Hond als hulp

Al eeuwenlang zijn mens en hond elkaars beste vrienden. Voor de meesten is het een lieve troetel maar voor sommigen is het een onmisbare hulp in het dagelijkse leven. Ze zijn een aanvulling voor wat hun baasjes missen. ‘De hond is voor hen een extra paar benen, handen, ogen of oren’, vertelt Gerrit Martens, voorzitter van Canisha opleidingscentrum voor assistentiehonden.

Assistentiehonden kunnen heel veel. Zoals een blinde of slechtziende veilig van punt A naar punt B brengen ongeacht de obstakels op de weg. Een dove of slechthorende bewust maken van geluiden. Ze slaan alarm bij iemand met een epileptische aanval en beschermen de patiënt tegen zichzelf door hem in de juiste houding te leggen. Wanneer een diabetespatiënt nood heeft aan suiker, halen ze een flesje cola uit de koelkast. Kortom een assistentiehond helpt zijn baasje zo zelfstandig mogelijk te kunnen leven zonder steeds beroep te moeten doen op anderen. Het Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG) leidt alleen blindengeleidehonden op. Canisha neemt alle andere mogelijke hulphonden voor haar rekening.

Puppyselectie

Maar voor ze tot al die dingen in staat zijn, hebben de honden al een lange weg afgelegd. Het selecteren van de meest geschikte puppy loopt ongeveer gelijk bij de verschillende opleidingscentra. Zowel bij Het Belgisch Centrum voor Geleidehonden als bij Canisha worden de puppy’s al van in het nest bij de kweker getest. Annelies Driesmans, instructrice bij BCG, vertelt: ‘De hond die onmiddellijk naar ons toe komt lopen, nemen we niet want die is nergens bang van. Ook de hond die niet naar ons toe komt, nemen we niet. Want die is overal bang van.’ Gerrit Martens van Canisha is het hier mee eens: ‘We hebben een zelfzekere hond nodig met een bepaalde blijheidsfactor. Er moet een beetje pit in zitten maar hij mag ook geen te sterke eigen wil hebben.’

De rassen die het meest gebruikt worden als assistentiehond zijn labradors en golden retrievers. Deze worden soms ook gekruist met een poedel, dan krijg je de zogenaamde labradoodle of golden doodle. Zij zijn ideaal voor mensen met een allergie want poedels verliezen geen haar.

Pleeggezin

Wanneer de puppy’s acht weken oud zijn, worden ze geplaatst in een pleeggezin. De hoofdtaak van het gezin is om de hond sociaal te maken en hem aan zoveel mogelijk te laten wennen. Het gezin van Nancy Fransen is al acht jaar pleeggezin en leidt momenteel een zevende blindengeleidehond Kooper op: ‘De hond moet overal mee naartoe waar jij naartoe gaat. Het is heel belangrijk dat hij gewend is aan bus en trein want veel blinden zijn toegewezen aan het openbaar vervoer.’

Het is ook belangrijk dat de indrukken die de hond in zijn eerste maanden opdoet positief zijn. Wat hij in de eerste periode aan indrukken ervaart, blijft hij zijn hele leven meedragen. Het pleeggezin moet vermijden dat de hond gebeten wordt zodat hij geen trauma’s oploopt die hem later parten zou kunnen spelen. Basiscommando’s als zit, lig en blijf worden bij het pleeggezin aangeleerd. Maar bij Canisha moeten ze ook de wasmachine leren openen, deuren openen en sluiten of dingen oprapen voor hun baasje.

Welk pleeggezin?

Zowel bij BCG als bij Canisha is het plaatsen van de juiste hond bij de juiste persoon belangrijk. Een eerste matching gebeurt bij het pleeggezin. Er wordt rekening gehouden met de levensstijl van het gezin. ‘Ik heb twee kinderen en een drukke job als marktkramer’, vertelt Nancy. ‘Daardoor krijg ik altijd drukke honden die zich moeten aanpassen aan mijn hectische leven. Een vriendin heeft een rustig gezin en zij krijgt dan ook rustige honden.’

Begeleiding pleeggezin

Om de pleeggezinnen goed te helpen, houden ze bij BCG elke maand een pleeggezinnendag. Daarbij spreken ze bijvoorbeeld af op een parking van waar ze de bus nemen naar de markt. Hierbij observeren ze hoe de hond reageert op de omgeving. Verder wordt gekeken hoe de hond evolueert. Annelies: ‘Als we zien dat er bij een gezin een bepaald probleem zit, kunnen we op tijd ingrijpen. Dan kunnen we het gezin thuis verder begeleiden.’ Bij Canisha komen de gastgezinnen om de twee weken samen voor onder andere een groepstraining. Dan sturen de begeleiders de eventuele problemen bij tijdens de begeleiding.

Afscheid

De honden blijven ongeveer een jaar bij het pleeggezin en dan komt het moeilijkste moment. Het afscheid nemen valt steeds zwaar, ook voor de ervaren Nancy: ‘Het is elke keer weer moeilijk. Dat is ook normaal want je bent er een jaar mee bezig. Ik hoop nog iedere keer dat er een hond wordt afgekeurd of bij mij op pensioen komt. Maar spijtig genoeg heb ik het altijd te goed gedaan.’

Toch blijven de pleeggezinnen contact houden met de honden. Dat is belangrijk voor de motivatie van het gezin. Door contact te houden, kan het pleeggezin zien waarvoor ze al die tijd gewerkt hebben. ‘Als ik dat contact niet meer zou hebben, zou ik niet weten waarom ik het nog zou doen’, legt Nancy uit.

Medische test

Helaas brengt niet elke hond die aan de opleiding begint het uiteindelijk ook tot assistentiehond. Wanneer de honden uit het pleeggezin komen, krijgen ze een volledig medisch onderzoek. Daar worden de heupen en ellebogen gecontroleerd en ondergaan ze een oogtest. Als de hond niet slaagt voor de medische controle, wordt hij afgekeurd. Dat is voor het welzijn van de hond. Bij Canisha proberen ze om een nieuwe functie aan de hond te geven. Gerrit: ‘De afgekeurde honden proberen we in te zetten als therapiehond of als sociale hond in een rusthuis.’

Daarna volgt een gedragstest. De hond wordt meegenomen naar een openbare plaats en daar wordt gekeken hoe hij reageert. Hij mag niet agressief of angstig overkomen. Als men ziet dat er geen vooruitgang mogelijk is, wordt de hond afgekeurd.

Specifieke opleiding

De trainers van BCG gaan twee keer per dag met de honden de straat op. Ze leren aan om obstakels zoals palen en geparkeerde auto’s te omzeilen. Hij moet stoppen voor stoepranden en trappen. Verder leert de hond om deuren, zebrapaden en stoplichten te zoeken. Al deze dingen worden stap voor stap aangeleerd. ‘Er komt veel tijd en geduld bij kijken’, zegt Annelies. ‘Elk klein stapje dat de hond maakt, wordt beloond en dat blijven we herhalen.’

Terwijl elke blindengeleidehond bij BCG dezelfde opleiding krijgt, ligt dat bij de hulphonden van Canisha anders. Daar hangt de opleiding af van de noden van het baasje. Nadat de hond bij het pleeggezin de basisopleiding heeft gekregen, gaat hij naar een trainer van Canisha thuis voor de eindafwerking. Daar worden de extra commando’s aangeleerd die zijn nieuwe baasje later nodig zal hebben. ‘Als iemand regelmatig een lift nodig heeft, dan leren we de hond aan om een lift op te roepen’, zegt Gerrit. ‘Als de persoon geen lift heeft, leren we het ook niet aan.’

Matching

Alles komt samen bij het matchen van de hond aan zijn nieuwe baas. Die is vooraf zowel medisch als psychologisch geëvalueerd. BCG en Canisha gaan na of de karakters van de persoon en de hond overeenkomen. Als dat het geval is, worden de twee met elkaar in aanraking gebracht. Tijdens de eerste kennismaking moet het meteen klikken. Een hond met veel energie hoort bij een persoon met veel karakter die dat aankan.

BCG maakt gebruik van een test met de Dogsim. Dat is een simulator van een hond op vier wielen. Deze helpt beslissen of een blinde of slechtziende kan omgaan met een hond. Daarmee wordt het looptempo van de persoon gemeten. Ze moeten ook een vaste route afleggen. ‘We gaan de vervelende hond spelen die een verkeerde straat in slaat. Op die manier kijken we of de persoon het door heeft en hoe hij of zij hier op reageert. Als het niet lukt met de simulator is de mogelijkheid om met een hond te lopen zo goed als onbestaande.’

Hond en baas

Wanneer baasje en hond elkaar gevonden hebben, begint de gezamenlijke stage. BCG kiest ervoor de baasjes naar hun centrum te laten komen. Gedurende drie tot zes weken kan de blinde het nieuwe leven met zijn hond inoefenen. Het baasje blijft van maandag tot vrijdag en mag in het weekend naar huis. ‘Het eerste weekend blijft de hond in het centrum. De weekenden daarna mag hij mee naar zijn nieuwe thuis’, vertelt Annelies.

Bij Canisha bestaat zo’n stage niet. Zij laten hond en baasje langzaam naar elkaar toegroeien. ‘De hond mag een namiddag naar zijn nieuwe baasje. Als dat goed gaat, mag hij er een weekend naar toe. Wanneer dat lukt, mag de hond er definitief blijven’, vertelt Gerrit. Na nog een gezamenlijke opleiding van drie tot zes maanden volgt er een examen. Daarin worden zowel de theoretische kennis van het baasje over de verzorging van de hond, als de praktijkervaringen tussen de twee getest. ‘Hiermee kunnen we testen hoe het duo reageert in stresssituaties.’

Een nieuw begin

Nu de hond zijn officiële jasje van assistentiehond verdiend heeft, kan het duo beginnen aan hun nieuwe leven. Toch blijven de organisaties hen ondersteunen. Twee maal per jaar komen ze bij het baasje thuis op controle. ‘We willen er zeker van zijn dat de hond nog steeds goed behandeld wordt. Het welzijn van de persoon is belangrijk voor ons maar het welzijn van de hond is dat even veel’, zegt Gerrit.

Kaderstuk

Eigendom

De hond blijft eigendom van de vereniging. Dit is voor het geval er iets fout zou gaan tussen de twee. Wanneer je zou merken dat de hond slecht behandeld wordt, kun je meteen ingrijpen. Dan is er geen lang proces nodig om de hond weg te halen.

Commando’s

Alle commando’s worden aangeleerd in een andere taal: Engels, Nederlands en Frans. Een hond kent geen woorden, maar herkent enkel klanken. Deze moeten dus duidelijk genoeg zijn. Wanneer je ‘lig’ zegt, gaat de klank de hoogte in. Daarom is het beter om het Engelse ‘down’ te gebruiken omdat de klank naar beneden gaat. Dit geeft beter aan wat je wil zeggen.

Een andere reden hiervoor is dat de hond geen bevelen van mensen op straat mag uitvoeren. Om dit te vermijden, gebruikt men commando’s die buiten de ‘normale’ woordenschat vallen.

Voordeel

Veel van de taken die de hond doet, kunnen ook door technische hulpmiddelen uitgevoerd worden. Toch heeft een hond enkele belangrijke voordelen. Zo haalt een hond mensen uit hun sociale isolement. Bovendien reiken de mogelijkheden van de hond verder. Voor doven en slechthorenden kan een deurbel vervangen worden door een flitslamp. Deze hangt meestal enkel in de woonkamer of keuken en niet in de badkamer of slaapkamer. De hond daarentegen kan zijn baasje overal in huis gaan zoeken en aangeven dat er iemand voor de deur staat.

Kostprijs

De opleiding van een blindengeleidehond bij BCG kost ongeveer 25.000 euro. Hierin zit onder andere de aankoop van de puppy, voeding die de hond in het gastgezin krijgt, de opleiding en de dierenartskosten. Ongeveer de helft wordt gesubsidieerd door de Vlaamse overheid. De rest is afkomstig van vrijwillige bijdragen. De blinde of slechtziende hoeft zelf niets te betalen.

Fotobijschriften

Nancy Fransen: “Ik hoop nog iedere keer dat er een hond wordt afgekeurd of bij mij op pensioen komt. Maar spijtig genoeg heb ik het altijd te goed gedaan.”

Kim Bols (35) verloor langzaam haar zicht vanaf haar veertiende. Op haar eenentwintigste was ze volledig blind en ze sloot zich meer en meer op. Tot blindengeleidehond Olly in haar leven kwam. Kim bloeide open en leidde opnieuw een actief leven. Nu Olly met pensioen is, begeleidt Xpencer haar overal.

Tekst Maria Walgraeve

Hoe lang ben je al blind?

‘Ik ben blind geboren. Mijn ogen waren onderontwikkeld maar zijn langzaam vooruitgegaan tot mijn twaalfde. Op dat moment was ik heel slechtziend. Tussen mijn 12 en 14 jaar is mijn zicht stabiel gebleven maar nadien is het door allerlei oogaandoeningen opnieuw achteruit gegaan. Op mijn 21ste was ik al mijn zicht terug kwijt. Ik had dan net een bachelordiploma behaald en was bezig aan mijn master. Voor veel mensen is dat de leeftijd waarop je omschakelt naar volwassen worden. Bij mij viel dat samen met volledig blind worden. Ik moest braille leren lezen, met een stok leren lopen, met computerspraak leren werken en nog heel wat meer. Met die master ben ik uiteindelijk gestopt. Het was allemaal wat te veel.’

Blind worden, wat doet dat met iemand?

‘Voor mij was het heel moeilijk om daar mee om te gaan. Ik ging naar een psycholoog en werd goed geholpen in revalidatiecentrum Low Vision in Leuven. Toch kon ik het blind worden niet goed accepteren. Je moet het eerst voor jezelf een plaats geven voor je kan beginnen nadenken over hoe het verder moet. Dat heeft echt wel jaren geduurd. Het was pas toen iemand vroeg of een blindengeleidehond niets voor mij was dat die klik is gekomen. Met een hond zou ik meer buitenkomen. Ik zou toch iets kunnen maken van mijn leven in plaats van hier te zitten grienen.’

Je hond hielp je dus om buiten te komen?

‘Absoluut ja!’

Wanneer kreeg jij een blindengeleidehond?

‘Eerst heb ik een aanvraag ingediend bij het Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG). Er kwam iemand van het centrum bij mij thuis die mij evalueerde en een profiel samenstelde. Ze wilden weten wat voor iemand ik ben, wat ik wilde doen met mijn blindengeleidehond, hoe actief ik ben, hoe snel ik stap. Vervolgens zochten zij een match voor mij. Bij het BCG, waar mijn honden vandaan komen, leiden ze de honden eerst op. Nadien beslissen zij bij wie hij terechtkomt. Op die manier zorgen ze dat het hele plaatje klopt. De hond moet qua karakter natuurlijk bij het baasje passen. Uiteindelijk vonden ze voor mij de ideale hond: Olly. Zij is nu met pensioen maar woont nog steeds bij mij en mijn nieuwe blindengeleidehond Xpencer. Na die matching moesten we samen in opleiding. We moesten drie weken naar Tongeren en bleven daar ook slapen. Daar leer je hoe je met je hond moet werken, hoe je ermee moet spelen, hem moet borstelen en eten geven, hoe je de poep moet opruimen, kortom alles wat nodig is voor een hond. Voor blinde mensen is dat een grotere uitdaging natuurlijk. In het weekend mochten we naar huis en kwam er iemand van de hondenschool om de trajecten te bekijken die ik regelmatig met mijn hond wou doen zoals de weg naar de bakker, de dokter, de school. Dat oefenen ze met jou en je hond in tot je je veilig voelt. Nadien komen ze nog wel 1 à 2 keer per jaar kijken hoe goed alles gaat. Wanneer er een probleem is, zijn ze er ook altijd direct.’

Kreeg je die volledige opleiding dan ook nog eens bij je tweede hond?

‘Nee, bij Xpencer duurde de opleiding maar een week en was het enkel opfrissing van het geleidewerk en de medische zaken. Dat is wel een heel ruim pakket. Die honden moeten dan ook veel doen natuurlijk.’

Was het moment waarop er geen begeleider meer aanwezig was angstaanjagend?

‘Ja eigenlijk wel. Maar ik heb daar geen problemen mee gehad. Het samenwerken met Olly was echt fantastisch. Alleen wandelde ik plots zo veel dat ik een voetstressfractuur kreeg. Daardoor moest Olly vijf weken terug naar een pleeggezin. Toen ik haar na die periode terugkreeg was de stap wel wat lastiger. Met Xpencer is het nooit moeilijk geweest. Ik was al gewend aan het vele wandelen en het was onmiddellijk koek en ei.’

Moet je hond weten waar jij naartoe wil?

‘Nee, ik moet de route kennen en Xpencer moet er dan voor zorgen dat ik nergens tegen loop. Vaste trajecten kent hij wel natuurlijk. Maar als ik hem laat doen, brengt hij mij naar het park omdat hij daar zelf heen wil. Daarom is het belangrijk dat je de leiding houdt. Wanneer we ergens vlakbij zijn, een bushalte bijvoorbeeld, kan ik hem wel laten zoeken.’

Vertrouw je je hond voor de volle 100 procent?

‘Ja, toch wel. Ik kan mij niet herinneren dat een van de twee mij ooit ergens tegen liet botsen. In het begin kunnen ze wel wat slordigheden vertonen. Zoals de stoeprand niet aangeven, te snel willen zijn of een zijstraat niet indraaien. Het blijven honden natuurlijk. Maar echt iets gevaarlijk, dat niet.’

Hoe geeft Xpencer zo een stoeprand aan?

‘Hij staat eerst stil en zet zijn voorpoten op de rand. Dan wacht hij tot wanneer ik mijn voeten daarop heb gezet en zeg ik good boy left, good boy right of go on. Bij een stoplicht is het wat ingewikkelder. Een hond ziet geen kleuren zoals wij dus wanneer ik crossing zeg brengt hij mij naar het zebrapad en dan moet ik luisteren naar het verkeer. Wanneer ik denk dat het veilig is beveel ik hem over te steken. Als ik dan fout ben, moet hij mij wel blokkeren. Xpencer kan dus niet denken “bwa, dat ziet er wel veilig uit, we steken over”. Zo werkt het niet. Het bevel moet van mij komen.’

En bij een trap?

‘Dan geef ik het bevel find steps by the rail. Als de trap naar beneden gaat, blokkeert Xpencer mij eerst. Daarna springt hij met zijn voorpoten op de rechterkant van de leuning en wacht hij tot ik die heb vastgenomen. Pas wanneer ik mijn voet op de eerste trede heb gezet gaat hij langzaam verder. Hij is extra voorzichtig want ook beneden springt hij nog eens tegen de leuning om het einde van de trap aan te geven. Ja, dat is onze Xpencer!’

Maken mensen er soms problemen van wanneer je met de hond ergens binnen moet?

‘Problemen heb ik nog niet echt gehad. Ik ben overal al binnen gemogen. Soms krijg ik wel eens een opmerking maar wanneer ik dan uitleg dat het een geleidehond is en ik mijn pasje laat zien, wordt daar nooit een punt van gemaakt. Wat dat betreft heb ik wel al geluk gehad. Ik neem Xpencer ook mee naar de hogeschool. In de klas doe ik zijn tuig dan af en dan ligt hij aan mijn voeten te wachten tot de les gedaan is. Dat is toch prachtig!’

Olly is nu op pensioen. Wanneer en waarom heb je beslist dat zij niet langer moest werken?

‘Wanneer je een hond graag ziet, geef je natuurlijk moeilijk toe dat het tijd is om op pensioen te gaan. Dan wil je daar eeuwig mee blijven werken. Maar eeuwig bestaat niet in een hondenleven. Toen Olly een jaar of vijf, zes was, zijn we eens naar een lagere school gegaan om mijn verhaal te vertellen. Enkele kinderen hebben toen met stiften op haar neus geslagen. Sindsdien heeft ze schrik van kinderen. In het begin was dat niet zo erg en was ze enkel bang van grote groepen kinderen. Maar dat werd langzaam erger en erger. Wanneer er een kindje in de winkel iets riep, werd ze doodsbang. Op een bepaald punt heeft ze mij zelfs een keer naar het midden van de straat getrokken omdat er een kind buiten kwam. Ik heb haar toen echt van de straat moeten duwen want ze was verstijfd van de schrik. En dat was gevaarlijk. Op dat moment kan je eigenlijk niet meer met je hond werken want dan is je vertrouwen weg. Ik wou dat toen nog altijd niet inzien tot het BCG belde om te vertellen dat ze een hond hadden die echt iets voor mij was. Zij hadden ook al wel gemerkt dat Olly trager werd en drukke situaties niet zo goed aankon. Het BCG geeft altijd voorrang aan mensen die al een blindengeleidehond hebben omdat zij niet meer zonder kunnen.’

En dat was Xpencer dan?

‘Ja, die paste echt perfect bij mij. Hij is heel erg actief en je kan er uren mee door het bos wandelen. Niet elke blinde of slechtziende is zo ondernemend als ik en Xpencer heeft heel veel energie. Ik heb toen onmiddellijk ja gezegd. Dat was een goed moment voor Olly om met pensioen te gaan. We hebben een heel goede laatste week gehad en ik heb nooit het gevoel gehad dat we te lang hadden gewerkt. En ze was ook nog niet te oud om zo’n gekke hond als Xpencer erbij te krijgen. Die twee komen nu heel goed overeen.’

Had Olly onmiddellijk door dat ze niet meer moest werken?

‘Ja dat was voor haar geen enkel probleem. Zelf vond ik dat wel heel eng. Olly is in haar werktijd nooit alleen geweest en nu opeens wel. Maar zij had daar geen last van. Xpencer moet werken wanneer we buitengaan. Maar Olly mag aan een leiband van acht meter. Zij mag snuffelen aan alles wat ze tegenkomt. Zij mag nu echt hond zijn en dat vond zij direct ok. Zij mag ook geaaid worden. Bij Xpencer mag dat niet want aaien is een vorm van beloning en dat zou hem afleiden van zijn werk. Andere mensen mogen nooit een blindengeleidehond aaien als hij aan het werken is. Dat is het beste en duidelijkste voor de hond. Soms doet Olly nog wel eens mee met Xpencer om mij te helpen maar dat is enkel als ze weet dat er snoep in het spel is.’

Hoe hou je de honden uit mekaar?

‘Door de manier waarop ze bewegen. Xpencer is veel sneller en energieker. Hij heeft ook korter haar dan Olly en is groter. Je merkt dat direct. Toen ik Xpencer ging krijgen dacht ik dat het opnieuw een teef zou zijn. Ik ben zelf ook niet zo fors gebouwd. En dan krijg ik zo een Xpencer zeg! Hij kan wel echt heel goed werken. In zijn vrije tijd is hij druk en een wildebras maar wanneer hij zijn tuig aan heeft, is hij heel gevoelig en luistert hij perfect. Hij heeft ook geen snoepjes nodig om gemotiveerd te zijn. Xpencer heeft the will to work, Olly the will to eat.’

Kan je Olly en Xpencer meenemen op vakantie?

‘Aan vakantie heb ik geen nood. Ik wil mijn honden gelukkig zien. Ik heb de lotto gewonnen met die twee en die prachtige bossen hier in de buurt. Ik heb zielsverlangend uitgekeken naar de vrijheid die zij mij hebben kunnen geven en meer heb ik niet nodig.’

Fotobijschriften

Kim: “Xpencer heeft the will to work, Olly the will to eat.”

Kim: “Niet elke blinde is zo ondernemend als ik.”

Kim: “Toen ik Xpencer ging krijgen dacht ik dat het opnieuw een teef zou zijn. Ik ben zelf ook niet zo fors gebouwd. En dan krijg ik zo een Xpencer zeg!”

Streamers

“Als ik Xpencer laat doen, brengt hij mij altijd naar het park”

“Ik wandelde plots zoveel dat ik een voetstressfractuur kreeg”

“Ik vertrouw mijn hond 100 procent”

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Honden met een missie: Dit is Purpose Dogs18-11-2019 05:11:08
  2. Taxi’s weigeren hulphond – Pauline van Heuven boos als vijf chauffeurs op het station haar in de kou laten staan13-11-2019 09:11:15
  3. Familie en vrienden verzamelen dopjes voor slechtziende Jolien (27)07-11-2019 07:11:53
  4. Els hoopt om van Sherlock blindengeleidehond te maken11-08-2019 05:08:12
  5. Herk-de-Stad – Leerlingen HerX houden dopjesactie voor geleidehonden24-07-2019 07:07:53
  6. Lille – Leerlingen De Springplank sparen 3,4 ton dopjes voor blindengeleidehond24-07-2019 07:07:35
  7. “Met de opbrengst kunnen we puppy’s opleiden tot geleidehonden”27-06-2019 05:06:28
  8. 3,4 ton dopjes voor blindengeleidehond25-06-2019 05:06:12
  9. Stichting Gebruikers Assistentiehonden (GA)25-05-2019 08:05:20
  10. Bachelorproef ervaringen met blindengeleidehonden15-05-2019 08:05:46
  11. Assistentiehond altijd welkom in horeca19-03-2019 06:03:44
  12. Geleidehond leert manieren in Ledeberg18-03-2019 07:03:10
  13. Geleidepaardje Dinky voelt zich al helemaal thuis16-03-2019 06:03:46
  14. “Dinky voelt zich al helemaal thuis”16-03-2019 06:03:34
  15. Voor het eerst wordt geleidehond-puppy in Gent opgevoed15-03-2019 07:03:17
  16. Video – Eerste blindengeleidepaardje van Europa krijgt eigen huisje én Instagramaccount: “Dinky voelt zich al helemaal thuis”14-03-2019 07:03:15
  17. “Ik mag me niet te hard aan een hond hechten”04-03-2019 08:03:56
  18. “De blindengeleidehonden die ik opvang, gaven me een nieuw doel in het leven”03-03-2019 08:03:20
  19. Agnes Van de Perre leidt assistentiehonden op26-01-2019 08:01:55
  20. KNGF: ‘toegang geleidehond nog steeds te vaak geweigerd’20-01-2019 06:01:06
  21. Geleidehond nog steeds niet overal welkom19-01-2019 07:01:58
  22. Dopjesdoel niet gehaald, maar dat is bijzaak22-12-2018 07:12:30
  23. Blinde Toos durft niet met hond door ‘knaltunnel’14-12-2018 06:12:44
  24. Chelsey en haar team zamelden op één maand tijd maar liefst 4.000 kilo dopjes in11-12-2018 10:12:14
  25. 836.425 dopjes voor het goede doel: “We moesten zelfs telmiddagen organiseren”08-12-2018 07:12:36
  26. “De liefde van dieren is onvoorwaardelijk”06-12-2018 08:12:04
  27. KLM weigert in Bilbao passagier met geleidehond mee te nemen06-12-2018 08:12:32
  28. Passagier met blindengeleidehond mag vliegtuig niet op06-12-2018 08:12:07
  29. Assistentiehonden en hun baasjes krijgen steun van Brussels gewest en Comeos05-12-2018 10:12:31
  30. Honden vaak niet welkom05-12-2018 09:12:42
  31. Blinde Audrey (22) neemt lied op met Udo21-11-2018 07:11:44
  32. Blinde Audrey neemt lied op met Udo19-11-2018 07:11:27
  33. Twintig blindengeleidehonden krijgen nieuw baasje17-11-2018 08:11:32
  34. Van dop tot blindengeleidehond | Gelderland helpt17-11-2018 08:11:08
  35. “Geleidehonden moeten toestemming geven voor hun taak”17-11-2018 07:11:00
  36. Ontex verzamelt ton plastic dopjes12-11-2018 07:11:36
  37. Tienen – Dopjes inzamelen voor Chelsey08-11-2018 06:11:02
  38. Blinde Audrey brengt samen met Udo song uit05-11-2018 06:11:37
  39. Persbericht Single “Blind vertrouwen”31-10-2018 06:10:19
  40. Frank en hond Simba onafscheidelijk duo29-10-2018 07:10:09
  41. “Flesdopjes beter inzamelen dan verbieden”28-10-2018 06:10:30
  42. Saskia over haar blindengeleidehond Julie: ‘Door haar heb ik mijn vrijheid weer terug!’16-10-2018 09:10:40
  43. Hoe worden blindengeleidehonden opgeleid?15-10-2018 04:10:24
  44. Gelukkigerwijspad04-10-2018 08:10:07
  45. Tussenkomst nodig voor assistentiehond? Lang wachten en weinig kans op slagen18-09-2018 05:09:31
  46. Meer kennels, kortere wachtlijst05-09-2018 07:09:28
  47. Raf, de vreemdste leerling van de klas04-09-2018 06:09:11
  48. Blindengeleidehond Simba op bezoek in Arbeidscentrum Gavere04-09-2018 06:09:51
  49. Knuffelen is juist goed voor een hulphond29-08-2018 12:08:18
  50. Dinky op bezoek in Brugge17-08-2018 11:08:38
  51. Sven & Anke: Monique is zielsgelukkig met Dinky het blindengeleidepaard16-08-2018 03:08:17
  52. “Dinky en ik zijn nu al beste vrienden”16-08-2018 06:08:18
  53. “Met Dinky, in huis voel ik me net Pippi Langkous”16-08-2018 06:08:36
  54. Monique heeft geen hond, maar een blindengeleidepaardje16-08-2018 06:08:56
  55. Monique krijgt allereerste blindengeleidepaardje van Europa14-08-2018 10:08:39
  56. “Over vijf jaar leiden we 150 pups op”29-07-2018 06:07:11
  57. Wichelse prof start kweekprogramma voor ‘perfecte assistentiehonden’29-07-2018 06:07:28
  58. 150 assistentiehonden per jaar dankzij zeven superpups28-07-2018 05:07:26
  59. Starling bevallen van nieuwe generatie assistentiehonden27-07-2018 05:07:27
  60. UGent-professor zoekt naar perfecte assistentiehond en gaat die zelf kweken09-07-2018 07:07:01
  61. ‘Starling’ start nieuwe generatie assistentiehonden in Vlaanderen29-06-2018 06:06:50
  62. Leerlingen Biotechnicum sparen plastic dopjes voor blindengeleidehonden07-06-2018 06:06:12
  63. Hulphonden schrikken zich een hoedje van tijgers in Blijdorp06-06-2018 11:06:40
  64. Aangifte tegen taxichauffeur die geleidehond weigerde31-05-2018 08:05:37
  65. Nieuwe regels voor plastic brengen ‘dopjesactie’ voor blindengeleidehonden in gevaar30-05-2018 06:05:09
  66. Toegankelijkheid assistentiehonden getest in Oude IJsselstreek17-05-2018 11:05:48
  67. In actie voor toegankelijkheid hulphond: ‘Als ik een supermarkt niet in kan, hoe kan ik dan mijn boodschappen doen?’15-05-2018 06:05:10
  68. Sint-Niklaas – 2 ton plastic dopjes op Grote Markt29-04-2018 07:04:16
  69. Hier is Annemiek – D-Day: De kennismaking met nieuwe blindengeleidehond29-04-2018 07:04:09
  70. Dertig mensen op wachtlijst voor blindengeleidehond29-04-2018 07:04:45
  71. Sticker toont dat blindengeleidehonden welkom zijn in Kortrijkse winkels en horecazaken25-04-2018 04:04:15
  72. Annemiek is slechtziend en heeft een geleidehond25-04-2018 08:04:22
  73. Ruud en Uday – Onderweg naar Rotterdam25-04-2018 08:04:58
  74. Video – Snuggere blindengeleidehond begeleidt zijn baasje altijd recht de hondenwinkel binnen23-04-2018 09:04:44
  75. “Zamel je mee met ons plastic dopjes in?”07-04-2018 07:04:29
  76. Video: Blindengeleidepaard Dinky maakt eerste wandeling met nieuw baasje in Tongeren05-04-2018 06:04:10
  77. Maak kennis met Dinky, het blindengeleidepaard05-04-2018 05:04:51
  78. Omdat ze bijna blind is, kreeg Patricia (50) hulphond Diaz30-03-2018 06:03:39
  79. Blinde vader in tranen na voorval met geleidehond op de trein: “Ik voelde me waardeloos”30-03-2018 06:03:10
  80. Torfsfonds – Vrienden der blinden28-03-2018 08:03:06
  81. Ook Diergaarde Blijdorp wil hulphonden toelaten27-03-2018 07:03:41
  82. Blindengeleidehonden welkom in Artis: ‘Het is voor hem ook een uitje’27-03-2018 08:03:45
  83. Waarom kan ik nog steeds niet met mijn geleidehond naar Blijdorp?27-03-2018 08:03:19
  84. Uber loopt tegen rechtszaak aan na weigering blindengeleidehond21-03-2018 01:03:30
  85. Vol bewondering25-02-2018 05:02:50
  86. Paardje als blindengeleidehond24-02-2018 08:02:14
  87. Een paard als ‘blindenhond’24-02-2018 08:02:30
  88. Dinky, het blindengeleidepaard24-02-2018 08:02:48
  89. “Na drie blindengeleidehonden probeer ik het met een paard”24-02-2018 08:02:05
  90. Minipaard Dinky krijgt opleiding tot geleidehond24-02-2018 08:02:37
  91. Europese primeur: blindengeleidepaard binnenkort in België22-02-2018 01:02:34
  92. Maak kennis met Monique (42) en Dinky, haar blindengeleidepaard22-02-2018 09:02:27
  93. Tongers paard wordt Europa’s eerste blindengeleidepaard21-02-2018 10:02:29
  94. Europese primeur: Brugse vrouw krijgt een blindengeleide­paardje21-02-2018 02:02:35
  95. Blinde man is bang voor honden en krijgt dus een geleidepaard07-02-2018 08:02:26
  96. Video: Tongerse tv-vedette gaat met de pony naar de supermarkt07-02-2018 08:02:08
  97. Bijna blinde Drontenaar kan na een jaar eindelijk haar hulphond in armen sluiten02-02-2018 07:02:27
  98. ‘Gebruikers assistentiehonden worden vaak geweigerd’18-01-2018 11:01:15
  99. Opbrengst dopjesactie Vrienden der Blinden 201717-01-2018 10:01:45
  100. Geleidehond redt blinde vrouw niet één maar twee keer in één nacht14-01-2018 10:01:01
  101. Viblo Leieland spaart 13.500 kilo dopjes13-01-2018 10:01:22
  102. Minder lang wachten op minder dure honden01-01-2018 08:01:44
  103. Wordt dit het jaar van mensen met een beperking in China?28-12-2017 10:12:07
  104. KNGF Geleidehonden – Eindstand dopjesactie KNGF 201722-12-2017 08:12:20
  105. Deinze – Leerlingen Viblo schenken puppy voor slechtzienden21-12-2017 08:12:46
  106. De mooiste geleidehond van Nederland16-12-2017 09:12:47
  107. Blindengeleidehond: Voordelen en nadelen bij het geleidewerk08-12-2017 09:12:59
  108. Blindengeleidehond met zeebenen krijgt onderscheiding07-12-2017 08:12:39
  109. Het blijft vaak een gevecht om je hond mee te mogen nemen02-12-2017 09:12:36
  110. Politie Geel-Laakdal-Meerhout zamelt 140 kg dopjes in voor geleidehonden02-12-2017 09:12:00
  111. Politiezone Geel-Laakdal-Meerhout zamelt 140 kg dopjes in voor Belgisch Centrum voor Geleidehonden23-11-2017 11:11:50
  112. Oudenaarde – Dopjes sparen voor blindengeleidehonden20-11-2017 07:11:34
  113. Geleidehond en eigenaar niet welkom in hotel of moeten bijbetalen19-11-2017 09:11:47
  114. Esther Landaal praat over geleidehonden18-11-2017 10:11:26
  115. Nieuw boek Marina Defauw steunt blindengeleidehonden18-11-2017 12:11:35
  116. Jeroen Meus verzamelt ook dopjes t.v.v. BCG Tongeren16-11-2017 09:11:18
  117. Kopjesactie … euh dopjesactie tvv Belgisch Centrum voor Geleidehonden16-11-2017 09:11:53
  118. De cyclus van de dopjes15-11-2017 12:11:27
  119. Chanda’s B’day08-11-2017 11:11:04
  120. Brugge – Tudor trots op eerste dopjesbox01-11-2017 09:11:53
  121. “Binnen blijven is geen optie voor mij”13-10-2017 07:10:53
  122. Mechelen – Stad zamelt 5 ton dopjes in12-10-2017 08:10:01
  123. Video: 5 ton flessendopjes voor blindengeleidehonden09-10-2017 09:10:46
  124. Open dag geleidehondenschool Herman Jansen07-10-2017 09:10:10
  125. KNGF Geleidehonden – Aanvragen welkomststickers06-10-2017 08:10:03
  126. Sint-Katelijne-Waver: Plastic dopjes voor blindengeleidehonden06-10-2017 08:10:34
  127. `Een witte stok schrikt af, een hond is lief’05-10-2017 09:10:47
  128. Mijn passie: Nikki Bronsvoort heeft van haar hobby haar werk gemaakt04-10-2017 10:10:16
  129. Hond Junta kan er na de zegen weer even tegen04-10-2017 09:10:03
  130. Dopjesactie BCG – Stand september 201702-10-2017 08:10:59
  131. Assistentiehonden welkom in Senaat. Nu elders nog29-09-2017 06:09:43
  132. Honden niet toegelaten, zelfs de assistentiehond niet28-09-2017 08:09:35
  133. Sint-Genesius-Rode – Kleuters OLV Rode kregen blindengeleidehonden op bezoek27-09-2017 10:09:25
  134. Blindengeleidehond op bezoek in school van Kozen27-09-2017 10:09:56
  135. Making of video afgeleidehond I KNGF Geleidehonden27-09-2017 09:09:51
  136. Ben en KNGF Geleidehonden maken smartphonegebruikers bewust van ‘tijdelijke blindheid’ in het verkeer27-09-2017 09:09:06
  137. Campagne Ben, KNGF wijst op afleiding door smartphone in verkeer27-09-2017 09:09:44
  138. Senaat krijgt straks honden over de vloer26-09-2017 08:09:00
  139. Oneindigheidssymbool met flessendopjes25-09-2017 08:09:19
  140. Kinderen leggen 32 miljoen dopjes voor een puppy25-09-2017 08:09:46
  141. Blindengeleidehondenschool Genk – Overhandiging 3 honden (september 2017)18-09-2017 11:09:57
  142. Koksijde – Finalistes Miss Coast Belgium zamelen dopjes in15-09-2017 07:09:14
  143. Cindy werkt bij centrum voor blindengeleidehonden05-09-2017 09:09:53
  144. Afstandelijke moeder zorgt voor betere geleidehond09-08-2017 10:08:39
  145. KNGF Geleidehonden zoekt gastgezinnen zoals familie Teeuw31-07-2017 08:07:58
  146. Video: Met de blindengeleidehond op de kansel30-07-2017 11:07:09
  147. “Jij was steeds mijn rechterhand, ook al liep je aan mijn linkerkant”29-07-2017 10:07:42
  148. Video: Mechelaar schrijft prachtig lied voor zijn overleden hond Cazan26-07-2017 11:07:35
  149. Slechtziende vrouw mag hotel niet binnen met blindengeleidehond25-07-2017 02:07:51
  150. Festivalhond gezicht van campagne centrum voor geleidehonden25-07-2017 08:07:35
  151. Afgekeurde blindengeleidehond: Oorzaken en toekomst21-07-2017 08:07:37
  152. Dionne leert lopen met blindengeleidehond19-07-2017 01:07:51
  153. Blindengeleidehondenschool Genk: Interview in Woef01-07-2017 09:07:11
  154. Pony’s mogen binnenkort blinde mensen begeleiden28-06-2017 07:06:58
  155. Minipaard haalt was uit machine voor slechtziend baasje27-06-2017 04:06:56
  156. Voorstelling “De Antwerpse Hulphonden VZW”24-06-2017 07:06:06
  157. Wennen aan geleidehond met ‘hond op wieltjes’20-06-2017 08:06:05
  158. Nieuwe methode helpt toekomst als geleidehond te voorspellen18-06-2017 09:06:15
  159. Prins Maurits en prinses Marilène over hun nieuwe bijzondere gezinslid18-06-2017 04:06:15
  160. Puppypleeggezinnen verbeteren de wereld18-06-2017 04:06:07
  161. Super Sonic beugel maakt verkeer veiliger voor blinden18-06-2017 03:06:45
  162. Panda, het blindengeleidepaard18-06-2017 02:06:40
  163. Gemeenschap helpt blinde vrouw die spaargeld uitgaf aan zieke blindengeleidenpony18-06-2017 02:06:48
  164. iTip: Kies je favoriete kleurfilter18-06-2017 12:06:49
  165. Genk – Drie viervoeters begeleiden voortaan slechtziende baasjes17-06-2017 12:06:17
  166. De gelukkigste blinde van Roden16-06-2017 06:06:57
  167. Annelies traint blindengeleidehonden16-06-2017 12:06:37
  168. Dankzij Koert botsen baasje Rian en pup Wessel nergens tegenaan15-06-2017 11:06:42
  169. Video: Opvang voor blindengeleidehond Potus15-06-2017 09:06:36
  170. Verlaagd btw-tarief voor levering assistentiehonden15-06-2017 08:06:55
  171. Verenigingen voeren stickeractie voor assistentiehonden15-06-2017 08:06:01
  172. ‘Gooi geen vuurwerk naar honden en baasjes’15-06-2017 08:06:36
  173. Gebruikers Assistentiehonden wint zaak tegen Artis15-06-2017 08:06:02
  174. Enschedese waarschuwt: ‘Hulphond kan trauma oplopen door knalvuurwerk’15-06-2017 08:06:29
  175. Vuurwerk groot probleem voor blindengeleidehond15-06-2017 08:06:58
  176. VR laat je blindengeleidehonden waarderen15-06-2017 08:06:36
  177. Scholen krijgen vuurwerkvoorlichting van KNGF Geleidehonden15-06-2017 08:06:50
  178. Match made in heaven: zo vindt een geleidehond zijn perfecte baasje15-06-2017 08:06:18
  179. Waar kan ik de stickers ‘Assistentiehond welkom’ verkrijgen?15-06-2017 08:06:17
  180. Geven we aan een geleidehond of aan Aziatische kinderen?15-06-2017 08:06:00
  181. Geleidehonden in de natuur15-06-2017 08:06:13
  182. Is de Rottweiler ongeschikt als blindengeleidehond?15-06-2017 08:06:53
  183. Hond volgt Spaanse les bij CVO1315-06-2017 08:06:27
  184. De komst van een blindengeleidehond kan je leven verrijken15-06-2017 08:06:54
  185. Schokkend: zo gaan mensen écht met blinden en hun geleidehond om15-06-2017 08:06:50
  186. Paul: “M’n blindengeleidehond is mijn beste vriend geworden”15-06-2017 08:06:19
  187. Internet in de ban van geleidehond die poseert voor tekenaar15-06-2017 08:06:15
  188. Geleidehonden staan centraal bij Australische GP15-06-2017 08:06:35
  189. Eigenaren geleidehonden beschermd door nieuwe Tsjechische wet15-06-2017 08:06:11
  190. De Doorloper | Gerda Brakke15-06-2017 07:06:01
  191. Dieven brengen geleidehond terug met excuusbriefje15-06-2017 07:06:04
  192. Vrouw moet blindengeleidehond afstaan15-06-2017 07:06:16
  193. Er is een groot tekort aan blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:13
  194. Tuinbouwschool overhandigt eerste blindengeleidehond15-06-2017 07:06:51
  195. Overhandiging 13 blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:23
  196. Okra Schulen bezoekt opleidingscentrum voor blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:47
  197. Kiwanis steunt opleiding geleidehonden15-06-2017 07:06:05
  198. Vijfde leerjaar Driehoeven steunt school voor blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:09
  199. Koppel slaapt klok rond op ijsbed voor Warmste Week15-06-2017 07:06:37
  200. Geleidehondenschool en Adviesraad Handicap voeren actie15-06-2017 07:06:20

Laatst bijgewerkt op 6 september 2015 – 06:26