Blinde ouders

Bron: Het Nieuwsblad
12 april 2009

* ‘Je kleinkinderen nooit zien, dat is het ergste’

Armand en Monique, blinde (groot)ouders van twee kinderen en drie kleinkinderen

Ik klop eerst tevergeefs aan bij huize Haegeman – Huyghe in Sint-Laureins in het  Meetjesland.  ‘Hallo’, klinkt een krachtige stem.  Armand Haegeman  (74) wacht me op aan de achterdeur.  ‘Ha, gij komt van ’t stad zeker?   Die van de buiten komen langs achter.’

‘Toen Marc geboren werd, stelde een verpleegster voor om hem te laten plaatsen.   Dat deed flink pijn’

Monique Huyghe
Mama van Marc en Els

Armand schudt me de hand.  ‘Ge lijkt een kloeke kerel.’  Het ijs is  meteen gebroken.  In de keuken legt Monique (66) haar breiwerk neer.   ‘Een trui voor de winter.’  We kijken elkaar recht in de ogen maar zij ziet  me niet.  Bij een operatie aan een tumor in het hoofd ging voor Monique het  licht definitief uit.  Ze was toen 12 jaar.  Armand is blind sinds  zijn veertigste.

Als kleine jongen was hij al slechtziend.  Beiden hebben elkaar gezien in  hun kinderjaren – de Haegemans en de Huyghes waren bevriende boerenfamilies.   Ook Armand is beginnen boeren, op zijn 24ste, samen met zijn broer.  ‘Ik  was toen al serieus slechtziend’, zegt hij.  ‘Mijn broer reed met de  tractor en bediende de landbouwmachines, ik werkte op de maïs- en de  bietenvelden en zorgde voor de koeien en de kippen.  Trouwens, ik werk nog  steeds in mijn tuin en op een weide houden we nog een slachtkoe.’

Armand en Monique huwden in 1968.  Dat was in die tijd nog minder evident  dan nu, zeker toen die blinde vrouw en slechtziende man ook nog eens een  kinderwens koesterden.  ‘Vooral mijn schoonmoeder zag dat niet zitten’,  herinnert Monique zich.  ‘Dat was ook logisch, als moeder was zij bezorgd  om de toekomst van haar zoon.’  In 1971 werd Marc geboren en twee jaar  later kreeg die een zusje, Els.

‘We waren echt op onszelf aangewezen’, vertelt Armand.  ‘De begeleiding en  ondersteuning die de Brailleliga en Licht en Liefde tegenwoordig kunnen  aanbieden, was toen veel beperkter.  Ook de komst van de computer heeft  veel dingen vergemakkelijkt.’

Toch zijn de Haegemans het erover eens: ook nu hangt het geluk van een blind  ouderpaar met kinderen nog steeds af van de wilskracht van elk gezinslid.   ‘Toen Marc geboren werd, stelde een verpleegster voor om hem te laten plaatsen.’   vertelt Monique.  ‘Dat deed flink pijn.  Ik was zo kwaad, maar ik  wilde er niet aan toegeven.  Ik leefde wel lang met angst dat als er met de  kinderen iets zou misgaan, ik daar als schuldige voor nagewezen zou worden.’   Monique en Armand hebben hard gewerkt voor het welzijn hun kinderen.  Het  was niet altijd gemakkelijk.  ‘De eerste jaren op school hinkten Marc en  Els achterop.  We konden ze bijvoorbeeld nooit helpen bij hun huiswerk’,  zegt Monique.  ‘Maar door hun doorzettingsvermogen en werklust haalden ze  met de jaren alsmaar betere resultaten’, valt Armand bij.  ‘Marc is  automecanicien geworden en Els is verpleegster.  Daar zijn we verdomd fier  op.’

De laatste keer dat Monique ‘haar’ Armand gezien heeft, dateert van voor haar  operatie toen ze een meisje van twaalf jaar was.  Haar kinderen heeft ze  nooit gezien.  ‘Ik heb van hen mijn eigen voorstelling gemaakt’, zegt ze.   ‘Ge moogt niet vergeten dat ik als klein meisje zelf gezien heb, dat heeft me  altijd geholpen.  Ik droom nog vaak over die tijd.’

In 1980 werd het ook voor Armand voorgoed donker, hij was toen veertig jaar.   Armand had het geluk om Marc en Els toch een poos te kunnen zien opgroeien.   ‘Ik zegde onlangs tegen mijn broer dat ik toch graag mezelf nog eens zou kunnen  zien.  Wees blij dat ge dat niet kunt, plaagde hij.  Als Armand  uitgelachen is, droomt hij stil voor zich uit.  ‘Het ergste is dat een mens  zijn kleinkinderen nooit kan zien, dat weegt soms.’

Ondertussen komt Monique aanzetten met een oude blikken koekendoos.  Haar  schatkist.  Eén voor één haalt ze er de foto’s uit van de kinderen van Marc  en Els.  Ze weet perfect wie er op welke foto staat.  Brechts foto is  op een kaart gekleefd.  Op de foto van Jonas prijkt rechtsboven een  bloemetje van papier.  De derde foto werd gemaakt van Miguel, de jongste  kleinzoon.  ‘Voilà, zo voel ik welke foto van wie is’, pronkt Monique.

‘Marc en Els geven ons telkens een foto die gemaakt is op de verjaardag van elk  kind.  Prachtig toch!  Daarin schuilt het geluk van een gezin met  blinde of slechtziende ouders: als iedereen maar als ‘normale’ mensen met elkaar  omgaat.’

* ‘Ik heb goede voelsprieten’

Benedickt Vertriest, blinde papa van zoontje Fabrice (9)

Benedickt Vertriest (37) kent maar één weg: rechtdoor.  Benedickt is blind.   Zijn huwelijk met Dominique Windels (45) en de komst van hun zoon Fabrice (nu 9  jaar) leerden hem dat het soms beter is niet tegen de stroom in te gaan.

‘Als baby merkte Fabrice snel dat papa niet reageerde als hij met zijn knuffel  zwaaide’

Benedickt Vertriest
Papa van Fabrice

‘Een mens hoeft zijn eigenheid niet prijs te geven.  Altijd rechtdoor gaan,  dat wel, maar soms is het goed even plaats te vatten aan de zijberm en alles  eens rustig te overschouwen’, zegt de blinde zakenman uit Deinze lachend.   Op driejarige leeftijd werd bij Benedickt reginitis pigmentosa vastgesteld: een  oogaandoening die gekenmerkt wordt door nachtblindheid en in één geval op 4.000  kan leiden tot volledig verlies van het gezichtsvermogen.  ‘De dokters  wilden mij naar mijn soortgenootjes in het Koninklijk Instituut Spermalie  sturen, maar dat was buiten de waard gerekend.  Mijn ouders hebben er  steeds garant voor gestaan dat ik het traditionele onderwijs kon doorlopen.   Ik ben hen daar dankbaar voor, ze hebben niet altijd een gemakkelijke zoon aan  mij gehad.’

Benedickt wilde als normale jongen door het leven gaan.  Op zijn zeven jaar  overtuigde hij opa om hem in een jeugdvoetbalploeg te laten inschrijven.   Drie trainingen verder, schrapte Benedickt het voetbal van zijn verlanglijstje.   ‘Ik moest mijn beperkingen aan den lijve ondervinden, geen duizend man zou mij  er vooraf van overtuigd kunnen hebben dat voetballen niet tot mijn mogelijkheden  behoorde.’

Zo geschiedde ook tijdens Benedickts tienerjaren.  ‘Pa, ik ga – niet ik wil – een brommerke kopen’, zei hij op zijn zestiende vastberaden.  ‘Mijn zicht  was toen al zeer beperkt, maar vader wist hoe de zaak aan te pakken.  ‘Als  je een verzekering krijgt, is het voor mij in orde’, beloofde hij.  En ook  de verzekeringsagent zag er geen graten in: ‘Voor mij geen probleem, als de  oogarts een attest schrijft.’  Dat heeft die oogspecialist uiteraard niet  gedaan.  Maar ik was gesust.’

De volhouder wint, dacht Benedickt die ondertussen doordrongen was van een niet  te temperen passie voor motoren.  Na enkele partijtjes waterski (ik hang  toch al achter een motor, speelde het door zijn hoofd) kocht hij een tweedehands  speedboot.  ‘Die heb ik in mijn eentje volledig opgeknapt en vaarklaar  gemaakt.  Maar nadat ik de Tolpoortbrug lichtjes had geraakt, besloot ik  wijselijk dat het veiliger was om met anderen mee te varen.’

Tijdens een weekendje met vrienden op het water leerde hij in 1997 Dominique  kennen.  Het klikte meteen.  ‘Twee jaar later zijn we gehuwd’,  glundert ze.  ‘Niemand maakte daar een probleem van.  Aan mijn ouders  had ik terloops verteld dat Benedickt niet goed kon zien en dat zijn  gezichtsvermogen verder achteruit zou gaan.  Ik was meer bezorgd om ons  leeftijdsverschil, ik ben zeven jaar ouder.’

Ook toen Dominique zwanger was, maakte niemand enig bezwaar.  ‘Tot die  gynaecologe zich begon te moeien’, werpt Benedickt op.  ‘Wij wilden een  kind en omdat ik wist dat mijn visuele handicap, in mijn geval, niet erfelijk  was, lieten we ons vooraf ook niet onderzoeken.  Die vrouw wilde per se  iets vinden en dwong ons van de ene test naar het volgende onderzoek.’

‘Het was vooral de manier waarop’, vindt Dominique.  Op de duur kreeg ik  angst, Benedickt heeft toen alle verdere onderzoeken laten schorsen.’  In  2000 werd Fabrice, gezond en wel, geboren.  Benedickt herinnert zich nog  hoe dat kleine lichaampje aanvoelde toen ze zijn pasgeboren zoon in zijn armen  stopten.  Zien zal hij Fabrice nooit.

‘Daar lig ik niet van wakker.  Als kind heb ik kunnen zien, ik weet dus wel  hoe een lichaam zich ontwikkelt.  Maar te weten hoe Fabrice er nu echt  uitziet, is helemaal niet noodzakelijk.  Ik voel hem opgroeien.  Mijn  voelsprieten zijn enorm ontwikkeld.  Als baby merkte Fabrice snel dat papa  niet reageerde als hij met zijn knuffel zwaaide.  Dat deed mama wel.’   Benedickt voelde zijn zoontje onmiddellijk aan.  ‘Ik ging toen dicht bij  hem zitten en mijn zoontje had instinctief door dat hij zijn teddybeer tegen  papa’s arm moest aanwrijven om de aandacht te trekken.  Aanvoelen staat  voor mij gelijk aan zien.  In mijn contact met anderen is dat  onontbeerlijk.’

Benedickt ontdekte dat zijn vasthoudendheid ook wel eens aan de basis lag van  zijn eigen belemmeringen.  De witte stok, brailleschrift, dat was allemaal  niks voor hem.  Ondanks bepaalde beperkingen wilde Benedickt als vader niet  tekortschieten.  ‘Ik vroeg me af hoe ik als blinde papa zoveel mogelijk  dingen samen met mijn zoon zou kunnen uitvoeren.  Het gebruik van de witte  stok bleek tal van perspectieven te openen.  Hij stelt mij in staat om  samen met Fabrice daguitstapjes met de trein en de bus te maken.  Ik  begrijp nu beter dat die stok een werkinstrument is en dat anderen met mijn  visuele handicap rekening kunnen houden.’  Ik vraag Benedickt wat hij nog  allemaal in petto heeft met zijn zoon.  ‘Dat hangt van Fabrice af; hij zegt  het maar, laat de uitdagingen maar komen.’

* ‘Heel trots op onze jongens’

Johan, blinde papa en Anny, slechtziende mama hebben drie tienerzonen

Johan Van Hoof (54) is kinesist en houdt praktijk in Mol.  Johan is blind  en gehuwd met Anny Vanoppen (51), zij is slechtziend.  Samen hebben ze drie  flinke zonen: Stijn (18), Wim (17) en Bram (14).  Wim wil dit jaar zijn  rijbewijs halen en dat zal de familie Van Hoof nieuwe perspectieven bieden.

‘Niet dat voor een blinde het uiterlijk van een ander van geen tel is, maar ik  kan niet anders dan op de stem afgaan’
Johan Van Hoof

Wims broers zullen nooit autorijden want ook zij hebben een visuele beperking.   Toch gaan de Van Hoofs al jaar en dag als een ‘normaal’ gezin door het leven.   Als kind kreeg Johan glaucoma, een oogaandoening die in zijn geval jaren later  tot blindheid leidde.  Bij de pakken blijven zitten was voor Johan geen  optie.

In Gent, ver van huis, behaalde hij zijn diploma kinesitherapie en in zijn vrije  tijd was hij een fervent sporter.  ‘Door de sport hebben Anny en ik elkaar  leren kennen’, zegt Johan.  ‘We maakten kennis tijdens het jaarlijkse  torbaltoernooi (torbal is een balspel voor mensen met een visuele handicap).   Ik had de club in Mol opgericht en Anny speelde bij een Limburgs team.’

De ontmoetingen werden frequenter.  ‘Maar toch niet meer dan drie keer per  jaar, zelfs toen na enige tijd bleek dat het ons niet alleen om torbal te doen  was’, zegt Anny lachend.  ‘Het duurde tien jaar vooraleer we huwden.’

In huize Van Hoof en Vanoppen klonken geen bezwaren tegen het huwelijk.   ‘Onze ouders waren al een heel leven met onze handicap vertrouwd en misschien  dachten ze heimelijk ook wel: Oef, die twee zijn van ’t straat!  Bovendien  wisten ze dat wij die stap zeer zorgvuldig hadden overwogen.  Dat we elkaar  al tien jaar kenden, bleek ook een geruststelling te zijn.’

Anny is slechtziend.  Van een meter afstand merkt ze dat ik een bril op  heb.  ‘Ben je dichterbij, dan zou ik je kunnen herkennen maar mensen die  zich verder dan een meter van mij bevinden, worden schimmen’, legt ze uit.   Maar Anny kan dus wel haar man en de kinderen zien.

Hoe word je als blinde man verliefd, en hoe kijk jij tegen je opgroeiende zonen  aan?  vraag ik.  ‘Soms vragen de jongens waarom ik voor mama gekozen  heb.  Je hebt ze nog nooit gezien, zeggen ze dan plagend.  Niet dat  voor een blinde het uiterlijk van een ander van geen tel is, maar ik kan niet  anders dan op de stem afgaan.  Mijn vrouw heeft een warme stem, het klikte  meteen tussen ons en ik weet van het prille begin dat ze ook een warm hart  heeft.’

Johan heeft van Anny zijn eigen voorstelling gemaakt.  Niemand kan ze  bekijken zoals hij ze ziet.  Een intieme schat, denk ik.  Het visuele  beeld van jouw zonen moet je als blinde papa toch regelmatig bijstellen,  suggereer ik.  ‘Anny beschrijft ze voor mij’, legt Johan uit.   ‘Trouwens, ik ben daar niet echt mee bezig.  Ik voel ze opgroeien.  In  ons gezin wordt heel veel gepraat, iets waar veel mensen tegenwoordig geen tijd  meer voor (denken te) hebben.’

Johan en Anny lieten reeds kort na hun trouwdag erfelijkheidsonderzoeken  uitvoeren.  Beiden wilden immers dolgraag kinderen.  Anny: ‘De arts  schatte de kans op een blindgeboren kind nihil.  Wel sloot hij een zeer  klein risico op een slechtziend kindje niet uit.’

‘Die dokter steunde ons onvoorwaardelijk’, treedt Johan bij.  ‘Hij vroeg  ons of wij, ongeacht onze visuele handicap, gelukkig waren.  Dan kan jullie  kind, ook al is het slechtziend, toch ook gelukkig worden, zei hij.’

Echte problemen bij de opvoeding hebben papa en mama Van Hoof niet gekend.   Johan: ‘Ik kon de kinderen een tijdlang helpen bij hun huiswerk.  Ik leerde  ze de rekentafels opdreunen maar daarna stopte het.  Ach, ook voor ziende  ouders is het niet meer evident om bij de schooltaken te helpen.  Zoals elk  kind pogen ook mijn zonen me wel eens te verschalken, hun papa ziet het toch  niet!  Telkens zijn ze stomverbaasd als ik het trucje weer eens door heb  (schaterlacht).  Maar we zijn trots op onze drie knapen.  Van  kindsbeen af hebben ze hun plan leren trekken: een pluspunt voor later.’

De narigheden voor ouderparen met een visuele handicap komen meestal van  buitenaf.  Pa en ma Van Hoof vroegen ooit een leraar om begrip op te  brengen voor de visuele beperking van een van de kinderen.  Of hij met geel  bordkrijt wilde schrijven, dat zou de jongen duidelijker zien.  De  onderwijzer repliceerde botweg: ‘En als er volgend jaar een doof kind in de klas  komt, wat wil je dat ik dan doe?’

Anny voelt zich nog steeds gekwetst door de opmerking van een vroegere vriend.   ‘Toen ik in verwachting was van onze tweede, zegde die man ongedwongen dat hij  die zwangerschap onverantwoord vond.  Je hebt al een slechtziend kind,  oreerde hij beschuldigend.  Ik zie hem nog altijd voor mij.’

‘Ach, we moeten onze energie aan onszelf, aan de jongens en aan positieve  gedachten besteden’, sust Johan.  ‘Bovendien vernamen we inmiddels dat de  vriend van weleer ook een blinde vrouw heeft!’

Philip VANOUTRIVE

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. De Lion-Francout Prijs 2019 toegekend aan de heer Frédéric Storme06-10-2019 06:10:26
  2. Elke dag wat minder zien. Maar toch niet bang zijn voor het zwarte gat23-09-2019 05:09:38
  3. NCB viert dankbaar haar 95-jarig bestaan31-08-2019 05:08:51
  4. Sprookjesachtig spektakel08-06-2019 06:06:32
  5. Slechtziende Maaike kan lezen dankzij de OrCam04-06-2019 06:06:18
  6. Aan tafel bij Monique Van den Abbeel: “Ik probeer liefst speciale dingen uit”30-04-2019 06:04:41
  7. Elk weekend start met een moedige/mooie/machtige medemens30-04-2019 06:04:25
  8. Het verlangen naar zicht blijft26-04-2019 06:04:33
  9. Coole kunst kijkers09-04-2019 09:04:28
  10. Marina is blind, maar rent, fietst, rijdt paard en filmt alles31-03-2019 08:03:56
  11. Loredana is slechtziend en heeft een dochtertje: ‘Mijn handicap kon me niet tegenhouden om mama te worden’20-03-2019 07:03:00
  12. Week Brailleliga 2019 – TV spot AUDIODESCRIPTIE19-03-2019 06:03:07
  13. Overleven en ontspannen08-03-2019 09:03:52
  14. Danielle (40) lijdt aan Retitinis Pigmentosa (RP): ‘Ik word langzaam blind’11-02-2019 08:02:46
  15. “Ik weet dat het raar overkomt, maar die zonnebril is nodig”12-01-2019 07:01:07
  16. Wat ziet iemand die blind is als hij droomt?05-01-2019 07:01:09
  17. ‘Spijtig dat ik mijn broertje niet heb kunnen zien’26-12-2018 07:12:53
  18. Bartiméus erkend als expertiseorganisatie Zintuiglijk Gehandicapten11-12-2018 07:12:18
  19. Slechtziend, wat nu? Het verhaal van Ed @ Koninklijke Visio08-12-2018 07:12:07
  20. Een blinde kleinzoon: na de schrik, genieten van zijn boeiende ontwikkeling27-11-2018 07:11:53
  21. ‘Ik zou haar zo graag zien, al was het maar één keer!’24-11-2018 11:11:25
  22. ‘Koen voelde zich enorm schuldig na die crash’24-11-2018 11:11:20
  23. Nieuwe EU-regels moeten leven gehandicapten makkelijker maken17-11-2018 08:11:22
  24. Mijn kind heeft een oogaandoening16-11-2018 07:11:02
  25. Hoe leeft een gezin met blinde ouders en ziende kinderen?16-11-2018 07:11:48
  26. Inspirerend verhaal over Hein die door een klimongeluk blind werd16-11-2018 07:11:05
  27. “Blinden worden een beetje vergeten”16-11-2018 07:11:57
  28. “Waarom mag ik niet sterven?”16-11-2018 07:11:42
  29. Als ik blind word, wil ik niet meer leven15-11-2018 09:11:42
  30. Mads (6) is geboren zonder ogen en Sparta’s grootste fan27-10-2018 06:10:23
  31. Winteruur: laat je niet verrassen!26-10-2018 06:10:22
  32. Vernieuwd kinderdagverblijf ‘Woluland’ geopend25-10-2018 05:10:19
  33. Nieuwe crèche voor dove en blinde kinderen geopend19-10-2018 04:10:37
  34. Den Bosch – Hoe is het om blind te zijn? ‘Ik schrok van die auto die een peut gas gaf’15-10-2018 09:10:59
  35. Leven met een visuele beperking: “Het is alsof ik altijd door een smalle buis kijk”15-10-2018 09:10:00
  36. Karin (48) ziet door een oogziekte nog maar 3% en wordt uiteindelijk blind12-10-2018 05:10:03
  37. ‘Ik mocht thuis hulp vragen, maar moest het altijd eerst zelf proberen’11-10-2018 06:10:19
  38. De Lion-Francout Prijs 2018 toegekend aan de heer Tom Van Peer30-09-2018 06:09:07
  39. Roxana is volledig blind en moeder: ‘ondanks mijn beperking heb ik nooit getwijfeld’29-09-2018 07:09:42
  40. “Het blind zijn zou ik niet aankunnen”19-09-2018 06:09:06
  41. Blinde stadsbeiaardier wint prestigieuze prijs16-09-2018 06:09:43
  42. Ran (42) wordt langzaam blind maar blijft baas van haar bedrijf16-09-2018 06:09:39
  43. “De beiaard maakt me vrolijk, deze erkenning doet extra deugd”14-09-2018 05:09:27
  44. Ondanks visuele beperking tilt Tom Van Peer beiaardkunst naar hoog niveau!10-09-2018 09:09:02
  45. Slechtziende Gerard Uilenberg: ‘Van de krant lezen krijg ik een zwarte neus’20-07-2018 06:07:08
  46. Steeds meer discriminatieklachten van mensen met een beperking13-06-2018 08:06:50
  47. Vlog 34. Blind voor 1 feestje – Blind voor 1 dag12-06-2018 06:06:22
  48. ‘Ik ben blind, maar verder is alles goed’16-05-2018 08:05:12
  49. ‘Het geeft me rust nu het in huis is’22-04-2018 10:04:51
  50. Vaker discriminatie van gehandicapten en chronische zieken16-04-2018 07:04:58
  51. Nooit eerder zoveel klachten over discriminatie gehandicapten16-04-2018 07:04:55
  52. Van je beperking je kracht maken – Esther Crombag (43)03-04-2018 12:04:12
  53. Ferry is blind en vlogt volop: ‘Ik weet nooit of ik goede beelden heb’28-03-2018 08:03:01
  54. ‘Blind, maar ik wilde niet minder zijn dan anderen’24-03-2018 08:03:41
  55. “Mensen proeven niet meer, ze eten met hun ogen”22-03-2018 09:03:29
  56. Kortrijk – Nieuw dagcentrum Blindenzorg Licht en Liefde14-03-2018 08:03:16
  57. Koken als een chef als blinde, het is mogelijk (Brailleliga)14-03-2018 08:03:51
  58. “Met trucjes worden blinden topchefs”13-03-2018 08:03:43
  59. ‘Soms zie ik mijn droom weer zoals vroeger, een fijne ervaring’05-03-2018 08:03:53
  60. “Dit vergroot contact van bewoners met buitenwereld”28-02-2018 08:02:28
  61. Woonzorgcentrum Oleyck krijgt schenking voor slechtziende bewoners27-02-2018 09:02:06
  62. De samenleving maakt mij gehandicapt27-02-2018 09:02:07
  63. Toos (65) ging aan de drank toen haar zoon blind werd22-02-2018 09:02:49
  64. Ik ben blind en keek naar Taboe: ‘De maatschappij maakt van mijn blindheid een beperking’15-02-2018 11:02:57
  65. De blinden van ‘Taboe’: “Zelfmedelijden is erger dan een handicap”14-02-2018 08:02:48
  66. Emotionele getuigenissen tijdens nieuwste aflevering ‘Taboe’: “Al dertig jaar blind, en verdriet wordt steeds groter”12-02-2018 11:02:57
  67. Taboe > Omgaan met een visuele beperking12-02-2018 07:02:35
  68. Taboe > Kinderen krijgen12-02-2018 07:02:58
  69. Eén > Taboe > Taboe met audiodescriptie12-02-2018 07:02:40
  70. Taboe > De droefheid is altijd dichtbij12-02-2018 07:02:02
  71. Eén > Taboe > Wat is geluk?12-02-2018 07:02:37
  72. Eén > Taboe > Het beste uit de zaalshow van aflevering 4 (blinden en slechtzienden)11-02-2018 10:02:27
  73. “Ik had op een blind date gehoopt”: Philippe Gebeuls lacht met blinden en slechtzienden11-02-2018 10:02:46
  74. Zeist – Raadsleden als blinden door centrum11-02-2018 09:02:49
  75. Nederlands icoon van onderwijs doofblinden, Jan van Dijk, overleden27-01-2018 08:01:26
  76. Mensen met een beperking? “Noem het zoals het is: handicap”24-01-2018 11:01:39
  77. ‘Zolang televisiemakers een handicap als angstaanjagend beschouwen, komen we nooit verder’19-01-2018 01:01:14
  78. Comédienne Lies Lefever: “Kinderen hebben geen perfectie nodig. Ze hebben gewoon een moeder nodig”16-01-2018 09:01:23
  79. “Zij speelde Sinterklaas, ik zwarte piet”14-01-2018 10:01:12
  80. Uitgegleden en vergeefs gereanimeerd14-01-2018 10:01:26
  81. Lies Lefever overleden – “Lies Lefever zal ons vooral bijblijven als een moedig iemand” (artiestenbureau)13-01-2018 10:01:38
  82. “Liesje, je hebt ons een mooie tijd cadeau gedaan”13-01-2018 10:01:57
  83. “Altijd die grapjes, altijd die glimlach…”13-01-2018 10:01:35
  84. Vrienden en familie halen herinneringen op bij rouwregister Lies Lefever13-01-2018 10:01:02
  85. Lies Lefever werd nog tevergeefs gereanimeerd na ongelukkige val in keuken12-01-2018 09:01:24
  86. Man van Lies Lefever trof haar nog levend aan in keuken12-01-2018 09:01:06
  87. Geen kwaad opzet bij overlijden comédienne Lies Lefever11-01-2018 05:01:22
  88. De tranen van een clown11-01-2018 04:01:57
  89. Kamagurka: “Aan de grond genageld”11-01-2018 02:01:28
  90. Geubels: “Lies was fantastische madam”11-01-2018 02:01:51
  91. Video: Parket over dood Lies Lefever11-01-2018 02:01:12
  92. Martin Heylen over dood Lies Lefever: “Ze wist uit drama altijd iets positiefs te halen”11-01-2018 02:01:12
  93. Lies Lefever (1980-2018): het manusje-van-alles dat overal even graag werd gezien11-01-2018 02:01:30
  94. Parket onderzoekt de zaak, maar alles wijst op ongeval11-01-2018 02:01:36
  95. “Verschrikkelijk, Lies was warme, lieve, positieve vrouw”11-01-2018 02:01:30
  96. Comédienne Lies Lefever (37) onverwacht overleden11-01-2018 02:01:32
  97. ‘Lies Lefever toch niet. Van alle mensen op aarde, toch niet zij’11-01-2018 02:01:57
  98. Maureen (45) moest haar baan opgeven door een progressieve oogziekte11-01-2018 07:01:30
  99. Visio De Vlasborch in Vught11-01-2018 07:01:08
  100. Esther Crombag – INTERVIEW @ Leadership Experience03-01-2018 11:01:41
  101. ‘Mensen met beperking slechter af’23-12-2017 09:12:32
  102. Breda – Complex voor blinden en slechtzienden aan Valkenierslaan21-12-2017 08:12:05
  103. Hechtel-Eksel – Ruim 170 gasten dineren als blinden14-12-2017 09:12:37
  104. Probeer te genieten en wees dankbaar voor wat je wel hebt’13-12-2017 09:12:11
  105. Pieter van der Horst: „Ik zie letters en daartussen gaten”13-12-2017 09:12:05
  106. Hoe slechtzienden de drukte van de stad ervaren06-12-2017 10:12:35
  107. VN-verdrag handicap nog onvoldoende geïmplanteerd in Nederland01-12-2017 09:12:06
  108. Radio509 live op het Oogcongres in de Jaarbeurs Utrecht22-11-2017 12:11:24
  109. Blinde spreker leidt ondernemers in de Moerdijkzaal door de duisternis15-11-2017 12:11:50
  110. ‘Je kunt in Nederland heel makkelijk beroepsblinde worden’13-11-2017 09:11:05
  111. ‘Lichaamsbeweging en verbetering van zicht meest effectief bij valpreventie’08-11-2017 09:11:41
  112. Speciaal café voor blinden en slechtzienden: “Hier helpen wij elkaar”06-11-2017 08:11:41
  113. Camping Karen & James – Bezoek van jongeren met visuele beperking02-11-2017 08:11:06
  114. Lunch in het donker02-11-2017 08:11:25
  115. Zicht op scherp: We draaien weer op winteruur27-10-2017 12:10:28
  116. Sint-Truiden – Voorzitster Stedelijke Adviesraad voor Mensen met een Beperking krijgt eerbetoon23-10-2017 10:10:45
  117. Advies aanvraag VN-verdrag handicap22-10-2017 10:10:35
  118. De Lion-Francout Prijs 2017 toegekend aan de Heer Julius Schellens18-10-2017 09:10:16
  119. Iris (19): ‘Het is alsof je door een wc-rol kijkt’16-10-2017 08:10:03
  120. Syenna op het terras15-10-2017 08:10:29
  121. Marina (12): ‘Ik laat zien dat ik alles kan’15-10-2017 08:10:50
  122. Marina (12): ‘Hoe mijn ouders eruitzien, weet ik niet’14-10-2017 08:10:12
  123. Wie durft er blind de Coolsingel over?14-10-2017 07:10:22
  124. Max (11): ‘Alles wat anderen ook doen’14-10-2017 07:10:55
  125. Blindemanstocht valt Bruls niet licht13-10-2017 07:10:20
  126. Leiden trapt af met bewustwordingsactie voor overstekende blinden en slechtzienden13-10-2017 07:10:28
  127. #VraagMaarRaak ofwel Q&A Scheel kijken met kunstogen! Zou ik willen zien?13-10-2017 07:10:22
  128. Blind oversteken in Leidse binnenstad13-10-2017 07:10:38
  129. Gerdi Verbeet vond blind oversteken linke soep en doodeng13-10-2017 05:10:52
  130. Wethouder steekt geblinddoekt druk Leids zebrapad over13-10-2017 05:10:57
  131. Timme (8): ‘Soms moet het gewoon even anders’13-10-2017 08:10:58
  132. Sanne (18): ‘Ik bedacht slimme trucjes’13-10-2017 08:10:26
  133. Lynn Daeghsels over vier missies van de Brailleliga13-10-2017 08:10:22
  134. Met taststok door Beetsterzwaag11-10-2017 11:10:53
  135. Voorbijgangers ervaren leven met handicap10-10-2017 08:10:43
  136. Woning op maat voor gehandicapten met visuele beperking09-10-2017 06:10:37
  137. Procter & Gamble maakt advertenties toegankelijker voor blinde en dove consumenten03-10-2017 07:10:12
  138. Update: Maarten: “Ik werd blind, waarom?”01-10-2017 08:10:25
  139. Vlog 3. EHBO – Enkele hulpmiddelen bij oogproblemen22-09-2017 08:09:29
  140. Brussels parlement neemt uitgebreidere anti-discriminatiewetgeving aan21-09-2017 02:09:30
  141. Vlog 1. Hier isss… Annemiek18-09-2017 09:09:08
  142. EU geeft mensen met beperking vlottere toegang tot smartphones, transport en gebouwen16-09-2017 07:09:12
  143. Mensen met een handicap moeten makkelijker toegang krijgen tot producten en diensten14-09-2017 10:09:26
  144. Het beste van Camping Karen en James – Jongeren met een visuele beperking14-09-2017 09:09:29
  145. Jared Leto maandenlang ‘blind’ door het leven08-09-2017 12:09:19
  146. Slechtziende Guido Kesler helpt bij Visio nu lotgenoten06-09-2017 09:09:02
  147. Tips voor slechtziende senioren in thuisomgeving25-08-2017 07:08:24
  148. Video: Brandweer regelt sneeuw voor mevrouw Van Aarem17-08-2017 03:08:34
  149. Nederland laat mensen met een beperking links liggen25-07-2017 02:07:41
  150. Kunnen blinde mensen ook hooggevoelig zijn?22-07-2017 12:07:21
  151. Gertjan’s VLOG 3 | Brailleleesregel gekoppeld met mijn iPhone14-07-2017 10:07:58
  152. Oogpatiëntenorganisaties willen intensiever gaan samenwerken11-07-2017 08:07:46
  153. Je bent blind of slechtziend als je …07-07-2017 12:07:25
  154. Everon Jackson Hooi moest leren blind te zijn07-07-2017 12:07:06
  155. Blinde Britse veteraan krijgt nieuwe medailles na verlies op toilet06-07-2017 08:07:23
  156. Houten – Doel: Iedereen kan meedoen05-07-2017 03:07:24
  157. Opbrengst “Blind voor 1 dag” editie 201705-07-2017 01:07:46
  158. “Elk pakje is een herinnering. Maar we moeten vooruit”03-07-2017 07:07:24
  159. Charissa Kalloe – De 10 voordelen van blind of slechtziend zijn30-06-2017 09:06:09
  160. Blinde Gertjan stelt zichzelf even voor!28-06-2017 08:06:02
  161. TV-spot Blindenzorg Licht en Liefde27-06-2017 11:06:36
  162. Blind voor 1 dag 21 juni 201727-06-2017 08:06:09
  163. Hoe is het om blind te zijn? Kaj en Bobbie testen het27-06-2017 08:06:46
  164. Team EyeOpener – Blind voor 1 dag26-06-2017 07:06:28
  165. Handicap blijft extra handicap24-06-2017 12:06:54
  166. Overheid moet beter inclusie van mensen met handicap opvolgen23-06-2017 10:06:19
  167. Mensen met een beperking kunnen onvoldoende participeren in de samenleving23-06-2017 05:06:58
  168. Inclusiespiegel Vlaanderen 201623-06-2017 03:06:02
  169. Resultaten crisiscommunicatie bij kwetsbare groepen online23-06-2017 08:06:03
  170. Sander aan de Wiel is 24 uur lang blind23-06-2017 07:06:49
  171. Blind voor 1 dag – Team Eyeopener23-06-2017 07:06:03
  172. Blind voor 1 dag23-06-2017 07:06:45
  173. Agnes is voor één dag net zo blind als vriendin Ria23-06-2017 07:06:11
  174. Een Andere Kijk – Reportage van slechtziende Leticia en Jan22-06-2017 07:06:07
  175. Giphart en Van Zanen blind voor een dag: “Erg beangstigend”22-06-2017 11:06:57
  176. Even blind door het leven voor zoontje en lotgenoten22-06-2017 07:06:00
  177. Modeontwerper doet Blind challenge voor inspiratie22-06-2017 07:06:53
  178. Nederlanders gaan ‘blind voor een dag’21-06-2017 10:06:09
  179. ‘Als ze me loslaat, weet ik niet waar ik naartoe moet’21-06-2017 10:06:25
  180. Bart is voor één dag blind en het valt hem ‘vies tegen’21-06-2017 10:06:05
  181. Blind voor 1 dag, team Microsoft steunt het Oogfonds21-06-2017 10:06:42
  182. Blind & EYE21-06-2017 10:06:21
  183. Blind met Dedicon op stap21-06-2017 10:06:03
  184. In jezelf investeren om vooruit te komen20-06-2017 07:06:11
  185. Vughtse Stichting Robert Coppes neemt woonvormen over van Visio de Vlasborch18-06-2017 05:06:39
  186. Verlamde en blinde Italiaanse dj moest naar Zwitserland voor waardige dood18-06-2017 05:06:16
  187. Slechtzienden geven elkaar tips en steun in Lopiks Dorpshuis18-06-2017 04:06:38
  188. PvdA en CU geblinddoekt op gemeentehuis18-06-2017 04:06:24
  189. Paus probeert bijna blind meisje te genezen met handoplegging18-06-2017 04:06:17
  190. Op deze manier vinden ook blinde kinderen hun chocolade eieren in de tuin18-06-2017 04:06:09
  191. Nynke (15): “God heeft een plan met mijn blindheid”18-06-2017 03:06:11
  192. Mijn kind is zeer slechtziend18-06-2017 03:06:29
  193. Minister en sterrenchef brunchen als slechtzienden18-06-2017 03:06:59
  194. Moeder maakt bucketlist voor dochter met oogziekte18-06-2017 03:06:33
  195. ‘Rosa’ uit Thuis even in voetsporen van televisiedochter op Leuvense markt18-06-2017 03:06:28
  196. Marrit Postma: ‘Ik zal zelf niet met de kinderwagen lopen’18-06-2017 03:06:26
  197. Meer klachten over discriminatie van gehandicapten18-06-2017 03:06:03
  198. Op fakbartocht met een blindenstok18-06-2017 03:06:15
  199. Maarten: “Ik werd blind, waarom?”18-06-2017 03:06:45
  200. Blind, Happy and Free18-06-2017 03:06:37

Laatst bijgewerkt op 5 juni 2011 – 13:17