Rouwen als je slechtziend of blind wordt

Blogbrief 27
van Karin Westerink
http://www.karinwesterink.nl

September 2022

**

doe niet alsof
doe maar niet
ik zie het toch

het komt een
soort van goed
niet perfect
maar goed genoeg
voor een dag
als vandaag

vecht bid huil
twijfel

maar doe niet alsof
want dacht je nou echt dat
dat niemand het ziet
wist je dan niet
iedereen is precies even
dom en onhandig en klein
met woorden
met mensen
met alles wat had kunnen zijn

Uit het nummer ‘Doe niet alsof’ van Spinvis
(https://www.youtube.com/watch?v=-zWsb5fA73E_

**

Rouwen als je slechtziend of blind wordt

Rouw is een moeilijk en zwaar thema, ik weet het. Maar ook te vaak onderbelicht, onderdrukt en onbegrepen. Bij rouw denk je vooral aan de pijn en het verdriet nadat een dierbaar mens of dier is overleden. Maar mag je ook spreken van rouw als je het vermogen te zien verliest? Natuurlijk, zal je als eerste reactie geven. Toch?

Maar zo makkelijk was het voor mij niet. In de periode dat ik echt slechtziend aan het worden was, heb ik meermalen periodes van rouw gekend. Alleen vond ik het moeilijk het zo te benoemen. En als ik het deed, ontmoette ik niet vaak begrip. Misschien had dat deels te maken met mijn eigen schroom om het zo te benoemen. Het voor mezelf te erkennen. Toch is dat heel belangrijk.

Wat is rouw eigenlijk?

Rouw is de reactie op ingrijpend verlies, zoals je emoties, gedachten en fysieke problemen,. Dit zijn veel verwarrende en ontwrichtende gewaarwordingen, die vaak veroorzaken dat iemand. niet goed kan functioneren. Ik heb ze gedurende vele jaren ervaren. Spanningen, onzekerheid, onmacht en verzet, tijden van neerslachtigheid en moeilijk kunnen concentreren. Ik had veel hoofdpijn en vooral heel erg veel negatieve gedachten rondom ‘gehandicapt’ raken. Niet te bevatten, niet te verkroppen, niet te verteren. Het ging niet over mij, en toch werd het mijn verhaal.

Het lastige van mijn rouwperiodes was dat het over zo’n lange tijd uitgesmeerd werd. Doordat ik langzaam slechtziend werd, was er niet een moment aan te wijzen dat ‘het verlies’ plaatsvond. Maar ook dan is het niet zo eenduidig als het lijkt. Het is niet het feit dat je het gezichtsvermogen verliest waarover je alleen rouwt. Er volgen nog vele soorten en maten verliezen. Niet meer kunnen autorijden of fietsen, niet meer kunnen lezen en schrijven, niet meer zelfstandig kunnen boodschappen doen of winkelen, en zo kan ik nog even doorgaan met opnoemen van de dingen die niet meer kunnen. Waarover gerouwd mag worden. Naast vele praktische en concrete dingen als niet meer kunnen lezen of autorijden, zijn er ook veel meer onzichtbare aspecten die een voor een om aandacht en rouw vragen. Je identiteit verandert, je bent niet meer wie je was. Je toekomstdromen en -mogelijkheden veranderen, betekenisvolle zaken in je leven hebben ineens geen of een andere betekenis. Alles kost meer moeite en tijd, energie is ineens een belangrijke factor. Kunnen meedoen met de samenleving door te werken is niet meer zo vanzelfsprekend. Voor mij was dat heel ingrijpend. Niet meer kunnen werken zoals ik gewend was, een loopbaan die ik voor me zag moeten opgeven, dat was heftig.

Stukken en stukjes

Er was bij mij dus geen sprake van rouw na een gebeurtenis, maar van vele stukken en stukjes in mijn leven. Soms kon ik in een uur de rouw toelaten en weer verder gaan. Maar ook waren er langere periodes van niet lekker in mijn vel zitten, tranen stand-by en neerslachtigheid als een jas om me heen. Veel dus. Hoe overleef je dat? Is het niet een lange zware tunnel? Nee hoor. Het is een lange slingerende weg door bergen en dalen. Met soms modder op het pad, zware regenbuien en ploeteren. En ook goede tijden met zon en uitzichten, met kleine wondertjes en vooral heel veel groeien en leren van de weg die ik ging en nog ga.

Wat helpt

Het erkennen van die rouw, dat het er is, zo genoemd mag worden en het verduren zo lang als nodig, dat heeft mij geholpen. Daarnaast was het nodig te kunnen praten met mensen die ècht luisterden. Begrip toonden, zonder adviezen of opbeurende woorden. En wat ook heeft geholpen is begrijpen dat de rouw niet overgaat, maar met me meereist. Dat het geen kwestie is van afscheid nemen, loslaten, accepteren en doorgaan met leven. Het weeft zich juist met pieken en dalen door mijn leven. Soms schiet ik een dal in omdat er nieuwe verliezen zijn. En af en toe omdat er associaties zijn die de pijn aanraken, en soms omdat er gebeurtenissen zijn die de confrontatie met de beperking even moeilijk maken.

Rouwen mag en moet. Geef er ruimte aan en vraag er ruimte voor. Zit ermee, loop ermee , praat ermee. Ik heb ervaren dat de periodes van rouw ook opruimen en af en toe transformeren. Een voorheen niet te verdragen verdriet is dan vaak slechts een herinnering die me niet meer uit balans brengt. Zo is af en toe rouwen nodig om te groeien in mijn leven. Als hij weer aan mijn deur klopt, doe ik open en begroet hem als een oude bekende.

© Karin Westerink

**

Boek

In mijn onlangs verschenen boek ‘Een nieuwe draad spinnen. over verwerking van en omgaan met slechtziend of blind worden’, beschrijf ik hoe rouw een belangrijk onderdeel is van verwerking. Ik vond de bestaande rouwliteratuur onvoldoende bruikbaar voor gehandicapt of chronisch ziek worden. Daarom schreef ik het boek dat ik had willen lezen. Met persoonlijke voorbeelden en actuele theorieën bied ik inzicht in hoe verwerking werkt bij ‘levend verlies’. Ook ga ik uitgebreid in op het omgaan met verwerkingsprocessen. Mijn boek is te bestellen via de link op mijn website.

Voor mensen met een leesbeperking is mijn boek in november dit jaar in braille beschikbaar bij Passend Lezen, de bibliotheek voor mensen met een leesbeperking. Daar zal het in februari 2023 eveneens beschikbaar zijn in audio.

Ik waardeer het als je mijn boek en website met meer blogs aanbeveelt bij mensen die te maken hebben of kunnen krijgen met slechtziend of blind worden. Door vergrijzing en diabetes groeit het aantal mensen met een visuele handicap de komende jaren fors. Familie, vrienden, collega’s, hulpverleners, leerkrachten, bedrijfsartsen, huisartsen, arbeidsdeskundigen, iedereen zal te maken kunnen krijgen met iemand die zijn gezichtsvermogen verliest. Het is mijn wens dat er meer kennis over en begrip voor rouwverwerking bij gehandicapt of chronisch ziek worden ontstaat. Met mijn boek hoop ik hier een bijdrage aan te leveren.

**

Doorsturen vind ik prima

Weet je iemand die ook geïnteresseerd kan zijn in mijn blogs of mijn boek? Stuur dan gerust deze blogbrief door.

Heb je deze blogbrief van iemand doorgestuurd gekregen en wil je mijn blogs ook regelmatig ontvangen? Stuur me dan je mailadres via info@karinwesterink.nl. Ik zet je dan op mijn mailinglijst.
https://www.facebook.com/karin.westerink.94

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Hoe herken ik mijn huisdieren met mijn visuele beperking?30-09-2022 06:09:41
  2. Tamara en haar blinde man Sven richten zelf een school op voor hun dochter met een verstandelijke beperking27-09-2022 10:09:58
  3. BE: ‘Meer rechten voor personen met een handicap? Er gaapt een diepe kloof tussen woord en daad’26-09-2022 12:09:42
  4. Tjarda over haar succes op TikTok25-09-2022 06:09:08
  5. Moeilijke vragen over mijn visuele beperking beantwoord24-09-2022 05:09:04
  6. Rouwen als je slechtziend of blind wordt21-09-2022 11:09:14
  7. Mensen met handicap scharen zich achter open brief William Boeva17-09-2022 03:09:22
  8. Na de Boeva-rel, ‘Familie’-acteur met down Jelle Palmaerts: “Ik kijk wel graag naar ‘Down the road’”14-09-2022 02:09:51
  9. Na kritiek William Boeva: ‘Wanneer mensen met een beperking opduiken op het scherm, is dat toch vaak als ‘zero’ of als ‘hero’’14-09-2022 02:09:28
  10. William Boeva over gemengde reacties op zijn open brief: “Je weet niet wat het is als je niet in die wereld zit”14-09-2022 06:09:04
  11. Dieter Coppens reageert op kritiek van William Boeva: “We doen bij VRT enorm ons best, maar het kan altijd beter”13-09-2022 06:09:34
  12. VRT reageert op scherpe kritiek van William Boeva op ‘Down the road’13-09-2022 05:09:29
  13. William Boeva blijft achter zijn uitspraken over ‘Down the road’ staan: “Mooi programma, maar dit is geen inclusie”13-09-2022 05:09:11
  14. Ouders van ‘Down the road’-deelnemers reageren: “Door het programma is Vlaanderen inclusiever. Dat kunnen we alleen maar toejuichen”13-09-2022 05:09:29
  15. William Boeva neemt VTM en VRT op de korrel: “Stop met mensen met een beperking als knuffelbeer op te voeren”13-09-2022 05:09:36
  16. “Mensen met een beperking zijn er niet om jullie beter te laten voelen”13-09-2022 05:09:04
  17. Oogziekte laat Wiecher Dalsem zien wie echte vrienden zijn12-09-2022 06:09:53
  18. Oud-burgemeester en Voorzitter van Bevrijdingspop Haarlem Bernt Schneiders rocks!07-09-2022 12:09:31
  19. Nieuwe beleving geopend in Zeist!07-09-2022 05:09:10
  20. Koninklijke Visio – Ervaringen uitwisselen als extra houvast tijdens uw revalidatie06-09-2022 04:09:39
  21. Vragenlijst informatieverwerking slechtziende kinderen02-09-2022 03:09:44
  22. De rechten van kinderen die blind of slechtziend zijn31-08-2022 07:08:00
  23. Video’s: Dagelijks leven met oogaandoening31-08-2022 05:08:44
  24. Bedumer Albert Wester (blind) Koninklijk onderscheiden28-08-2022 05:08:13
  25. NL: Oogvereniging pleit voor meer mensen met een oogaandoening in de politiek27-08-2022 05:08:59
  26. Visio-ervaringsdeskundige Joost: “Situatie omarmen en focussen op betekenisvol werk.”26-08-2022 05:08:33
  27. Blinde Sophia ontdekt na oogoperatie hoe haar reddende engel eruitziet24-08-2022 04:08:32
  28. Alles wat je ooit aan een blind persoon wilde vragen23-08-2022 10:08:20
  29. Tjarda is bijna blind en populair op TikTok: ‘Ik krijg de meest bizarre video-verzoeken van volgers’22-08-2022 04:08:32
  30. Oversteken of pinnen zonder iets te zien? In Zeist kun je dat nu ervaren: ‘Geen grapje in het donker’19-08-2022 05:08:04
  31. Oversteken of pinnen zonder iets te zien? In Zeist kun je dat nu ervaren: ‘Geen grapje in het donker’17-08-2022 03:08:57
  32. Natuurlijke audiodescriptie12-08-2022 06:08:12
  33. Sensorische informatieverwerking bij slechtziende kinderen08-08-2022 04:08:44
  34. Zintuiglijke huizenjacht02-08-2022 06:08:19
  35. Een dag uit het leven van iemand die slechtziend of blind is27-07-2022 06:07:43
  36. Blind Vertrouwen – De Estafette – 1 met Alexander Broussard19-07-2022 07:07:57
  37. Ondanks ik blind was heb ik 10 jaren alleen gewoond – A Life Experience – Aniel Koendjbiharie17-07-2022 07:07:40
  38. Hoofd, hart of lijf?15-07-2022 06:07:14
  39. Xueli (17) heeft albinisme, is model én ambassadeur bij UNESCO: ‘Iedereen moet geaccepteerd worden’15-07-2022 04:07:05
  40. ONBEPERKT – Hein Noortman viel tijdens het klimmen 15 meter naar beneden!13-07-2022 08:07:53
  41. ‘We weten dat het zicht van onze dochters eindig is.’13-07-2022 12:07:57
  42. Visio-ervaringsdeskundige Tineke: “Acceptatie was mijn grootste drempel”11-07-2022 05:07:39
  43. Alles staat op zijn kop05-07-2022 05:07:53
  44. Verboden woorden05-07-2022 04:07:57
  45. Kennis over Zien: toekomstplannen en inzet ervaringsdeskundigen30-06-2022 05:06:28
  46. Hoe zit het met voordelen van het hebben van een visuele beperking?24-06-2022 06:06:18
  47. Juliano 12, slechtziend door hersenletsel. Moeder Jo Ann “Op al mijn vragen had Babette antwoord”20-06-2022 12:06:28
  48. Blindfulness Podcast – Massage retraite en geniet na verdriet18-06-2022 05:06:29
  49. De Carglass- en de Borduurwerkvergelijking17-06-2022 06:06:21
  50. Vondeling met albinisme wordt model en Unesco-ambassadeur: ‘Ik wil overal mijn gezicht laten zien’17-06-2022 05:06:20
  51. Zes jaar VN-verdrag Handicap: ‘We zijn er nog lang niet’15-06-2022 01:06:08
  52. Iets lijkt altijd onmogelijk totdat het gedaan is30-05-2022 05:05:06
  53. Het verhaal van Marga: “Braille heeft me mijn zelfstandigheid teruggegeven” – Visio Het Loo Erf14-05-2022 04:05:30
  54. Lintjesregen in de Oogvereniging12-05-2022 02:05:46
  55. Visuele beperkingen en blind zijn – Taboo Talk12-05-2022 02:05:49
  56. Blinde Suzanne richt zich op dat wat ze wél kan11-05-2022 05:05:37
  57. ‘Je gezicht is een vlek voor mij’09-05-2022 05:05:54
  58. Aangerand07-05-2022 04:05:27
  59. Studenten productontwikkeling ervaren leven met beperkingen07-05-2022 04:05:32
  60. Hulp vragen betekent niet dat je opgeeft, maar dat je weigert op te geven29-04-2022 04:04:04
  61. Het paspopincident23-04-2022 06:04:43
  62. ‘Blindfluencer’ Tjarda over blind leven: ‘Hoe gebruik je Instagram als je blind bent?’22-04-2022 05:04:11
  63. Dilemma: wat doe je als je het idee hebt dat je gediscrimineerd wordt?21-04-2022 07:04:33
  64. Podcast Niets over ons, zonder ons20-04-2022 05:04:58
  65. Diakonessenhuis – Vrijwilligers getraind in begeleiding patiënten met een visuele beperking14-04-2022 04:04:48
  66. Diakonessenhuis traint vrijwilligers in begeleiding patiënten met visuele beperking13-04-2022 07:04:42
  67. Mijn Stargardt – Lotte strijdt voor haar zicht11-04-2022 05:04:43
  68. Liever dood dan blind08-04-2022 06:04:23
  69. Blinde Roelie worstelde zich in 1900 door het dagelijks leven vol losliggende straatstenen, gevaarlijke slootkanten en zolders zonder traphekje08-04-2022 06:04:50
  70. Slechtziend na een beroerte: “Ik leerde op een andere manier toch alles te zien”08-04-2022 05:04:49
  71. Mia (11) ziet de wereld nu het nog kan07-04-2022 01:04:29
  72. Tjarda is blindfluencer: ‘ik zou mijn kinderen graag groot zien worden’06-04-2022 06:04:48
  73. Martien Meiland is halfblind: “Ik heb op mijn 4 jaar een schaar in mijn oog gestoken”04-04-2022 06:04:05
  74. Canadees gezin met erfelijke oogziekte reist nu de wereld rond: ‘Straks zijn ze blind’03-04-2022 06:04:59
  75. Welkom op dit kanaal | Anders Bekeken02-04-2022 01:04:20
  76. Start Citylab: samenwerking tussen Donders en muZIEum29-03-2022 06:03:58
  77. Dankzij zus Marja ziet Ad veel meer onderweg25-03-2022 07:03:23
  78. Interview met Robbert Charoe over zijn visuele beperking en vertrouwen16-03-2022 01:03:57
  79. Tweede Kamer stemt met grote meerderheid vóór uitbreiding Artikel 1 van Grondwet met grondslag handicap16-03-2022 12:03:24
  80. Column Monique Meulen – Mijn geheugen12-03-2022 06:03:40
  81. Hoe inclusief Nederland is voor mensen met een beperking?07-03-2022 06:03:07
  82. Waarom zien we zo weinig mensen met een handicap op tv?03-03-2022 11:03:18
  83. De blinde Martijn had scheefgroei in zijn rug en riep tot God: “Jezus, als U bestaat, wil ik het zien!”03-03-2022 06:03:39
  84. Jan-Jaap wordt blind, zijn dochter (4) misschien ook: ‘Wil haar dit besparen’27-02-2022 01:02:21
  85. Tjarda (35) maakt TikToks over hoe het is om bijna blind te zijn25-02-2022 06:02:56
  86. Van kapper tot kok: Pauline laat Haarlemmers met haar bril slechtziendheid ervaren24-02-2022 06:02:46
  87. Hoe herken ik mensen met mijn visuele beperking?19-02-2022 06:02:26
  88. Klokhuis – Visuele beperking18-02-2022 07:02:41
  89. Nederlandse Tjarda is bijna blind en legt online uit hoe ze door het leven gaat17-02-2022 08:02:11
  90. Toen kwam het besef17-02-2022 08:02:11
  91. Denigrerende taal jegens handicap op sociale media schadelijkst bevonden12-02-2022 06:02:47
  92. Hoe omgaan met vooroordelen?09-02-2022 06:02:45
  93. Blindheid dwingt Giel van Boom (85) na twintig jaar te stoppen als raadslid08-02-2022 12:02:02
  94. Als Jan bij de oogarts zit, stort zijn leven in: ‘Waarom overkomt mij dit?’07-02-2022 05:02:04
  95. Neus op het papier22-01-2022 05:01:03
  96. Hoe ga ik met mijn visuele beperking om met de visuele wereld waarin wij leven?21-01-2022 08:01:46
  97. BE: Mensen met een handicap zijn vaker depressief en lopen hoger risico op armoede21-01-2022 06:01:04
  98. Davy (20) is kleurenblind: “Ik kwam thuis met allemaal roze kleren”21-01-2022 06:01:26
  99. Tussen wal en schip: Fleurs kijk op tussen wal en schip07-01-2022 05:01:27
  100. Zien met je Handen – Ann05-01-2022 01:01:20

Laatst bijgewerkt op 21 september 2022 – 11:53