Het donker en de anonimiteit maken balorig

Bron: Het Laatste Nieuws
18 januari 2003

Stukjes vlees wegen in het donker veel zwaarder, lijkt het

De unsicht-Bar past in de huidige ervaringstrend van megadanceparty’s, illegale  autoraces, benji-springen en Expeditie Robinson

Eten in het donker

“Eindelijk weer eens een aardappel geproefd.”  unsicht-Bar: het is een  toepasselijke naam voor een restaurant waar het eten, je tafelgenoot en jijzelf  onzichtbaar zijn, want je eet er in het donker.

In een verlichte ontvangstruimte kies je wat je eet.  Er is een vegetarisch  menu, een kaas-, lams-, gevogelte- en een verrassingsmenu.  De gerechten  worden poëtisch omschreven (Een vliegend bezoek aan een kaasfabriek in de Alpen)  en het verrassingsmenu is, op een gedicht na, geheel in braille.  Dan word  je verzocht je mobieltje en oplichtend horloge af te geven.  Elke vorm van  licht is taboe.  En of we onze handen willen wassen, de meeste bezoekers  blijken met de handen te eten.

Langs een lichtsluis, een schaars verlichte tussenruimte, stap ik een gitzwart  vlak in, mijn hand op de schouder van de slechtziende ober Stefan, mijn partner  achter me aan, haar hand op mijn schouder.  Ik voel me afhankelijk, ga  stuntelig zitten op de stoel waar Stefan me heen leidt.

Hij zegt ons te tasten waar bestek en servet liggen en verdwijnt.  Ik voel  me onprettig in het pikkedonker, ik heb geen enkele oriëntatie, het zwart komt  op me af, het is overal aanwezig, er is geen ontkomen aan.  Ik tast: links  van me een muur en rechts een stoel.

Nu blijkt hoe belangrijk ogen zijn: ze zijn verantwoordelijk voor twee derde van  je zintuiglijke indrukken.  Er is achtergrondmuziek.  We zijn de  eerste gasten, verder is er niemand.  Onder tafel tasten we elkaars  schoenen af, op zoek naar enig houvast, fysiek contact, nu het visuele  ontbreekt.  Langzaam went het en ga ik me op mijn gemak voelen.

De blinde Macedonische ober Majsar Saliov (39) komt een praatje maken.

“Buiten ben ik afhankelijk van anderen, vooral in een vreemde omgeving.   Hier is het omgekeerd, hier zijn de zienden hulpeloos.  Met lichaamscontact  stel ik de gasten gerust.  Het geeft een prettig gevoel, en soms geeft het  ook wel een beetje macht: dit is mijn gebied, hier voel ik me zekerder.”

Toen hij werd gevraagd ober te worden, was zijn eerste reactie: “Ober?   Maar u weet toch dat ik blind ben?” Nu wordt hij met een mobiele telefoon  gewaarschuwd als er gasten klaarstaan.

Even later: achtergrondgeluiden, moeilijk thuis te brengen, en opeens is daar  Stefan.  Hij tikt tegen het bord dat hij aanreikt, zodat ik weet in welke  richting ik moet tasten.  En wonderwel eet ik zonder morsen althans, dat  vermoed ik de tomatensoep van het lamsmenu dat eigenaar Axel Rudolph me  aangeraden heeft.

Het brood smaakt en ruikt heel lekker.  Ook de wijn, geserveerd in een glas  met korte poot (Stefan: “Het beste zet u die op twaalf uur, boven uw bord”), is  van goede kwaliteit.  Er worden andere gasten binnengeleid en zo nu en dan  is een ratelend geluid te horen, dat ik niet kan thuisbrengen.  Associaties  met koffie malen, een klok opwinden, het blijft me intrigeren.

Een andere vraag is: hoeveel mensen zijn er?  En is er naast mij nu een man  of vrouw komen zitten?  Afwisselend hoor ik een mannen- en een vrouwenstem  van de rechterkant van de tafel komen.

Hoewel de gerechten vrij traditioneel zijn, is de smaak van de gemarineerde  boontjes intens, en het Nieuw-Zeelandse lam is kruidig.  (Volgens Stefan  heeft het op weiden vlak bij de zee gegraasd en daardoor is het zoutig.)

Wat ik wel mis, is het non-verbale contact, je kunt niet aan een houding of  gezichtsuitdrukking zien hoe de ander zich voelt.  De donkerte en de  anonimiteit maken balorig.

Mijn partner zegt: “Als er nu brand uitbreekt, zie ik ten minste iets.”  En  als ik stiekem een slok van haar wijn probeer te nemen, lukt dat, zonder dat zij  iets doorheeft.  Zij eet met haar handen, vindt dat lekker, ik vind het een  sport om met mes en vork te eten, en op regelmatig misprikken na lukt dat aardig  (stukjes vlees wegen in het donker veel zwaarder, lijkt het).  Als ik mijn  bord na afloop met mijn handen aftast, ligt er weinig meer.

Bij sommige ingrediënten is de smaak heel duidelijk, maar kan ik hem niet  benoemen toch aardbeienijs?  De donkerte voelt nu ontspannend, ik hoef me  geen houding te geven, niemand ziet me.  Ideaal voor kinderen die eens  zonder ouderlijke reprimandes willen genieten.

We vinden het wat riskant, maar we doen het toch, en ja hoor, het lukt zelfs om  koffie verkeerd te drinken uit stevige koppen.  Bij het weggaan moet ik  toch weer even moed verzamelen om, tussen onzichtbare etende gasten door en  geleid door Stefan, naar buiten te gaan.

Bij de unsicht-Bar kost een viergangenmenu tussen 28 en 45 euro.  Rudolph:  “Dat is misschien aan de hoge kant, maar je hebt meer personeel nodig, een ober  bedient maar drie tot vier tafels.”

Oprichter Axel Rudolph (46) vertelt dat voor de (ziende) kok sommige  ingrediënten spaghetti, sauzen, doperwten om voor de hand liggende redenen taboe  zijn.  En vis is gegarandeerd graatvrij.  Ik leg hem voor dat je hier  niet kunt watertanden bij het zien van lekker eten.  Soms miste ik dat en  werden smaken nogal diffuus en neutraal.  “Je weet niet wat op je bord ligt  en als je gaat eten, moet je van het ene moment op het andere proeven wat het  is, je wilt het direct herkennen.  Dat maakt het proeven intensiever, maar  het is niet gezegd dat het ook beter smaakt.”

Is hij op dit idee gekomen door de erotische darkrooms, waarbij het  verrassingselement ook een grote rol speelt?  “Nee, het gaat mij vooral om  de herkenning, de ervaring: het leven zou ook heel anders kunnen zijn.  Ik  heb economie en psychologie gestudeerd en ik was betrokken bij de  tentoonstelling Dialoog in het donker, bedoeld om zienden een indruk te geven  van wat het is om niks te zien.  Daar was ook een kleine bar in het donker.

Hier speelt het contact met onbekenden een minder prominente rol dan in een  darkroom, hoewel vrij vaak contact ontstaat tussen mensen van verschillende  tafels.  Iedereen voelt zich in het begin wat angstig, en een op de honderd  gasten gaat voortijdig weg met claustrofobische gevoelens, maar voor de meesten  is het een totaalervaring, die je, eenmaal weer buiten, nooit meer vergeet.   Blinde mensen voelen zich hier erg op hun gemak.  Sommigen zijn hier  stamgast, omdat ze vrijwel nooit uit eten gaan.  Hier kunnen ze eindelijk  eens eten zonder dat mensen hen aanstaren om te kijken of een blinde zonder  knoeien kan eten.”

De unsicht-Bar past in de huidige “ervaringstrend” met totaalbelevenissen,  waarbij je wordt ondergedompeld in een (onbekende) situatie, zoals bij  megadanceparty’s, illegale autoraces en theatervoorstellingen op ongebruikelijke  locaties.  Daarbij kan het uitgangspunt ontspannend zijn (een dag naar de  sauna, loungen) of juist adrenalinegenererend: benji-springen, survival,  klimmuur, darkroom, duikvakantie.  Of door het mee te beleven terwijl  anderen het ondergaan op televisie, zoals bij “grensverleggende” series als Big  Brother of survivalvoyeurisme bij Expeditie Robinson .

Gastheer Dieter Voigt (49) vertelt: “Ik ga elke avond een halfuurtje in het  donker koffie drinken.  Dat werkt heel ontspannend.”  Prof. dr. Ad  Pruyn, communicatiewetenschapper aan de Universiteit Twente, verklaart: “De  unsicht-Bar past in het groeiende belang van consumentenervaringen.  We  zitten momenteel in een ervaringen service-economie.  Sinds de jaren 1980  worden producten steeds minder relevant, want alles is toch verkrijgbaar.   Diensten worden daarentegen belangrijker.  Mensen zoeken steeds meer naar  extremen, naar bijzondere ervaringen.  In de markt van voeding en vertier,  met veel concurrentie, proberen ondernemers zich steeds meer te onderscheiden.”

En over het concept van “blind” eten zegt Pruyn: “Als je een heel dominant  zintuig het gezichtsvermogen uitschakelt, concentreer je je meer op de smaak.   De input bij de andere zintuigen wordt heviger ervaren.  Dat blijkt uit  onderzoek.

Er is meer ruimte voor cognitieve verwerking, je wordt minder afgeleid.   Dat je lekker eten niet ziet, waardoor je gaat watertanden, is minder  belangrijk.  Ook het ruiken wat in het donker net zo goed geïntensiveerd  wordt bevordert de speekselwerking.  Iets wordt spannend als je niets kunt  zien, dat is bekend.  Het aardige is dat de unsicht-Bar daar doelbewust op  inspeelt.”

Op de vraag of de unsicht-Bar een succes is, antwoordt Axel Rudolph: “We zijn  bijna anderhalf jaar open.  Voor de weekends is er een wachttijd van zes  tot acht weken.  In Berlijn is begin september door blinde mensen een  unsicht-Bar als franchise geopend.  In hetzelfde gebouw zit een zaal waar  voorstellingen, concerten en lezingen in het donker worden gehouden.”  En  daar krijgt tijdens ontmoetingsavonden het begrip blind date daadwerkelijk  inhoud.

unsicht-Bar
Im Stavenhof 5
Keulen
0049-221-937.8988
http://www.unsicht-Bar.com

Lex VELDHOEN

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Hechtel-Eksel – Ruim 170 gasten dineren als blinden14-12-2017 09:12:37
  2. Lunch in het donker02-11-2017 08:11:25
  3. Sint-Truiden – Voorzitster Stedelijke Adviesraad voor Mensen met een Beperking krijgt eerbetoon23-10-2017 10:10:45
  4. Blinden belevingsdiner: ‘Ik zie het allemaal niet meer zitten’04-10-2017 09:10:28
  5. ‘Het gaat om een grotere bewustwording van toegankelijkheid’02-10-2017 08:10:55
  6. Hartje Breda: Dineren in het donker18-06-2017 02:06:40
  7. Nog geen bord gevallen bij Zwart18-11-2016 10:11:59
  8. Hechtel-Eksel – Tweede editie ‘Dineren in het donker’06-12-2015 09:12:58
  9. Ctaste: Dineren in het donker16-07-2015 09:07:16
  10. Ctaste wint publieksaward23-05-2015 06:05:03
  11. In gesprek met Ctaste18-04-2015 08:04:38
  12. Ctaste in Antwerpen (België): Dineren in het duister10-03-2015 05:03:22
  13. Ctaste: “Een restaurant, stadsrondleidingen en arbeidsbemiddeling”26-02-2015 09:02:25
  14. Donker dineren tijdens Internationale Dag van de Gehandicapten10-12-2014 10:12:51
  15. Hechtel-Eksel – Eten in het donker05-12-2014 10:12:13
  16. Honderd mensen dineren in duisternis04-12-2014 09:12:59
  17. Video: Remco de Vaan gaat eten in het donker (rondjeNL TV73)29-07-2013 11:07:48
  18. Ctaste viert jubileum en Start Foundation schenkt rente terug27-11-2012 05:11:45
  19. Blind dineren bij Het Schild groot succes29-09-2012 04:09:47
  20. Dineren in volstrekte duisternis11-07-2012 03:07:23
  21. CTaste: je vingers aflikken in het pikkedonker31-03-2012 05:03:26
  22. Video: Lunchen in het donker21-03-2012 12:03:17
  23. Eten in het donker erg gewild03-12-2011 07:12:38
  24. Het donker en de anonimiteit maken balorig07-06-2011 04:06:04
  25. Barcelona heeft het eerste “blinden” restaurant van Spanje05-06-2011 01:06:11
  26. Dineren in het donker zorgt voor intieme conversatie05-06-2011 01:06:56
  27. Happen in het duister05-06-2011 01:06:16
  28. Eten in ’t donker05-06-2011 01:06:57
  29. Dineren in het donker – Ctaste (Amsterdam)05-06-2011 01:06:50
  30. Dineren in de duisternis05-06-2011 01:06:50
  31. Twaalf blinden hebben kelnerdiploma op zak05-06-2011 01:06:51
  32. In het donker05-06-2011 12:06:42
  33. Diner in het duister05-06-2011 12:06:43
  34. Fazant centraal, witloof op twee05-06-2011 12:06:03
  35. Aan tafel in het pikkedonker05-06-2011 12:06:16
  36. Niet zien en niet gezien worden05-06-2011 12:06:52
  37. Genieten in het donker05-06-2011 12:06:55
  38. Een culinaire ervaring in het pikdonker05-06-2011 12:06:21
  39. Parijs: Eten in het donker05-06-2011 12:06:42
  40. Geen bal gehakt te zien05-06-2011 11:06:25
  41. Eten in het donker05-06-2011 10:06:36
  42. Blind dates in een pikdonkere bar05-06-2011 10:06:43
  43. Tafelen op de tast05-06-2011 10:06:34
  44. Blinden openen donker restaurant voor zienden05-06-2011 10:06:10
  45. Restaurant voor ziende blinden05-06-2011 10:06:03

Laatst bijgewerkt op 7 juni 2011 – 04:20