij.’

Echte problemen bij de opvoeding hebben papa en mama Van Hoof niet gekend.   Johan: ‘Ik kon de kinderen een tijdlang helpen bij hun huiswerk.  Ik leerde  ze de rekentafels opdreunen maar daarna stopte het.  Ach, ook voor ziende  ouders is het niet meer evident om bij de schooltaken te helpen.  Zoals elk  kind pogen ook mijn zonen me wel eens te verschalken, hun papa ziet het toch  niet!  Telkens zijn ze stomverbaasd als ik het trucje weer eens door heb  (schaterlacht).  Maar we zijn trots op onze drie knapen.  Van  kindsbeen af hebben ze hun plan leren trekken: een pluspunt voor later.’

De narigheden voor ouderparen met een visuele handicap komen meestal van  buitenaf.  Pa en ma Van Hoof vroegen ooit een leraar om begrip op te  brengen voor de visuele beperking van een van de kinderen.  Of hij met geel  bordkrijt wilde schrijven, dat zou de jongen duidelijker zien.  De  onderwijzer repliceerde botweg: ‘En als er volgend jaar een doof kind in de klas  komt, wat wil je dat ik dan doe?’

Anny voelt zich nog steeds gekwetst door de opmerking van een vroegere vriend.   ‘Toen ik in verwachting was van onze tweede, zegde die man ongedwongen dat hij  die zwangerschap onverantwoord vond.  Je hebt al een slechtziend kind,  oreerde hij beschuldigend.  Ik zie hem nog altijd voor mij.’

‘Ach, we moeten onze energie aan onszelf, aan de jongens en aan positieve  gedachten besteden’, sust Johan.  ‘Bovendien vernamen we inmiddels dat de  vriend van weleer ook een blinde vrouw heeft!’

Philip VANOUTRIVE

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. ‘Je kunt in Nederland heel makkelijk beroepsblinde worden’13-11-2017 09:11:05
  2. Camping Karen & James – Bezoek van jongeren met visuele beperking02-11-2017 08:11:06
  3. Ze is blind… maar niet te stoppen26-10-2017 08:10:00
  4. Syenna op het terras15-10-2017 08:10:29
  5. Marina (12): ‘Ik laat zien dat ik alles kan’15-10-2017 08:10:50
  6. Marina (12): ‘Hoe mijn ouders eruitzien, weet ik niet’14-10-2017 08:10:12
  7. Max (11): ‘Alles wat anderen ook doen’14-10-2017 07:10:55
  8. #VraagMaarRaak ofwel Q&A Scheel kijken met kunstogen! Zou ik willen zien?13-10-2017 07:10:22
  9. Het Klokhuis – Blind09-10-2017 07:10:33
  10. Update: Maarten: “Ik werd blind, waarom?”01-10-2017 08:10:25
  11. Het beste van Camping Karen en James – Jongeren met een visuele beperking14-09-2017 09:09:29
  12. Kunnen blinde mensen ook hooggevoelig zijn?22-07-2017 12:07:21
  13. Gertjan’s VLOG 3 | Brailleleesregel gekoppeld met mijn iPhone14-07-2017 10:07:58
  14. Blinde Gertjan stelt zichzelf even voor!28-06-2017 08:06:02
  15. Paus probeert bijna blind meisje te genezen met handoplegging18-06-2017 04:06:17
  16. Op deze manier vinden ook blinde kinderen hun chocolade eieren in de tuin18-06-2017 04:06:09
  17. Nynke (15): “God heeft een plan met mijn blindheid”18-06-2017 03:06:11
  18. Maarten: “Ik werd blind, waarom?”18-06-2017 03:06:45
  19. Blind, Happy and Free18-06-2017 03:06:37
  20. Marina Katarina Kovac wil ‘laten zien wat blinden kunnen’18-06-2017 03:06:44
  21. Leven zonder te zien15-06-2017 03:06:25
  22. Video: Bartiméus – Belang van toegankelijkheid voor blinden14-06-2017 03:06:42
  23. “Je kunt meer dan je denkt als je blind bent”13-06-2017 04:06:53
  24. ‘Ik ben een jonge moeder van een baby en peuter. En oh ja: ik ben blind!’13-06-2017 04:06:12
  25. Larissa Klaassen wil inspireren11-06-2017 09:06:30
  26. Interview met Deborah Maerschalck (blind)11-06-2017 09:06:05
  27. “Elk kindje is bijzonder én mooi, ook onze Flor”10-01-2017 08:01:58
  28. Blinde jongen redt zijn mama nadat ze thuis instort02-01-2017 04:01:27
  29. ‘Bijna niets is onmogelijk’23-10-2016 05:10:14
  30. “Mijn papa kan heel goed vertellen”13-06-2016 08:06:32
  31. Blinde Corné Kremers Lid in de Orde van Oranje-Nassau31-05-2016 09:05:19
  32. Blind en in de jeugdraad – In gesprek met Deborah Maerschalck04-04-2016 11:04:10
  33. ‘Met je hart zie je meer’31-03-2016 10:03:46
  34. Blind raadslid legt werk neer vanwege handicap22-03-2016 08:03:33
  35. ‘Helemaal niet erg om blind te zijn’13-02-2016 09:02:01
  36. Blinde alleenstaande vrouw voedt zoon op zonder partner02-02-2016 04:02:55
  37. Joris werd opeens blind en verloor alles: ‘Verzekeraar liet me in de steek’27-01-2016 08:01:43
  38. Eén dag kan Marina ‘zien’06-01-2016 11:01:28
  39. “Als blinde wil ik opkomen voor de doven”05-12-2015 08:12:05
  40. Blind zijn, beeld je dat even in29-11-2015 09:11:51
  41. ‘Voor blinden is dit een fantastische tijd’ (over Vincent Bijlo)12-09-2015 04:09:28
  42. Koenraad Lecluyse is blind maar opent bed and breakfast06-09-2015 08:09:47
  43. De Ooglijn is vanaf 1 september vaker en langer open02-09-2015 12:09:03
  44. Vincent Bijlo: ‘Blind of doof? Ik ben liever allebei’28-08-2015 09:08:41
  45. “Ik kijk anders naar de dingen”06-08-2015 08:08:35
  46. Henk en Sylvia zijn beiden blind, maar werden verliefd07-04-2015 04:04:10
  47. Vrouw herinnert echtgenoot alleen als 16-jarige tiener17-03-2015 08:03:52
  48. Wat zie je als je niet kunt kijken?10-03-2015 09:03:07
  49. Vrolijk Vlaanderen over blinden en slechtzienden10-03-2015 09:03:58
  50. Vincent Bijlo in Pavlov10-03-2015 09:03:34
  51. Reportage van de blinde Tonny van Breukelen10-03-2015 09:03:35
  52. Martine Boere strijdt om de titel ‘Bikkel 2011’10-03-2015 08:03:26
  53. Je zal het maar hebben met blinde Ferry10-03-2015 08:03:26
  54. Het Klokhuis – Blinde Sander is actief in het leven10-03-2015 08:03:20
  55. De Reünie Esther Crombag10-03-2015 06:03:18
  56. De ogen van Sophie – Alles over blind zijn10-03-2015 05:03:23
  57. Blinde mama Monique – Ik zie, ik zie, wat zij niet ziet10-03-2015 05:03:01
  58. Blinde Leo Dijk in Tiswat10-03-2015 05:03:43
  59. Blinde Karl gebruikt hulpmiddelen in het dagelijks leven10-03-2015 05:03:58
  60. Een bloemetje voor Kim Bols10-02-2015 08:02:52
  61. Video: Vrolijk Vlaanderen met blinden10-02-2015 06:02:31
  62. ‘Ik zou graag nog eens langs de winkels flaneren’25-01-2015 01:01:10
  63. Hoogezand – Oprichting lotgenotengroep voor mensen met een visuele beperking23-01-2015 05:01:59
  64. 10 ongelooflijke verhalen over blinde mensen22-01-2015 08:01:23
  65. Video – Meintje en haar blinde ouders18-01-2015 01:01:06
  66. Video – Blinde man laat beurs vallen, wat doe je?04-01-2015 09:01:44
  67. Larissa Klaassen: ‘Ik ben blij dat ik anderen help met mijn uitvinding’03-01-2015 09:01:49
  68. Ambassadeur Kim Bols11-12-2014 10:12:46
  69. Larissa is de stoerste19-11-2014 10:11:03
  70. Als het moet, dan moet het28-10-2014 06:10:48
  71. Persoonlijke ervaring van Evelien (29) uit Boxmeer20-09-2014 08:09:08
  72. “God heeft een bedoeling met mijn blindheid”02-09-2014 05:09:07
  73. Stadsportret: Blind met ballen15-08-2014 02:08:01
  74. Mooi: hoe blinde mensen schoonheid “zien”25-04-2014 03:04:52
  75. Gedicht: Ik ben ook normaal27-02-2014 09:02:10
  76. Gezichtsvermogen kwijt24-02-2014 08:02:24
  77. Oogcontact17-02-2014 12:02:29
  78. “Het is een kwestie van accepteren”09-02-2014 11:02:03
  79. Blind vertrouwen in de toekomst28-01-2014 08:01:01
  80. Jonge blinde vrouw komt spreken tijdens les Verzorging25-01-2014 08:01:44
  81. Audiodagboek van een blinde man: zo is het om je zicht te verliezen22-01-2014 07:01:02
  82. Overlast gevende bovenbuurvrouw blijkt blind14-01-2014 06:01:49
  83. Een moeder met veerkracht18-12-2013 04:12:49
  84. “Ik zou niet willen zien”26-11-2013 05:11:00
  85. Het begrip wolk uitleggen aan een blind kind?06-11-2013 03:11:02
  86. Blindismen: wat zijn ze en wat doen we ermee?01-11-2013 03:11:00
  87. “De dag nadat mijn blinde dochter trouwde”05-10-2013 07:10:57
  88. Mijn ouders kregen te horen dat er iets mis was met hun dochtertje11-05-2013 10:05:11
  89. Een blindere houding25-04-2013 06:04:08
  90. Video: PWS – De beleving van blinden – Irene, Marloes & Leanne10-03-2013 06:03:22
  91. “Al drie keer kanker, maar ik geef niet op”22-02-2013 02:02:06
  92. Blinde Heemstedenaar wil ook graag gegroet worden19-02-2013 08:02:29
  93. ‘Ik kijk door de ogen van mijn zoon’08-01-2013 07:01:04
  94. ‘Ik ben blij een hefboom te kunnen zijn’24-12-2012 07:12:20
  95. Een kind opvoeden als je blind bent13-10-2012 06:10:33
  96. Zie je iets aan mij?25-08-2012 03:08:31
  97. ‘VARA weigert Vincent Bijlo om blindheid’06-08-2012 06:08:56
  98. Wereld blinden gaat open in Pakhuis14-07-2012 07:07:14
  99. Blinde moet 18.000 euro terug aan staat05-07-2012 06:07:04
  100. Video: Blind28-06-2012 03:06:35
  101. Xander en Siebe zijn gered10-05-2012 06:05:32
  102. Je vingers zijn je ogen07-05-2012 05:05:45
  103. Kim Bols: portret van een gedreven Vlaamse07-05-2012 05:05:25
  104. Het verhaal van Youssri – “Ik zie wat kan”01-04-2012 12:04:13
  105. Video: Klassen Kors Breijerschool op bezoek bij blinden23-03-2012 05:03:37
  106. Video: Blinde Wapservener loopt pelgrimstocht21-03-2012 12:03:42
  107. Video: Johan Dingemans21-03-2012 08:03:24
  108. Vincent Bijlo: ‘Ogen kunnen dictators zijn’31-12-2011 08:12:23
  109. Ervaren hoe het is om in een rolstoel te zitten of blind te zijn06-12-2011 06:12:11
  110. Blind leven18-11-2011 05:11:11
  111. Interview Vincent Bijlo15-09-2011 10:09:45
  112. Interview met Kim Bols02-09-2011 10:09:59
  113. ‘Mijn handicap is juist mijn kracht’08-06-2011 07:06:43
  114. ‘Blind Alert, ik ben blij dat het er eindelijk is’07-06-2011 05:06:21
  115. Blinde moeder Rebecca wil nog een tweede kindje07-06-2011 05:06:41
  116. ‘Een onvergetelijke ervaring voor iedereen’07-06-2011 04:06:02
  117. Blind raadslid voltrekt huwelijk07-06-2011 04:06:35
  118. Carolus Leysen: “Als blinde ben je altijd een stap achter”07-06-2011 04:06:34
  119. “Het is niet omdat je niet ziet, dat je niets weet”06-06-2011 08:06:14
  120. Blinde Genkenaar Carlo Petrelli vangt honden op05-06-2011 02:06:53
  121. Hoedje af voor blinde mama Rebecca05-06-2011 01:06:29
  122. Kracht in mij05-06-2011 01:06:46
  123. Lotgenoten05-06-2011 01:06:04
  124. “Ik heb mijn levensvreugde teruggevonden”05-06-2011 01:06:16
  125. Een blinde leest lichaamstaal anders, maar daarom niet minder goed05-06-2011 01:06:47
  126. Over blinden, alcoholisten en rolstoelers05-06-2011 01:06:33
  127. “Het enige dat me niet lukt, is samen kleuren”05-06-2011 01:06:57
  128. ‘Blind fietsen? Gewoon’05-06-2011 01:06:52
  129. Blinde ouders05-06-2011 01:06:33
  130. Moeder houdt benefiet voor blinde dochter05-06-2011 01:06:47
  131. ‘In 2009 wil ik zélf mijn post lezen’05-06-2011 01:06:12
  132. Eten zonder je bord te zien05-06-2011 01:06:39
  133. Martine helpt Odette05-06-2011 01:06:11
  134. ‘Sommige afleveringen heb ik al 50 keer gezien’05-06-2011 01:06:04
  135. Gesprekken met kinderen in uitzonderlijke situaties – Zowel de PAPA als de MAMA van Veerle (11) zijn BLIND05-06-2011 01:06:58
  136. Mei Lan (16), ooit ziende, nu blind05-06-2011 01:06:32
  137. Mijn Melsbroek: Albert Keersmaekers05-06-2011 01:06:17
  138. “Boodschappen doen? Niet alleen!”05-06-2011 01:06:04
  139. ‘Ongelooflijk hoeveel wilskracht Eline toont’05-06-2011 01:06:29
  140. Oudejaarsshow Vincent Bijlo in Lokatie 78 (Bunnik)05-06-2011 01:06:49
  141. “Wij hadden blind meisje te gast”05-06-2011 01:06:55
  142. “Ook ziende zouden we voor elkaar kiezen”05-06-2011 01:06:16
  143. Ik kwam terug van Lourdes en werd blind05-06-2011 12:06:01
  144. Niets gezien, alles gehoord05-06-2011 12:06:37
  145. Herman Van Dijck ruimde vuil boeltje Hooge Maey op05-06-2011 12:06:56
  146. “Ik droom dat mama me kan zien”05-06-2011 12:06:33
  147. Frida en Edwin Weterings – Blind echtpaar met (ziende) kinderen …05-06-2011 12:06:19
  148. Blinden bouwen beroepsloopbaan uit: Wij zijn geen sukkelaars05-06-2011 12:06:16
  149. Blind zijn is moeilijker in de visuele maatschappij05-06-2011 12:06:05
  150. “Eeuwige optimist” Joël Vyncke overleden05-06-2011 12:06:42
  151. Blinde vrouw van 62 twaalfde keer moeder05-06-2011 12:06:12
  152. ‘Zielig komt niet in mijn woordenboek voor’05-06-2011 12:06:56
  153. Niks kniezen om je handicap, maar er gewoon voor gaan05-06-2011 12:06:30
  154. Een ‘beperking’ is heel normaal05-06-2011 12:06:16
  155. Hennie Halfwerk denkt in kleuren05-06-2011 12:06:42
  156. Vlaamse Buren: Gunter & Manuela en hun buurvrouw Rita Van Schel05-06-2011 12:06:47
  157. “Hij pakte mijn zicht af, maar niet mijn leven05-06-2011 12:06:28
  158. Onze redacteur op de lappen met een dove vrouw en een blinde man05-06-2011 11:06:28
  159. Herenthout: Kinderen met handicap vinden opvang05-06-2011 11:06:12
  160. Blinde van het jaar 200405-06-2011 11:06:55
  161. Superprestige-voorzitter Etienne Gevaert heeft leren leven met zijn handicap05-06-2011 11:06:34
  162. Severine Doré meter Kind Inclusie Plan05-06-2011 11:06:30
  163. Ik zou de sterren willen zien05-06-2011 11:06:14
  164. Leef voluit!05-06-2011 11:06:06
  165. Zoontje fotomodel Jordan blijkt blind05-06-2011 10:06:04
  166. Blind vertrouwen05-06-2011 10:06:04
  167. Georgia en Albert – Om het lijf05-06-2011 10:06:17
  168. Visueel gehandicapte ouders: “Wij zijn gewone mensen die gekozen hebben voor kinderen”05-06-2011 10:06:38
  169. Wat denkt Vlaanderen over …: Enquête over visueel gehandicapte personen05-06-2011 10:06:15
  170. Mijn verhaal: Een lezeres vertelt05-06-2011 10:06:02
  171. Anders en gelukkig05-06-2011 10:06:29
  172. “Liefde op het eerste woord” – Leo en Edith, van kindsbeen af blind, zijn twintig jaar getrouwd05-06-2011 10:06:48
  173. Het verhaal van Ilse Dupont05-06-2011 10:06:05
  174. Zelfwaardering, assertiviteit en visuele handicap05-06-2011 10:06:23
  175. Blinde angst05-06-2011 10:06:21
  176. Blinde tiener wil dwars door Brussel stappen29-05-2011 12:05:06
  177. Rolstoelpatiënt verdedigt belang lotgenoten in OCMW28-05-2011 11:05:07
  178. “Blind zijn is voor ons de ergste handicap”28-05-2011 03:05:14

Laatst bijgewerkt op 5 juni 2011 – 13:17