Leerlingen schrijven een boek in de les Nederlands

Sint-Mariaschool Neerpelt krijgt Koningin Paolaprijs voor project “Creatief Schrijven”

In de technische en beroepsschool Sint-Maria in Neerpelt leren de leerlingen van het eerste jaar Nederlands door in klasverband een jeugdboek te schrijven. “De leerlingen zijn zo enthousiast dat ze tegen mei al de leerstof voor het hele schooljaar verwerkt hebben”, zegt Rika Franssen. Franssen (44) schoolde zich vier jaar geleden van bibliothecaresse tot leerkracht om en kreeg gisteren de Koningin Paolaprijs voor haar vernieuwend project “Creatief Schrijven”.

NEERPELT

“Er zit een kind op een bank in het bos. Plots schrikt het op door geritsel. Het kind is bang want het is blind en ziet niet wat er gebeurt.” Met die beginzin konden de leerlingen van het eerste jaar in september aan de slag. Hun opdracht: schrijf een jeugdboek over slechtziende en blinde leeftijdgenoten. In het eerste trimester mochten de leerlingen volop hun creativiteit de vrije loop laten. Elke dag schreef een leerling een vervolgverhaal zonder dat ook maar een letter geschrapt werd. In het tweede en derde trimester werd aan de spelling, de zinsbouw en de verhaallijn gewerkt.

“De leerlingen leren zo niet alleen schrijven maar ook spreken, lezen en luisteren”, zegt leerkracht Rika Franssen. “Regelmatig worden fragmenten uit het boek voorgelezen en wordt de evolutie van het boek besproken. De leerlingen moeten de aangeleerde woordenschat en grammaticaregels correct toepassen. Theorie en praktijk vloeien in elkaar over. Om zich te kunnen inleven in hun hoofdpersonages correspondeerden ze met blinde en slechtziende leeftijdsgenoten en brachten ze een bezoek aan een opleidingscentrum voor blindengeleidehonden. Ze zijn zo enthousiast dat we nu al klaar zijn met de leerstof voor dit schooljaar.”

Rika Franssen was tot zeven jaar geleden bibliothecaresse. “Een leuk beroep, maar ik miste contacten.” Daarom nam ze drie jaar vakantie om zich om te scholen tot regentes Nederlands. “Daar heb ik nog geen dag spijt van gehad. Integendeel, ik had vroeger naar het onderwijs moeten overstappen.”

Het viel Franssen op de de leerlingen soms het nut van de leerstof niet inzien. Om daar wat aan te doen bedacht ze Creatief Schrijven. Ze wou de jongeren al doende voor en met taal boeien. “Ik kreeg spontaan hulp van een kunstenaar die de leerlingen helpt met het illustreren van hun verhaal. Als je een beetje creatief bent, kan je altijd wel lesgeven op een manier die kinderen boeit.”

De drie eerstejaarsklassen schreven elk een ander verhaal. De leerlingen van het beroepsonderwijs laten een romance bloeien tussen een ziende jongen en een blind meisje. De klas voor kinderen met leermoeilijkheden brengt het relaas van een meisje dat blind wordt door een ongeval. De technische klas gaat in ware detectivestijl op zoek naar de dief van de geleidehond van het hoofdpersonage.

“In het begin kijk je er tegenop om een boek te schrijven”, zegt Laurens (13) van klas 1A3. “Je denkt, dat lukt nooit. Maar gaandeweg krijgt het verhaal toch vorm en dan ben je best fier op wat je gepresteerd hebt. Ik kijk er naar uit om het gedrukte boek in handen te hebben. Surthe (13): “Op deze manier vind ik de lessen Nederlands niet saai, terwijl je toch ook heel veel leert.” Of de leerlingen, nu ze zelf jeugdauteurs in spe zijn geworden, ook meer boeken zijn gaan lezen. “Ik niet”, zegt Stephen (13). “Om te lezen moet je stilzitten en daar ben ik veel te actief voor.”

(aeg)

Bron: De Standaard, 6 mei 2004

Leerkracht die klas boek laat schrijven, krijgt Koningin Paola-prijs

‘Het is raar maar ik vind spraakkunst echt leuk’

‘Een meisje zit op een bank in het park. Ze hoort geritsel in de struiken en vindt een hond.’ Dat begin kregen drie eerstejaarsklassen van het Wico campus Sint-Maria in Neerpelt van hun leerkracht Nederlands. Maandenlang schreven ze steeds een stukje bij tot de drie boeken Toby, Zien zonder zicht en Vreemd toch? helemaal klaar waren. Gisteren kreeg hun lerares Nederlands, Rika Franssen, de Koningin Paola-onderwijsprijs voor het project dat ze bedacht.

Lessen Nederlands kunnen saai zijn. Eindeloze zinnen moeten worden ontleed, ingewikkelde grammaticale regels uit het hoofd geleerd en oeverloze opstellen over saaie vakanties geschreven. Dat leerlingen dat niet altijd even leuk vinden, ontdekte ook Rika Franssen, leerkracht Nederlands. “Ik ben jaren bibliothecaresse geweest”, vertelt ze. “Vier jaar geleden ben ik begonnen met lesgeven. Na een jaar zag ik dat de leerlingen vaak geen idee hadden waarom ze bijvoorbeeld spraakkunst moesten leren. Ik wou ze laten inzien dat dat niet allen belangrijk maar ook interessant kon zijn.” Dus bedacht Franssen in de zomervakantie een project dat als een rode draad door al haar lessen zou lopen. “Het leek mij leuk om de leerlingen zelf teksten te laten schrijven en daar mee te werken. Op die manier zou ik ze tegelijkertijd een succeservaring kunnen geven. Dit is een bso- en tso-school en het college ligt hier maar op enkele meters vandaan. Als ik de leerlingen iets vraag, dan zeggen ze vaak ‘Ach, mevrouw, dat kunnen wij niet. Vraag dat maar aan die van het college.”

Maar dit konden de leerlingen precies wel, want in plaats van korte teksten ontstond er een boek. Waarover het ging en welke genre het was, beslisten de kinderen helemaal zelf. “In het tweede jaar ben ik meer doordacht te werk gegaan”, legt Franssen uit. “In de zomer was er net de viering van 700 jaar Gulden Sporenslag geweest en ik heb ze een historisch verhaal laten schrijven. Afgelopen september was het nog volop het jaar van de gehandicapten en moesten ze iets over blindheid doen.” Franssen bedacht het begin van het verhaal en vanaf dan was het in handen van de leerlingen. “We kregen om de beurt de tekst mee naar huis en moesten er een stukje aan breien”, legt Klaartje (13) uit. Ook kinderen hebben wel eens last van writer’s block. “In het begin is dat best moeilijk”, vindt Laurens (13). “Dan zie je zo’n wit blad voor je en heb je geen idee wat je moet schrijven.” “Ja”, beaamt Lotte (12), “maar als het verhaal eenmaal goed loopt, dan weet je niet meer van ophouden.” Als je met een hele groep een boek schrijft, dan kan het plot al eens rare wendingen maken. Zo maakte iemand in Laurens klas van Vreemd toch? plots een detectiveverhaal. “Dat was niet afgesproken”, vertelt hij. “Zoiets gebeurt gewoon tijdens het schrijven, maar erg vond ik het niet. Het was eerder spannend om te zien wat er nu weer gebeurd was. Als ik zelf een stukje had geschreven, was ik wel altijd wat zenuwachtig. Wat als de anderen het niet goed vonden?” Daar was Lotte, coauteur van Toby nogal gerust op: “Wij zitten met allemaal meisjes in de klas en iedereen had zowat hetzelfde idee over de richting die het verhaal uit moest. Het moest iets ontspannends zijn met wat romantiek in.”

Er moest een blind personage in voorkomen. Niet vanzelfsprekend voor twaalfjarigen met een goed zicht. “Ze mogen fantaseren zoveel ze willen, maar wat ze schrijven, moet wél kloppen”, aldus Franssen. Dus begonnen de leerlingen met informatie in te winnen. “We zijn een correspondentie gestart met enkele leerlingen in een blindenschool”, vertelt Klaartje. “Zij hebben ons geholpen met praktische zaken zoals uitleggen hoe een computer voor blinden werkt of hoe je je voelt als je niets ziet.” Er werden ook oogartsen ingeschakeld, de leerlingen werden zelf een dag geblinddoekt, specialisten kwamen uitleggen hoe braille werkt én het Genkse blindengeleidehondencentrum kwam langs om een demonstratie met een blindengeleidehond te geven.”

Dat laatste viel zo in de smaak dat de leerlingen besloten om de opbrengst van de boeken aan het centrum te schenken. Twaalf euro per stuk kosten ze. “Dat is eigenlijk wel duur”, vindt Laurens, “maar toch kopen hoor.” “Dat is helemaal niet zo veel geld”, valt Lotte hem verontwaardigd in de rede. “Andere boeken kosten veel meer.” Welk van de drie boeken het best is, weten de leerlingen niet. “We mochten de andere twee boeken niet lezen”, zegt Klaartje, die meeschreef aan Zien zonder zicht. “Anders hadden we misschien ideeën van elkaar gepikt.”

De verhalen zelf werden in elke les gebruikt. Ook in de theoretische lessen. “Heel het jaarplan is verweven met het schrijfproject”, legt Franssen uit. “Als we spelling behandelen, dan gaan de kinderen achter de computer zitten en halen ze de spelfouten uit een hoofdstuk van het boek. Hetzelfde met zinsbouw, synoniemen of werkwoorden.” “Het is raar om te zeggen, maar ik doe nu zelfs graag spraakkunst”, lacht Lotte. Een aantal klassen in het eerste jaar krijgt nog ‘gewone’ lessen Nederlands. “Blij dat ik daar niet zit”, vindt Klaartje. “Dit is véél leuker.”

Dat ze de Koningin Paola-prijs – waaraan een geldsom van 6.200 euro vasthangt – in de wacht sleepte, kwam voor Franssen als een totale verrassing. “Eigenlijk was ik al een jaar of twee in stilte in de klas bezig met het project”, vertelt ze. “Vorig jaar kregen we inspectie en die overtuigden de directeur om er meer mee naar buiten te komen. Zonder dat ik het wist, schreef hij mij in. Een tijdje later kwam er een jury naar de school en kijk, nu hebben we zelfs gewonnen.”

Kim HERBOTS

Bron: De Morgen, 6 mei 2004

Jongeren geven zelfgeschreven boeken aan koningin Paola

“Een boek schrijven lukt ons nooit. Dachten we. Maar we zijn er wel in geslaagd en zelfs minder fijne vakken als spraakkunst zijn er leuk door geworden,” glunderen de leerlingen van WICO-campus Sint-Maria in Neerpelt, die gisteren hun boek aan koningin Paola mochten geven. Drie klassen zijn begonnen met één blaadje inspiratie van juf Rika, een schooljaar later liggen er drie boeken. Van hun hand, met eigen tekeningen, de opbrengst bedoeld voor de opleiding van blindengeleidehonden.

Opbrengst van boeken gaat naar blindengeleidehonden

NEERPELT/BRUSSEL

“Het leukste? Als je zelf aan de beurt was om een stukje te schrijven,” lacht Stephen. Drie klassen eerstejaars van de WICO-campus Sint-Maria van Neerpelt zijn sinds september aan het pennen gegaan, onder alziend oog van lerares Rika Franssen. Het moest gaan over vriendschap met leeftijdsgenootjes die ‘anders’ zijn en blindengeleidehonden. De rest was een open boek … In te vullen door 38 leerlingen uit twee technische klassen en één beroeps.

“Het is echt heel plezant geweest. Sinds september zijn we bezig: eerst moesten we het genre kiezen, wie zou beginnen, hoe de hond in het verhaal zou heten,” vertelt Leslie. Die laatste knoop – hond Toby – mocht Jolien doorhakken, samen met de allereerste bladzijde van het boek. “Niemand wou als eerste gaan, daarom ben ik maar begonnen. Ik heb eerst even nagedacht en ben toen aan het schrijven gegaan: in het stukje dat juffrouw Rika had geschreven, hoorde je iets kraken in het struikgewas en dus heb ik er maar een hond van gemaakt.”

Kussen

“Drie jaar geleden ben ik met dit project gestart, ik gaf toen net vier jaar les, was voordien bibliothecaresse. Lesgeven gaf veel voldoening, maar ik droomde ervan dat de leerlingen gingen begrijpen dat alle leerstof belangrijk is,” vertelt ze. Dus ook buisvakken als spraakkunst of zinsleer. Zo groeide het idee om de leerlingen zelfs iets op papier te laten zetten. “‘Dat kunnen we niet,’ dachten ze, maar toen ze bezigwaren was het enthousiasme zo groot dat ze spontaan een heel boek vol hadden.”

Aanvankelijk hadden het enkele bladzijden moeten worden, maar voor het derde jaar op rij zitten de leerlingen van Rika aan enkele zelfgeschreven boeken. “Wij hebben geschreven over Cindy die Jeroen in het bos ontmoet. De papa van Jeroen is instructeur in het opleidingscentrum voor blindengeleidehonden en zo kan Cindy een hondje krijgen. Maar haar ouders willen geen huisdieren. Later krijgt Cindy een ongeval en heeft ze wel een hond nodig,” vertelt Klaartje. De klas van Leslie heeft het zelfs op de gewaagde toer gegooid: “Op het einde wordt er gekust,” giechelt ze.

Blinddoek

“Ik wilde het eerst niet zo graag doen, maar het is heel goed meegevallen: we hebben geleerd samen te werken én de leerstof is er fijner op geworden,” vindt Laurens. “Minder leuke lessen als spraakkunst werden nu toch plezant,” knikken Aulke en Inge. “Zo leren ze bijvoorbeeld dat een tekst veel vlotter wordt als je onderwerp, persoonvorm en rest van de zin eens omwisselt,” vertelt Rika Franssen.

Maar het was veel meer dan schrijven: een blindengeleidehond is in de klas geweest, tientallen brieven naar de Brusselse school voor blinden en slechtzienden hebben de boeken deskundig gestoffeerd en zelfs een les met blinddoek hebben de drie klassen doorworsteld. “We hebben veel geleerd over het leven van blinde mensen: hoe ze een glas inschenken of hoe ze soep met balletjes eten,” vertellen de leerlingen.

Het resultaat van al hun schrijfwerk verschijnt in drie boeken, professioneel gedrukt en opgesmukt met eigen tekeningen. Ook in grote letterdruk, ingelezen en in braille. “Eerst wilden we de boeken gewoon verkopen, maar toen hoorden we dat een blindengeleidehond 10.000 euro kost. We schenken de opbrengst nu aan het opleidingscentrum voor blindengeleidehonden,” zegt Stephen. Nu vrijdag na school en zaterdag gaan ze de boeken dan ook verkopen in de Shopping in Genk.

En hadden ze verwacht dat zelfs de koningin onder de indruk was en hen op de koffie in het paleis vroeg? “Neen,” klinkt het in koor. “We zijn wel blij dat we allemaal, met z’n 38, naar het paleis mochten gaan. Eerst mochten 20 leerlingen gaan, dat was niet zo fijn.”

Caroline VANDENREYT

Bron: Het Belang van Limburg, 6 mei 2004

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Blindengeleidehondenschool wil dat honden in bos los mogen08-03-2020 07:03:14
  2. Blindengeleidehondenschool Genk – Overhandiging 3 honden (september 2017)18-09-2017 11:09:57
  3. Blindengeleidehondenschool Genk: Interview in Woef01-07-2017 09:07:11
  4. Genk – Drie viervoeters begeleiden voortaan slechtziende baasjes17-06-2017 12:06:17
  5. Verenigingen voeren stickeractie voor assistentiehonden15-06-2017 08:06:01
  6. Vijfde leerjaar Driehoeven steunt school voor blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:09
  7. Koppel slaapt klok rond op ijsbed voor Warmste Week15-06-2017 07:06:37
  8. Geleidehondenschool en Adviesraad Handicap voeren actie15-06-2017 07:06:20
  9. Lommel – Mooie som vanwege Provil voor blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:36
  10. BGHSG schenkt 3 opgeleide honden aan blinden14-06-2017 09:06:27
  11. GBS De Schans wandelt voor BGHSG14-06-2017 09:06:42
  12. ‘Woar görre henne?’04-05-2017 12:05:01
  13. “Ik kan mijn hond niet meer missen”28-04-2017 01:04:41
  14. Drie viervoeters begeleiden voortaan slechtziende baasjes02-01-2017 10:01:46
  15. Internationale erkenning voor kleine school blindengeleidehonden16-02-2016 10:02:12
  16. Blindengeleidehondenschool Genk internationaal erkend09-02-2016 08:02:31
  17. Geleidehonden echt niet aaien21-01-2016 09:01:46
  18. Denier steunt blindengeleidehondenschool21-12-2015 08:12:40
  19. Over het goede doel: De Blindengeleidehondenschool Genk16-12-2015 07:12:37
  20. Jora (18) bedankt voor blindengeleidehond met inzameling24-04-2015 07:04:23
  21. Delphine De Paepe, advocate met blindengeleidehond Dolly10-03-2015 06:03:24
  22. Christiane & geleidehond Eaty10-03-2015 05:03:08
  23. KVLV Groot-Bijgaarden: Opbrengst BGHSG 201427-01-2015 09:01:26
  24. Al 1.000 euro voor labrador Jonna24-01-2015 06:01:03
  25. Pitbulls bijten geleidehond bijna dood06-01-2015 09:01:17
  26. Blindengeleidehond op bezoek in ProvilION02-12-2014 06:12:03
  27. SAP op bezoek bij Blindengeleidehondenschool Genk12-09-2014 04:09:11
  28. Geleidehonden niet aaien aub!AANDACHT GEVRAAGD!Daarstraks was ik met…11-07-2014 12:07:57
  29. Middenschool Redingenhof Leuven schenkt 2 pups aan Blindengeleidehondenschool Genk16-06-2014 09:06:05
  30. Studenten schenken 2.040 euro aan school Blindengeleidehonden23-05-2014 06:05:38
  31. Studenten HUBrussel schenken 2.040 euro aan Blindengeleidehondenschool Genk21-05-2014 07:05:03
  32. Blindengeleidehondenschool Genk erkend30-04-2014 08:04:43
  33. Lanaken – Heilig Hartcollege toont een hart voor mensen met een beperking07-04-2014 08:04:59
  34. Eerste Genker Guide Dog Day is groot succes18-09-2013 11:09:24
  35. BGHSG vzw viert internationale dag van de geleidehond25-04-2013 06:04:05
  36. Kiwanis De Heimaaier schenkt twee pups aan BGHSG vzw30-01-2013 07:01:31
  37. Video: Blindengeleidehondenschool Genk & Jonna bij Baddy10-01-2013 12:01:29
  38. Liesbeth Vandevenne (30) kreeg onlangs een blindengeleidehond07-01-2013 12:01:53
  39. Genkse blindengeleidehondenschool leidt labradorpup Lobke op17-05-2012 06:05:42
  40. Video: Eindwerk: Reportage over Blindengeleidehondenschool Genk21-03-2012 12:03:15
  41. Video: Cindy Droogmans over de T-shirtenactie tvv Blindengeleidehondenschool Genk21-03-2012 12:03:53
  42. ‘Labradorpups in opleiding’ te gast in Waterschei04-03-2012 07:03:54
  43. Wildgroei aan commerciële en particuliere initiatieven in onze sector’03-10-2011 06:10:55
  44. Leerlingen schrijven een boek in de les Nederlands07-06-2011 06:06:37
  45. School voor blindengeleidehonden zoekt nieuwe lokalen05-06-2011 05:06:18
  46. Genk – Assistentiehonden welkom in horecazaken05-06-2011 05:06:56
  47. Het lijkt me een boeiende bezigheid05-06-2011 05:06:26
  48. “Ik blijf hier in België tot ik 150.000 euro verzameld heb”05-06-2011 04:06:27
  49. “18.750 T-shirts voor 15 blindengeleidehonden”05-06-2011 04:06:54
  50. “Groot gebrek aan hondeninstructeurs”05-06-2011 04:06:05
  51. Amerikaanse miljonair valt voor Vlaamse – Cindy Droogmans (30) trouwt met beursgoeroe die ze op straat leerde kennen05-06-2011 03:06:07
  52. Genkse geleidehonden niet welkom in Beveren05-06-2011 03:06:29
  53. Blindengeleideschool op bezoek bij de Wico-campus Sint-Maria05-06-2011 03:06:32
  54. Slechtziende advocate mag hond meenemen naar rechtbank05-06-2011 03:06:39
  55. Slechtziende kampleider met geleidehond moet buiten slapen in Zilvermeer05-06-2011 03:06:47
  56. GENK in het CENTRUM van EUROPA05-06-2011 03:06:20
  57. Overhandiging geleidehonden Genk 200405-06-2011 03:06:45
  58. Geleidehonden voortaan welkom in Genks restaurant05-06-2011 02:06:20
  59. Geleidehonden mee op restaurant05-06-2011 02:06:39
  60. In restaurant Oase zijn ook hun honden welkom05-06-2011 02:06:42
  61. “Genk is de ideale oefenstad”05-06-2011 02:06:08
  62. “Bij ons kost een hond maar 300.00 frank”05-06-2011 02:06:25

Laatst bijgewerkt op 2 oktober 2015 – 06:30