Blind zijn is moeilijker in de visuele maatschappij

Bron: De Standaard
8 april 2006

Reportage: Hoe ver staan we van het beeld dat Bruegel ophing over blinden  en slechtzienden?

Bruegel schilderde blinden als sukkelaars die samen in de gracht belanden.   Is dat nog altijd de manier waarop blinde mensen worden gezien?  Hoe  ervaren ze dat zelf?

SINT-ANNA-PEDE

In Sint-Anna-Pede, een heuvelachtig dorp in het Pajottenland, staat het kerkje  dat op verscheidene schilderijen van Pieter Bruegel de Oude prijkt.  Ook op  De parabel van de blinden: een tafereel waarin een vijftal mensen over zichzelf  en elkaar struikelt en ten slotte in de gracht belandt.  De organisatoren  van het Bruegeljaar hebben in de schaduw van het kerkje een reproductie van De  parabel geplaatst.

En ook al is het schilderij door Bruegel bedoeld als allegorie op de samenleving  van zijn tijd, hij gebruikte toch maar het beeld van de zielige blinde.   “Het is een beetje denigrerend voor ons”, meent Ilse Dupont (38) uit Wilrijk.   Ze is blind vanaf haar geboorte.

Blindenzorg Licht en Liefde heeft haar en nog drie blinde mensen uitgenodigd  voor een gesprek over beeldvorming.  Zo is er Ilse Peeters (34) uit  Kortenberg, die haar zicht langzaamaan verloren is en nu alleen nog vage vlekken  ziet.  Sinds zes maanden heeft ze een geleidehond.  “Wel fijn”, zegt  ze.  “Hij is een grote hulp en nu spreken wildvreemden mij over mijn hond  aan.  Dat is fijner dan altijd over mijn handicap te moeten vertellen.”

Ilse Dupont vindt dat herkenbaar: “Laatst stond ik op de bus te wachten en een  vrouw begon mij uit te horen: of ik dat al had vanaf mijn geboorte?  En of  ik een vriend had of getrouwd was, neen zeker?  Ik kon mij niet inhouden:  zulke vragen stelde ze toch zeker niet aan andere mensen die ze voor het eerst  ontmoette?  Bovendien zijn wij zoveel meer dan onze handicap.  Blind  zijn is niet de kern van mijn bestaan.  Maar ik moet er altijd moeite voor  doen om dat tot anderen te laten doordringen.”

Nog op de afspraak zijn Herman Caulier, ook blind geworden, en zijn vrouw  Liliane Steyaert, slechtziend, uit Oostakker.  “Je vraagt soms iemand mee  op café voor de gezelligheid en ze denken dat je vervoer zoekt”, zegt Herman.   “Als wij iets vragen, denken ze altijd eerst dat we zorg nodig hebben.”

Herman redt zich prima: hij werkt voor een grote bank en is ambassadeur voor  Blindenzorg Licht en Liefde.  Hij neemt vaak de trein naar Brussel, ook ‘s  zondags voor een concert in Bozar bijvoorbeeld.  “Medepassagiers vragen dan  al snel wat ik in Brussel ga doen.  Alsof iemand als ik niets in de stad  kan aanvangen.  Ik ben het al gewend.  Ik vraag gelijk wat zij in  Brussel van plan zijn.”

Het beeld van de zielige blinde is eeuwenoud.  De historicus Ben Wuyts, nu  docent aan de Arteveldehogeschool in Gent maar vroeger jarenlang aan het werk in  een school voor motorisch en meervoudig gehandicapte kinderen, weet er alles  van.  Hij schreef het boek Over narren, kreupelen, doven en blinden (uitg.   Davidsfonds).

“Er bestaan twee archetypische beelden over blinden en slechtzienden”, zegt  Wuyts.  “Aan de ene kant het beeld van de sukkelaar, wiens handicap het  gevolg is van zonde of schuld.  Blind-zijn als een straf van god.   Blinden werden gezien als minderwaardig en hulpeloos.  Ze konden maar  overleven door te bedelen of door met zichzelf te laten spotten.”

“Er is een verhaal uit 1425 over een cafébaas die vier blinden in een afgesloten  wei stopt, samen met een vet varken.  Hij geeft ze ieder een knuppel: wie  het varken kan doodslaan, mag het hebben.  En natuurlijk kloppen ze op  elkaar en daar beleven de toeschouwers veel plezier aan.  Een beetje zoals  rijke burgers uit Bruegels tijd plezier beleefden aan zijn schilderijen van  bedelaars en sukkelaars.”

Het andere archetype is dat van de blinde ziener, de profeet.  Wuyts: “Ook  een beeld dat al uit de Oudheid stamt.  Het idee is dat wie niet afgeleid  wordt door visuele prikkels, meer naar de diepte kan gaan.  Zo iemand moet  wel speciale gaven hebben.”  Hij voegt eraan toe: “Wat mij altijd heeft  bevreemd, is dat deze blinde mens altijd geboren blijkt in de betere kringen.   Hoe men naar blinden keek, was dus ook altijd een kwestie van sociale klasse.”

Het verhaal van de bijzondere gaven doet Ilse Dupont denken aan het idee dat  minister Patrick Dewael (VLD) onlangs lanceerde om blinde agenten aan te werven  “omdat die beter horen”.  Ze zegt: “Ik ben daarover geïnterviewd op de  radio.  Ik heb die speciale talenten niet.  Wat ik wel geloof, is dat  we beter leren luisteren.  Maar ik heb geen aangeboren scherper gehoor.   Ik ben er alleen wat meer op getraind”.

Ze moet lachen: “Sinds dat radio-interview ben ik er al ontzettend vaak over  aangesproken.  De mensen vragen dan of ik al bij de politie werk en voegen  eraan toe dat ik daar toch zinvol maatschappelijk werk zou kunnen doen.  Ik  moét bijna bij de politie gaan, ook al interesseert het me niet.”

Ilse Dupont is opgeleid tot telefoniste, maar ook dat interesseert haar niet.   “Het is de klassieke opleiding voor mensen die blind zijn.”  Ze heeft op  dit moment geen baan.  “Ik zou het liefste werken in het pastoraal werk.   Ik heb dat vroeger nog gedaan en ik geef geregeld bezinningen voor groepen jonge  mensen.  Ik doe veel vrijwilligerswerk.”

Jan De Smedt, Netwerk-directeur van Blindenzorg Licht en Liefde, stipt aan dat  het jammer is dat vrijwilligerswerk zo ondergewaardeerd wordt: “Ik ontmoet veel  blinde en slechtziende mensen met grote mogelijkheden.  Zij zouden de kans  moeten krijgen om een zeker inkomen dat ze van de overheid krijgen te combineren  met verdiensten uit hun vrijwilligerswerk.  Het statuut voor vrijwilligers  heeft ons honger gegeven naar méér.”

Ilse Peeters heeft wel een betaalde baan, als onthaalbediende in de hogeschool  Sint-Lukas in Brussel.  Haar werkgever voert met de hulp van het Vlaams  Fonds aanpassingen door om haar handicap te compenseren.  Zo wordt  binnenkort de telefooncentrale aangepast.  Ilse werkt er graag.  Soms  zelfs alleen, als haar directe collega’s met vakantie zijn.

“Ik heb zelf geen kinderen, dus ik hoef niet zo nodig vrij tijdens  schoolvakanties.  Mijn collega’s waren eerst ten zeerste verontrust: hoe  kon ik alleen voor het onthaal instaan?  Ze dachten dat de directeur mij  ertoe dwong.  Maar ik wilde het zelf.  Ik kan dat best aan, en ik werk  trouwens graag eens alleen.”

Herman werkt in het facilitair bedrijf van een grote bank in Brussel: “Wij doen  dienstverlening naar vergaderingen en ook het gebouwenbeheer.  Mijn directe  chef was er niet gerust op toen ik zijn dienst kwam versterken.  Zijn chef  heeft hem moeten overtuigen.  Ze hebben de taakverdeling zo aangepast dat  ik bepaalde zaken niet hoef te doen.  Al mijn werk vind ik op de computer  terug.  Met een brailleregel is dat goed te doen.”

Vroeger was de maatschappij niet aangepast, blinde en slechtziende personen  kwamen amper buiten.  Nu is er al verbetering merkbaar.  Wat moet er  nog gebeuren?

Liliane is er snel bij: “Ze zouden de trottoirs in Oostakker kunnen verbeteren.   Die liggen er niet zo goed meer bij.”

Haar man, Herman, is als blindenambassadeur gespecialiseerd in de aanpassing van  infrastructuur.  Soms komt hij op verkeerspunten die helemaal zijn  aangepast aan rolstoelgebruikers: “Daar is elke verhoging weg.  Voor ons,  blinden, is dat een ramp.  We weten niet meer of we op de weg of op het  voetpad lopen.  Noppentegels zijn dan absoluut noodzakelijk.”

Vroeger, in zijn jonge jaren, is hij eens letterlijk in een put gevallen.   “Ik was toen nog slechtziend, een redelijk goede slechtziende.  Een blinde  vriend wilde te voet naar huis en ik bood aan hem te vergezellen.  Ineens  stapten we vooruit waar geen trottoir meer was: we vielen in een diepe put.   Niets gebroken nee.  Ik heb mijn kameraad omhoog kunnen duwen en hij heeft  mij eruit getrokken.”  Hij kan er nu wel om lachen.

Ilse Peeters heeft het ook meegemaakt: op weg naar haar werk zakte ze tot haar  middel in een opengewerkte straat.  “Toen kwam ik helemaal vies op school  aan.  Wij zouden in feite altijd schone kleren moeten meenemen.”

“Ja, als er ergens werken zijn, ben je gechareld”, beaamt Ilse Dupont.  “Ik  ben onlangs tegen een kraan gelopen.  Het ding raakte mij op mondhoogte en  het was nogal geolied.  Ik heb de hele dag een vieze smaak in mijn mond  gehad.  Zo’n obstakel kan ik met mijn stok natuurlijk niet voelen.”

Jan De Smedt van Licht en Liefde vindt dat de beleidsmakers nog meer  inspanningen kunnen doen: “Een put met paaltjes en een lint eromheen: dat zie je  nog in Vlaanderen.  En dat is voor blinden en slechtzienden echt niet te  doen.  Sowieso moet men er bij werken over waken dat er toch minstens vrije  doorgang is voor een heel lichaam.”

“Men doet veel voor blinden, maar praat te weinig met ze.  En als men iets  doet, bijvoorbeeld een project toegankelijk maken op Open Monumentendag, dan  zijn de organisatoren vaak ontgoocheld dat er zo weinig blinde mensen op  afkomen.  Wij vragen niet om dure, eenmalige projecten, maar om meer  toegankelijkheid in alle aspecten van het dagelijkse leven.”

Op dat vlak verandert er volgens Ilse Peeters de jongste jaren meer ten kwade  dan ten goede.  “Er zijn nu meer en meer bankautomaten met touchscreen.   Die zijn voor ons niet meer toegankelijk.  Wij moeten voelbare knoppen  hebben.  Tot voor kort waren alle bankautomaten met drukknoppen, en zeg nu  zelf, was dat voor u slechter?  Voor ons was het beter.”

Herman beaamt: “Wij leven hier in een heel ontwikkeld land, en Roemenië hinkt  zogezegd ver achterop.  Maar ik heb daar bankautomaten gezien met spraak.   Als het daar kan, waarom hier dan niet?  Het is een kwestie van rekening  met ons te houden, van democratie.”

Ilse geeft nog een voorbeeld: “Ik vrees de dag dat mijn wasmachine het begeeft.   Nieuwe machines hebben geen voelbare knoppen meer.  Een heleboel dagelijkse  dingen worden digitaal en dat is niet goed.  Mijn thermostaat bijvoorbeeld.   Ik kan die wel aanzetten, maar ik weet niet hoe warm hij staat.  Soms zet  ik hem dus per abuis op 26 graden, en dan moet ik alle verwarmingskranen  uitdraaien als ik voel dat het te warm wordt.  Een gekke situatie.”

“Ook de evolutie in de supermarkten verontrust mij: je moet alles zelf in zakjes  doen, niemand die nog helpt.  Je kunt er nu zelfs brood kopen, maar je moet  het zelf snijden en verpakken.  Vroeger waren er in mijn gemeente,  Kortenberg, wel vijf bakkerijen.  Die zijn nu verdwenen.  Jammer, want  ik ging er graag: je kon er een praatje slaan en ze gaven je wat je vroeg.   Ik denk dat oude mensen dat ook graag hadden.  Wat goed is voor ons, is  goed voor veel mensen.”

En kijk, dat vinden de anderen mooi gezegd: “Wij sluiten ons daarbij aan.”

Conclusie?

Ilse Peeters: “De samenleving wordt almaar visueler, en dat is in ons nadeel.   Er is nog nooit zoveel gecommuniceerd als nu, maar het gebeurt niet meer  verbaal.  Alles is nu beeld.  Zien wordt in een visuele maatschappij  almaar waardevoller.  Ik denk zelfs dat doven het nu makkelijker hebben dan  wij.”

Blindheid in cijfers

De Wereldgezondheidsorganisatie rapporteerde in 2002 wereldwijd meer dan 161  miljoen mensen met een visuele beperking, van wie 124 miljoen met  slechtziendheid en 37 miljoen blinde mensen.

In Vlaanderen liggen de schattingen tussen 60.000 en 120.000, van wie één op de  tien helemaal blind is.

Het overgrote deel, of liefst 85 procent, van de blinden en slechtzienden is  ouder dan 65 jaar.

Wie pas na de leeftijd van 65 zijn zicht verliest, kan geen beroep meer doen op  bijstand van het Vlaams Fonds.

De vzw Blindenzorg Licht en Liefde richt zich wel tot alle blinden en  slechtzienden, maar is zelf voor 80 procent afhankelijk van privé-giften.   Driekwart van het werk bij deze organisatie wordt door vrijwilligers gedaan.

De bekendste activiteit van Licht en Liefde is de bibliotheek met ingelezen  boeken.  Op dit moment loopt ook een interactieve tentoonstelling  Ontmoeting met het donker’, waarbij ziende mensen aan den lijve kunnen ervaren  hoe het is om als blinde te leven.

http://www.lichtenliefde.be

Veerle BEEL

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. De Lion-Francout Prijs 2019 toegekend aan de heer Frédéric Storme06-10-2019 06:10:26
  2. Elke dag wat minder zien. Maar toch niet bang zijn voor het zwarte gat23-09-2019 05:09:38
  3. NCB viert dankbaar haar 95-jarig bestaan31-08-2019 05:08:51
  4. Sprookjesachtig spektakel08-06-2019 06:06:32
  5. Slechtziende Maaike kan lezen dankzij de OrCam04-06-2019 06:06:18
  6. Aan tafel bij Monique Van den Abbeel: “Ik probeer liefst speciale dingen uit”30-04-2019 06:04:41
  7. Elk weekend start met een moedige/mooie/machtige medemens30-04-2019 06:04:25
  8. Het verlangen naar zicht blijft26-04-2019 06:04:33
  9. Coole kunst kijkers09-04-2019 09:04:28
  10. Marina is blind, maar rent, fietst, rijdt paard en filmt alles31-03-2019 08:03:56
  11. Loredana is slechtziend en heeft een dochtertje: ‘Mijn handicap kon me niet tegenhouden om mama te worden’20-03-2019 07:03:00
  12. Week Brailleliga 2019 – TV spot AUDIODESCRIPTIE19-03-2019 06:03:07
  13. Overleven en ontspannen08-03-2019 09:03:52
  14. Danielle (40) lijdt aan Retitinis Pigmentosa (RP): ‘Ik word langzaam blind’11-02-2019 08:02:46
  15. “Ik weet dat het raar overkomt, maar die zonnebril is nodig”12-01-2019 07:01:07
  16. Wat ziet iemand die blind is als hij droomt?05-01-2019 07:01:09
  17. ‘Spijtig dat ik mijn broertje niet heb kunnen zien’26-12-2018 07:12:53
  18. Bartiméus erkend als expertiseorganisatie Zintuiglijk Gehandicapten11-12-2018 07:12:18
  19. Slechtziend, wat nu? Het verhaal van Ed @ Koninklijke Visio08-12-2018 07:12:07
  20. Een blinde kleinzoon: na de schrik, genieten van zijn boeiende ontwikkeling27-11-2018 07:11:53
  21. ‘Ik zou haar zo graag zien, al was het maar één keer!’24-11-2018 11:11:25
  22. ‘Koen voelde zich enorm schuldig na die crash’24-11-2018 11:11:20
  23. Nieuwe EU-regels moeten leven gehandicapten makkelijker maken17-11-2018 08:11:22
  24. Mijn kind heeft een oogaandoening16-11-2018 07:11:02
  25. Hoe leeft een gezin met blinde ouders en ziende kinderen?16-11-2018 07:11:48
  26. Inspirerend verhaal over Hein die door een klimongeluk blind werd16-11-2018 07:11:05
  27. “Blinden worden een beetje vergeten”16-11-2018 07:11:57
  28. “Waarom mag ik niet sterven?”16-11-2018 07:11:42
  29. Als ik blind word, wil ik niet meer leven15-11-2018 09:11:42
  30. Mads (6) is geboren zonder ogen en Sparta’s grootste fan27-10-2018 06:10:23
  31. Winteruur: laat je niet verrassen!26-10-2018 06:10:22
  32. Vernieuwd kinderdagverblijf ‘Woluland’ geopend25-10-2018 05:10:19
  33. Nieuwe crèche voor dove en blinde kinderen geopend19-10-2018 04:10:37
  34. Den Bosch – Hoe is het om blind te zijn? ‘Ik schrok van die auto die een peut gas gaf’15-10-2018 09:10:59
  35. Leven met een visuele beperking: “Het is alsof ik altijd door een smalle buis kijk”15-10-2018 09:10:00
  36. Karin (48) ziet door een oogziekte nog maar 3% en wordt uiteindelijk blind12-10-2018 05:10:03
  37. ‘Ik mocht thuis hulp vragen, maar moest het altijd eerst zelf proberen’11-10-2018 06:10:19
  38. De Lion-Francout Prijs 2018 toegekend aan de heer Tom Van Peer30-09-2018 06:09:07
  39. Roxana is volledig blind en moeder: ‘ondanks mijn beperking heb ik nooit getwijfeld’29-09-2018 07:09:42
  40. “Het blind zijn zou ik niet aankunnen”19-09-2018 06:09:06
  41. Blinde stadsbeiaardier wint prestigieuze prijs16-09-2018 06:09:43
  42. Ran (42) wordt langzaam blind maar blijft baas van haar bedrijf16-09-2018 06:09:39
  43. “De beiaard maakt me vrolijk, deze erkenning doet extra deugd”14-09-2018 05:09:27
  44. Ondanks visuele beperking tilt Tom Van Peer beiaardkunst naar hoog niveau!10-09-2018 09:09:02
  45. Slechtziende Gerard Uilenberg: ‘Van de krant lezen krijg ik een zwarte neus’20-07-2018 06:07:08
  46. Steeds meer discriminatieklachten van mensen met een beperking13-06-2018 08:06:50
  47. Vlog 34. Blind voor 1 feestje – Blind voor 1 dag12-06-2018 06:06:22
  48. ‘Ik ben blind, maar verder is alles goed’16-05-2018 08:05:12
  49. ‘Het geeft me rust nu het in huis is’22-04-2018 10:04:51
  50. Vaker discriminatie van gehandicapten en chronische zieken16-04-2018 07:04:58
  51. Nooit eerder zoveel klachten over discriminatie gehandicapten16-04-2018 07:04:55
  52. Van je beperking je kracht maken – Esther Crombag (43)03-04-2018 12:04:12
  53. Ferry is blind en vlogt volop: ‘Ik weet nooit of ik goede beelden heb’28-03-2018 08:03:01
  54. ‘Blind, maar ik wilde niet minder zijn dan anderen’24-03-2018 08:03:41
  55. “Mensen proeven niet meer, ze eten met hun ogen”22-03-2018 09:03:29
  56. Kortrijk – Nieuw dagcentrum Blindenzorg Licht en Liefde14-03-2018 08:03:16
  57. Koken als een chef als blinde, het is mogelijk (Brailleliga)14-03-2018 08:03:51
  58. “Met trucjes worden blinden topchefs”13-03-2018 08:03:43
  59. ‘Soms zie ik mijn droom weer zoals vroeger, een fijne ervaring’05-03-2018 08:03:53
  60. “Dit vergroot contact van bewoners met buitenwereld”28-02-2018 08:02:28
  61. Woonzorgcentrum Oleyck krijgt schenking voor slechtziende bewoners27-02-2018 09:02:06
  62. De samenleving maakt mij gehandicapt27-02-2018 09:02:07
  63. Toos (65) ging aan de drank toen haar zoon blind werd22-02-2018 09:02:49
  64. Ik ben blind en keek naar Taboe: ‘De maatschappij maakt van mijn blindheid een beperking’15-02-2018 11:02:57
  65. De blinden van ‘Taboe’: “Zelfmedelijden is erger dan een handicap”14-02-2018 08:02:48
  66. Emotionele getuigenissen tijdens nieuwste aflevering ‘Taboe’: “Al dertig jaar blind, en verdriet wordt steeds groter”12-02-2018 11:02:57
  67. Taboe > Omgaan met een visuele beperking12-02-2018 07:02:35
  68. Taboe > Kinderen krijgen12-02-2018 07:02:58
  69. Eén > Taboe > Taboe met audiodescriptie12-02-2018 07:02:40
  70. Taboe > De droefheid is altijd dichtbij12-02-2018 07:02:02
  71. Eén > Taboe > Wat is geluk?12-02-2018 07:02:37
  72. Eén > Taboe > Het beste uit de zaalshow van aflevering 4 (blinden en slechtzienden)11-02-2018 10:02:27
  73. “Ik had op een blind date gehoopt”: Philippe Gebeuls lacht met blinden en slechtzienden11-02-2018 10:02:46
  74. Zeist – Raadsleden als blinden door centrum11-02-2018 09:02:49
  75. Nederlands icoon van onderwijs doofblinden, Jan van Dijk, overleden27-01-2018 08:01:26
  76. Mensen met een beperking? “Noem het zoals het is: handicap”24-01-2018 11:01:39
  77. ‘Zolang televisiemakers een handicap als angstaanjagend beschouwen, komen we nooit verder’19-01-2018 01:01:14
  78. Comédienne Lies Lefever: “Kinderen hebben geen perfectie nodig. Ze hebben gewoon een moeder nodig”16-01-2018 09:01:23
  79. “Zij speelde Sinterklaas, ik zwarte piet”14-01-2018 10:01:12
  80. Uitgegleden en vergeefs gereanimeerd14-01-2018 10:01:26
  81. Lies Lefever overleden – “Lies Lefever zal ons vooral bijblijven als een moedig iemand” (artiestenbureau)13-01-2018 10:01:38
  82. “Liesje, je hebt ons een mooie tijd cadeau gedaan”13-01-2018 10:01:57
  83. “Altijd die grapjes, altijd die glimlach…”13-01-2018 10:01:35
  84. Vrienden en familie halen herinneringen op bij rouwregister Lies Lefever13-01-2018 10:01:02
  85. Lies Lefever werd nog tevergeefs gereanimeerd na ongelukkige val in keuken12-01-2018 09:01:24
  86. Man van Lies Lefever trof haar nog levend aan in keuken12-01-2018 09:01:06
  87. Geen kwaad opzet bij overlijden comédienne Lies Lefever11-01-2018 05:01:22
  88. De tranen van een clown11-01-2018 04:01:57
  89. Kamagurka: “Aan de grond genageld”11-01-2018 02:01:28
  90. Geubels: “Lies was fantastische madam”11-01-2018 02:01:51
  91. Video: Parket over dood Lies Lefever11-01-2018 02:01:12
  92. Martin Heylen over dood Lies Lefever: “Ze wist uit drama altijd iets positiefs te halen”11-01-2018 02:01:12
  93. Lies Lefever (1980-2018): het manusje-van-alles dat overal even graag werd gezien11-01-2018 02:01:30
  94. Parket onderzoekt de zaak, maar alles wijst op ongeval11-01-2018 02:01:36
  95. “Verschrikkelijk, Lies was warme, lieve, positieve vrouw”11-01-2018 02:01:30
  96. Comédienne Lies Lefever (37) onverwacht overleden11-01-2018 02:01:32
  97. ‘Lies Lefever toch niet. Van alle mensen op aarde, toch niet zij’11-01-2018 02:01:57
  98. Maureen (45) moest haar baan opgeven door een progressieve oogziekte11-01-2018 07:01:30
  99. Visio De Vlasborch in Vught11-01-2018 07:01:08
  100. Esther Crombag – INTERVIEW @ Leadership Experience03-01-2018 11:01:41
  101. ‘Mensen met beperking slechter af’23-12-2017 09:12:32
  102. Breda – Complex voor blinden en slechtzienden aan Valkenierslaan21-12-2017 08:12:05
  103. Hechtel-Eksel – Ruim 170 gasten dineren als blinden14-12-2017 09:12:37
  104. Probeer te genieten en wees dankbaar voor wat je wel hebt’13-12-2017 09:12:11
  105. Pieter van der Horst: „Ik zie letters en daartussen gaten”13-12-2017 09:12:05
  106. Hoe slechtzienden de drukte van de stad ervaren06-12-2017 10:12:35
  107. VN-verdrag handicap nog onvoldoende geïmplanteerd in Nederland01-12-2017 09:12:06
  108. Radio509 live op het Oogcongres in de Jaarbeurs Utrecht22-11-2017 12:11:24
  109. Blinde spreker leidt ondernemers in de Moerdijkzaal door de duisternis15-11-2017 12:11:50
  110. ‘Je kunt in Nederland heel makkelijk beroepsblinde worden’13-11-2017 09:11:05
  111. ‘Lichaamsbeweging en verbetering van zicht meest effectief bij valpreventie’08-11-2017 09:11:41
  112. Speciaal café voor blinden en slechtzienden: “Hier helpen wij elkaar”06-11-2017 08:11:41
  113. Camping Karen & James – Bezoek van jongeren met visuele beperking02-11-2017 08:11:06
  114. Lunch in het donker02-11-2017 08:11:25
  115. Zicht op scherp: We draaien weer op winteruur27-10-2017 12:10:28
  116. Sint-Truiden – Voorzitster Stedelijke Adviesraad voor Mensen met een Beperking krijgt eerbetoon23-10-2017 10:10:45
  117. Advies aanvraag VN-verdrag handicap22-10-2017 10:10:35
  118. De Lion-Francout Prijs 2017 toegekend aan de Heer Julius Schellens18-10-2017 09:10:16
  119. Iris (19): ‘Het is alsof je door een wc-rol kijkt’16-10-2017 08:10:03
  120. Syenna op het terras15-10-2017 08:10:29
  121. Marina (12): ‘Ik laat zien dat ik alles kan’15-10-2017 08:10:50
  122. Marina (12): ‘Hoe mijn ouders eruitzien, weet ik niet’14-10-2017 08:10:12
  123. Wie durft er blind de Coolsingel over?14-10-2017 07:10:22
  124. Max (11): ‘Alles wat anderen ook doen’14-10-2017 07:10:55
  125. Blindemanstocht valt Bruls niet licht13-10-2017 07:10:20
  126. Leiden trapt af met bewustwordingsactie voor overstekende blinden en slechtzienden13-10-2017 07:10:28
  127. #VraagMaarRaak ofwel Q&A Scheel kijken met kunstogen! Zou ik willen zien?13-10-2017 07:10:22
  128. Blind oversteken in Leidse binnenstad13-10-2017 07:10:38
  129. Gerdi Verbeet vond blind oversteken linke soep en doodeng13-10-2017 05:10:52
  130. Wethouder steekt geblinddoekt druk Leids zebrapad over13-10-2017 05:10:57
  131. Timme (8): ‘Soms moet het gewoon even anders’13-10-2017 08:10:58
  132. Sanne (18): ‘Ik bedacht slimme trucjes’13-10-2017 08:10:26
  133. Lynn Daeghsels over vier missies van de Brailleliga13-10-2017 08:10:22
  134. Met taststok door Beetsterzwaag11-10-2017 11:10:53
  135. Voorbijgangers ervaren leven met handicap10-10-2017 08:10:43
  136. Woning op maat voor gehandicapten met visuele beperking09-10-2017 06:10:37
  137. Procter & Gamble maakt advertenties toegankelijker voor blinde en dove consumenten03-10-2017 07:10:12
  138. Update: Maarten: “Ik werd blind, waarom?”01-10-2017 08:10:25
  139. Vlog 3. EHBO – Enkele hulpmiddelen bij oogproblemen22-09-2017 08:09:29
  140. Brussels parlement neemt uitgebreidere anti-discriminatiewetgeving aan21-09-2017 02:09:30
  141. Vlog 1. Hier isss… Annemiek18-09-2017 09:09:08
  142. EU geeft mensen met beperking vlottere toegang tot smartphones, transport en gebouwen16-09-2017 07:09:12
  143. Mensen met een handicap moeten makkelijker toegang krijgen tot producten en diensten14-09-2017 10:09:26
  144. Het beste van Camping Karen en James – Jongeren met een visuele beperking14-09-2017 09:09:29
  145. Jared Leto maandenlang ‘blind’ door het leven08-09-2017 12:09:19
  146. Slechtziende Guido Kesler helpt bij Visio nu lotgenoten06-09-2017 09:09:02
  147. Tips voor slechtziende senioren in thuisomgeving25-08-2017 07:08:24
  148. Video: Brandweer regelt sneeuw voor mevrouw Van Aarem17-08-2017 03:08:34
  149. Nederland laat mensen met een beperking links liggen25-07-2017 02:07:41
  150. Kunnen blinde mensen ook hooggevoelig zijn?22-07-2017 12:07:21
  151. Gertjan’s VLOG 3 | Brailleleesregel gekoppeld met mijn iPhone14-07-2017 10:07:58
  152. Oogpatiëntenorganisaties willen intensiever gaan samenwerken11-07-2017 08:07:46
  153. Je bent blind of slechtziend als je …07-07-2017 12:07:25
  154. Everon Jackson Hooi moest leren blind te zijn07-07-2017 12:07:06
  155. Blinde Britse veteraan krijgt nieuwe medailles na verlies op toilet06-07-2017 08:07:23
  156. Houten – Doel: Iedereen kan meedoen05-07-2017 03:07:24
  157. Opbrengst “Blind voor 1 dag” editie 201705-07-2017 01:07:46
  158. “Elk pakje is een herinnering. Maar we moeten vooruit”03-07-2017 07:07:24
  159. Charissa Kalloe – De 10 voordelen van blind of slechtziend zijn30-06-2017 09:06:09
  160. Blinde Gertjan stelt zichzelf even voor!28-06-2017 08:06:02
  161. TV-spot Blindenzorg Licht en Liefde27-06-2017 11:06:36
  162. Blind voor 1 dag 21 juni 201727-06-2017 08:06:09
  163. Hoe is het om blind te zijn? Kaj en Bobbie testen het27-06-2017 08:06:46
  164. Team EyeOpener – Blind voor 1 dag26-06-2017 07:06:28
  165. Handicap blijft extra handicap24-06-2017 12:06:54
  166. Overheid moet beter inclusie van mensen met handicap opvolgen23-06-2017 10:06:19
  167. Mensen met een beperking kunnen onvoldoende participeren in de samenleving23-06-2017 05:06:58
  168. Inclusiespiegel Vlaanderen 201623-06-2017 03:06:02
  169. Resultaten crisiscommunicatie bij kwetsbare groepen online23-06-2017 08:06:03
  170. Sander aan de Wiel is 24 uur lang blind23-06-2017 07:06:49
  171. Blind voor 1 dag – Team Eyeopener23-06-2017 07:06:03
  172. Blind voor 1 dag23-06-2017 07:06:45
  173. Agnes is voor één dag net zo blind als vriendin Ria23-06-2017 07:06:11
  174. Een Andere Kijk – Reportage van slechtziende Leticia en Jan22-06-2017 07:06:07
  175. Giphart en Van Zanen blind voor een dag: “Erg beangstigend”22-06-2017 11:06:57
  176. Even blind door het leven voor zoontje en lotgenoten22-06-2017 07:06:00
  177. Modeontwerper doet Blind challenge voor inspiratie22-06-2017 07:06:53
  178. Nederlanders gaan ‘blind voor een dag’21-06-2017 10:06:09
  179. ‘Als ze me loslaat, weet ik niet waar ik naartoe moet’21-06-2017 10:06:25
  180. Bart is voor één dag blind en het valt hem ‘vies tegen’21-06-2017 10:06:05
  181. Blind voor 1 dag, team Microsoft steunt het Oogfonds21-06-2017 10:06:42
  182. Blind & EYE21-06-2017 10:06:21
  183. Blind met Dedicon op stap21-06-2017 10:06:03
  184. In jezelf investeren om vooruit te komen20-06-2017 07:06:11
  185. Vughtse Stichting Robert Coppes neemt woonvormen over van Visio de Vlasborch18-06-2017 05:06:39
  186. Verlamde en blinde Italiaanse dj moest naar Zwitserland voor waardige dood18-06-2017 05:06:16
  187. Slechtzienden geven elkaar tips en steun in Lopiks Dorpshuis18-06-2017 04:06:38
  188. PvdA en CU geblinddoekt op gemeentehuis18-06-2017 04:06:24
  189. Paus probeert bijna blind meisje te genezen met handoplegging18-06-2017 04:06:17
  190. Op deze manier vinden ook blinde kinderen hun chocolade eieren in de tuin18-06-2017 04:06:09
  191. Nynke (15): “God heeft een plan met mijn blindheid”18-06-2017 03:06:11
  192. Mijn kind is zeer slechtziend18-06-2017 03:06:29
  193. Minister en sterrenchef brunchen als slechtzienden18-06-2017 03:06:59
  194. Moeder maakt bucketlist voor dochter met oogziekte18-06-2017 03:06:33
  195. ‘Rosa’ uit Thuis even in voetsporen van televisiedochter op Leuvense markt18-06-2017 03:06:28
  196. Marrit Postma: ‘Ik zal zelf niet met de kinderwagen lopen’18-06-2017 03:06:26
  197. Meer klachten over discriminatie van gehandicapten18-06-2017 03:06:03
  198. Op fakbartocht met een blindenstok18-06-2017 03:06:15
  199. Maarten: “Ik werd blind, waarom?”18-06-2017 03:06:45
  200. Blind, Happy and Free18-06-2017 03:06:37

Laatst bijgewerkt op 14 maart 2014 – 12:36