De blindengeleidehond: Hulp op straat en trouwe kameraad!

Als een blinde of ernstig slechtziende persoon ergens de weg wil vinden, heeft hij òf een begeleider nodig, òf een hulpmiddel. Het meest gebruikte hulpmiddel is de taststok. Blinden gebruiken een witte stok, ernstig slechtzienden een witte of een gele. Maar er bestaat ook nog een ander hulpmiddel, een levend met échte ogen: de blindengeleidehond!

Al duizenden jaren hebben mens en hond een heel speciale band. De hond is niet alleen een trouw gezelschapsdier, maar knapt ook tal van klusjes op. En van alle “werkhonden” spreekt de geleidehond wellicht het meest tot de verbeelding …

Hoe lang zijn er al geleidehonden?

Reeds in de oudheid vonden blinde mensen steun bij de hond. Eerst was hij gewoon een trouwe vriend van wie eenzaam of zelfs uitgestoten was. Maar spoedig werden ook de “leiderscapaciteiten” van de hond ontdekt.

Oude verhalen geven ons enkele voorbeelden. Zo komt in een dertiende-eeuwse biografie van de heilige Franciscus een blinde voor die zich “door een hondje leiden liet”. En aan het einde van de achttiende eeuw zou de blinde Joseph Reisinger zijn keeshond zo goed hebben afgericht, dat velen eraan twijfelden of de man wel echt blind was.

Maar de grote doorbraak van de geleidehond kwam toch pas na de Eerste Wereldoorlog, toen de Weense arts Sennfelder voorstelde om alle blinde oorlogsinvaliden een afgerichte hond te geven. Het eerste opleidingscentrum kwam in Oldenburg (Duitsland), waar in 1916 de eerste gediplomeerde geleidehond afstudeerde.

Wat zijn de pluspunten van een geleidehond?

Het is heel belangrijk dat een persoon met een visuele handicap zelfstandig uit de voeten kan, zonder voortdurend hulp te moeten vragen. Maar de straat wordt spijtig genoeg steeds drukker en gevaarlijker. Een geleidehond loodst zijn baasje veilig voorbij alle hindernissen en gevaren.

Ook met een witte stok kan de visueel gehandicapte zelfstandig zijn weg vinden. Maar een hond vraagt minder inspanning: de blinde of slechtziende hoeft niet meer elke seconde op zijn hoede te zijn. En hij heeft aan zo’n trouwe viervoeter natuurlijk ook aangenaam gezelschap. Bovendien wordt een blinde persoon met een hond minder vaak “aangestaard”: de aandacht van de mensen verlegt zich van de handicap naar het slimme dier. Dat betekent niet dat de blinde genegeerd wordt: integendeel, de hond is een ideale aanleiding voor een losse babbel.

Heeft elke blinde een geleidehond?

Slechts een minderheid van de blinden en ernstig slechtzienden heeft een geleidehond. Dat is logisch: ook bij de visueel gehandicapten (en hun huisgenoten) zijn er immers mensen die niet van honden houden of er bang voor zijn. Een geleidehondgebruiker heeft ook een goed oriëntatievermogen nodig, een behoorlijke conditie en voldoende durf. En hij moet zijn huisdier kunnen huisvesten en verzorgen. Want een hond is zeker geen hulpmiddel dat je na gebruik kunt wegbergen: hij vraagt veel verzorging en moet op vaste tijdstippen worden uitgelaten, ook als het regent, glad is of stormt.

Geen geleidehond hebben, is zeker niet onoverkomelijk voor blinden. Maar voor sommigen is de hond wel hun kostbaarste bezit.

Welke rassen komen in aanmerking, wat kan zo’n hond en hoe wordt hij opgeleid?

Er wordt gekozen voor rassen die mensvriendelijk, intelligent, werklustig en zachtaardig zijn. Vandaar dat de meeste geleidehonden labradors of golden retrievers zijn. In mindere mate worden ook andere rassen opgeleid, zoals Duitse herders en koningspoedels.

Denk niet dat de gebruiker zijn hond een willekeurige straatnaam in het oor fluistert en dat het dier dan automatisch naar het opgegeven adres stapt! Of dat een geleidehond zich altijd gehoorzaam en lief gedraagt. Toch is een goed getrainde geleidehond zeer betrouwbaar en kan hij verrassend veel.

Zijn eerste levensjaar brengt de hond in een pleeggezin door, waar hij streng wordt opgevoed. De eigenlijke opleiding gebeurt daarna in een speciaal trainingscentrum. Ze duurt gemiddeld acht à tien maanden. De hond wordt medisch gekeurd en het eerste wat hij leert, is in een rechte lijn lopen. De rest is een kwestie van langzaam en liefdevol opbouwen. Essentieel is dat de hond plezier heeft in de opleiding en het geleidewerk. Daarom wordt hij vooral beloond en aangemoedigd voor wat hij goed doet, in plaats van bestraft voor wat hij niet goed doet.

Het belangrijkste wat een geleidehond moet weten, is dat hij eigenlijk twee meter hoog is en één meter breed. Want als er bijvoorbeeld een tak laag over het trottoir hangt, kan de hond daar wel vlot onderdoor lopen, maar zal de blinde er met zijn hoofd tegenaan botsen. De geleidehond weet dat en houdt er altijd rekening mee!

Na de opleiding moet de hond stipt gehoorzamen aan een aantal vaste commando’s, zoals ‘zit’, ‘af’, ‘blijf’, ‘hier’, ‘sta’, ‘links’, ‘rechts’ en ‘vooraan’ (= loop voorop). Hij leert ook allerlei hulpcommando’s opvolgen. Als de blinde bijvoorbeeld een gebouw binnen wil of naar een andere verdieping moet, volstaat een commando als: ‘zoek de deur’ of ‘zoek de trap’. Verder zijn er nog correctiecommando’s: ‘rustig’ of ‘let op’, wanneer de hond wordt afgeleid.

Een geleidehond geeft ook de zijstraten aan, door op elke hoek te stoppen aan de rand van het trottoir. Bij elke stoeprand houdt hij even halt. Dat wordt hem geleerd door hem steeds terug te halen als hij zomaar verder loopt. Als er een hindernis op het trottoir staat, leert de hond er met een boog omheen te lopen.

De dressuur gaat voor 99 procent met de stem. Als een hond een fout maakt, is het meestal voldoende om een vermanende stem op te zetten. Maar in sommige gevallen moet de hond ongehoorzaam zijn. Als hij bijvoorbeeld het commando ‘links’ krijgt terwijl het daar vol geparkeerde auto’s staat, dan moet hij rechtdoor blijven lopen en pas naar links gaan als er geen auto’s meer staan. Dat wordt hem spelenderwijs geleerd. Zo kan de geleidehondenschool met een bakker die brood aan huis bezorgt, afspreken dat hij juist door moet rijden als er voor zijn bestelwagen een instructeur met een hond wil oversteken. Op die manier leert de hond dat hij moet wachten als hij voor het oversteken het commando ‘vooraan’ krijgt terwijl er toch verkeer aankomt.

Maar het eigen initiatief van de hond blijft beperkt. Gewoonlijk gaat het dier af op de commando’s van zijn baasje. Als die het niet meer weet, dan houdt het op. In straten zonder stoepranden wijst de hond niet zonder meer de weg. En bij het oversteken van de straat heeft de hond van nature moeite met het inschatten van de snelheid van naderende auto’s: de visueel gehandicapte moet dan zelf goed luisteren en vlot samenwerken met zijn hond.
Wat zijn de spelregels voor het baasje?

Een blinde of slechtziende die een geleidehond heeft, kan niet zomaar in het wilde weg wandelen. Sommigen nemen zelfs hun witte stok mee, om zich via boorden, muren of plantsoenen te oriënteren. Het baasje moet immers bepalen waar de wandeling naartoe gaat!

Niet alleen de hond krijgt een opleiding: de laatste drie weken komt ook de visueel gehandicapte naar de geleidehondenschool. Hij krijgt er de gelegenheid om vertrouwd te raken met de hond (en omgekeerd) en leert hoe hij met het dier moet omgaan.

Er wordt gekeken of het klikt tussen het baasje en de hond. De gebruiker moet ook gezag opbouwen. Want hoe goed de opleiding ook was, elke hond heeft een periode waarin hij zijn baas uitprobeert, bijvoorbeeld door veel te snuffelen, steeds stokjes te grijpen, naar andere honden te kijken of commando’s te negeren. Dat moet de gebruiker meteen corrigeren.

Het is niet gemakkelijk om de juiste hond bij de juiste man of vrouw te kiezen. Bij extremen ligt het simpel: een stoere vent geef je geen klein, zachtaardig hondje. Maar vooral in het midden is het moeilijk. Eerst wordt met de blinde gepraat om een indruk te krijgen van zijn karakter. Als er niet meteen een geschikte hond beschikbaar is, kan de wachttijd voor de aanvrager oplopen.

Na de drie weken gezamenlijke training in het centrum volgen er nog eens twee in de eigen omgeving van de visueel gehandicapte. Want het is natuurlijk in de eerste plaats dààr dat hij zich zonder problemen moet kunnen verplaatsen.

Mag je een geleidehond knuffelen?

Een ziende mag een geleidehond nooit helpen! Zeg je tegen de blinde: “Steek maar over, er komt niets aan”, dan is dat natuurlijk geen probleem. Maar neem nooit de hond bij zijn leiband of harnas! Je mag het dier ook niet aaien of naar hem fluiten. Dat leidt hem immers af van zijn werk. Misschien wordt hij dan op de duur wat slordig en een minder betrouwbare hulp voor zijn baas. Zelfs als een geleidehond zijn beugel niet aanheeft en lekker speelt of gewoon lui is, mogen vreemden hem niet aanraken.

Is een geleidehond duur?

De opleiding van een geleidehond duurt lang, is arbeidsintensief en kost dan ook handenvol geld. Gelukkig kan de visueel gehandicapte tussenkomst krijgen van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (7.437 euro), op voorwaarde dat hij de aanvraag doet via Blindenzorg Licht en Liefde of een andere erkende instantie. Daarmee zijn nog niet alle kosten gedekt (de opleiding kost 10.500 tot 12.400 euro), maar de rest wordt opgevangen met vrijwilligerswerk en sponsoring.

Welke rol speelt Blindenzorg Licht en Liefde precies?

Blindenzorg Licht en Liefde leidt zelf geen geleidehonden op, maar is tussenpersoon. Wanneer de blinde via ons een aanvraag voor een hond heeft ingediend en wanneer die aanvraag is goedgekeurd, zoekt onze Sociale Dienst indien gewenst samen met de kandidaat naar een geschikt opleidingscentrum. Daarbij gaan we objectief tewerk. Eenmaal het centrum gekozen, blijven we de verdere evolutie volgen. Zijn er problemen, dan kan de visueel gehandicapte steeds bij ons terecht voor bemiddeling, ook wanneer de hond al bij hem is.

Verder vervult Blindenzorg Licht en Liefde een coördinerende rol tussen de Vlaamse hondencentra.

Welke andere soorten ‘hulphonden’ bestaan er?

Niet alleen blinden en slechtzienden laten zich bijstaan door een hond: er bestaan ook hulphonden voor motorisch gehandicapten en voor doven.

Een signaalhond voor doven legt bijvoorbeeld zijn poot op de knie van zijn baasje wanneer de deurbel gaat. Een hulphond voor motorisch gehandicapten voert allerlei opdrachten uit: zo neemt hij in de winkel boodschappen aan en geeft hij het geld aan de caissière. Zoals een geleidehond de ogen van zijn baasje vervangt, zo vervangen andere hulphonden de oren of de handen.
Ellen en Grace: Een onafscheidelijk duo

“Grace is nu een half jaar bij me en we kunnen al niet meer zonder mekaar!” Dat vertelt een enthousiaste Ellen Van der Sypt. In april 2001 mocht zij haar allereerste geleidehond in ontvangst nemen, een golden retriever. Ellen ziet nog een klein beetje, maar niet voldoende om zich zonder hulpmiddel te verplaatsen.

“Ik houd van honden”, zegt ze, “en droomde al lang van een geleidehond. Bij de Documentatiedienst van Blindenzorg Licht en Liefde kreeg ik de nodige lectuur, zodat ik de voor- en nadelen kon afwegen. Die balans viel positief uit. Het is heel belangrijk dat je bereid en in staat bent om voor je hond te zorgen. Dat doe ik met volle overgave.”

Het wachten op een geschikte viervoeter duurde twee jaar. In het opleidingscentrum kreeg Ellen les over alle facetten van haar hond. “Ik kan je verzekeren”, zegt ze, “dat visueel gehandicapten meer weten over de psychologie en de verzorging van hun huisdier dan negentig procent van de ziende hondenbezitters!”

Merkwaardig genoeg is het voor een slechtziende moeilijker om aan een geleidehond te wennen dan voor een blinde. “In het begin trok ik voortdurend tegen,” vertelt Ellen, “omdat ik zelf obstakels dacht te zien. Maar ik kan door mijn handicap geen afstanden inschatten en Grace wel, dus moest ik dat helemaal aan haar overlaten. Daarom kreeg ik in het trainingscentrum zelfs een blinddoek om!

Grace en ik vormen al een hecht team en leren nog voortdurend bij. Ik ben dol op haar, maar moet haar toch altijd streng in de hand blijven houden. Daarvoor gebruik ik mijn stem en lichaamstaal. Er is ook heel veel geduld nodig. Maar dankzij Grace is mijn mobiliteit enorm verbeterd!”

Dany en Indy: Samen sterk

Indy is de tweede geleidehond van Dany Putteman. De eerste, Sara, kwam in 1990 en was bijna negen jaar lang een grote hulp en een bron van plezier.

“Alleen al voor het sociaal contact zou je een hond nemen”, aldus Dany. “Geleidehonden zijn mooi, voorbijgangers smelten ervoor. Ze spreken je dan aan: ‘Hoe oud is hij, wat kan hij allemaal? En hij gaat toch niet bijten?’ En ineens beseffen ze dat praten met een visueel gehandicapte helemaal geen probleem is. Dankzij de hond is het ijs gebroken, wat met een witte stok veel moeilijker lukt.

Veel mensen vinden het lastig dat ze tijdens een gesprek met een visueel gehandicapte geen oogcontact hebben. Ook dat wordt anders met een geleidehond erbij: de blik van Indy vervangt de mijne.

Maar de medaille heeft ook een keerzijde. Soms krijgt Indy ineens een snoepje toegestopt of een warme wafel … Mensen aaien hem zonder dat ik het weet, fluiten of proberen hem te lokken. Dat leidt de hond af, zorgt voor misverstanden en kan heel gevaarlijk zijn. Soms laat ik toe dat iemand mijn hond aanraakt, maar ze moeten het mij in elk geval eerst vragen!”

In Engeland weet bijna iedereen wat een geleidehond precies doet. Bij ons is zijn taak nog niet zo bekend, wat af en toe voor misverstanden en onbegrip zorgt. Soms wordt hem de toegang tot een gebouw geweigerd. Al heb ik daar persoonlijk niet van te klagen. Alleen de taxichauffeurs willen wel eens dwarsliggen.

Van zeer groot belang is de kwaliteit van de honden. Als mijn hond in het restaurant zou blaffen of rondlopen, zou ik het logisch vinden dat hij geweigerd wordt. Zowel de opleidingscentra als de gebruikers van geleidehonden hebben een grote verantwoordelijkheid. Maar daar zijn ze zich meestal heel goed van bewust!”

Dwaallichtjes

In de Verenigde Staten is hij al enorm populair en binnenkort zou hij ook bij ons te koop zijn: i-Cybie of de interactieve, altijd zindelijke robothond. Hij is 28 centimeter hoog, 36 lang en in zijn buikje zitten 16 motoren. i-Cybie loopt, geeft een pootje en reageert via stemherkenning op de commando’s van zijn baasje. Ook bezit hij emotionele intelligentie: hij onderscheid angst, boosheid, blijdschap en verdriet. Bovendien kan dit mormeltje muren herkennen en obstakels ontwijken. Daardoor zal hij bijvoorbeeld wel tot op de rand van de tafel lopen, maar er niet afvallen. Het ijzeren beestje zou zo’n 300 euro (goed 12.000 frank) kosten. Van een geleidehondmodel is voorlopig nog geen sprake. Waarschijnlijk zullen daar wel wat meer motortjes voor nodig zijn. Maar de opplooibare geleidehond lijkt ineens geen pure fictie meer.

Nog in de Verenigde Staten krijgt de klassieke geleidehond concurrentie van … de pony! In Boston is namelijk de Guide Horse Foundation opgericht: een centrum dat minipaardjes opricht om blinden door het verkeer te loodsen. Let wel: de visueel gehandicapte gaat niet op de pony zitten, maar houdt hem aan de leiband. Het gaat om heel kleine pony’s en naar verluidt zijn ze nog intelligenter dan honden. Maar voorlopig blijven blindengeleidepony’s nog een curiosum. In de vaktijdschriften vonden we nog geen vergelijkende studie. Op straat zul je met een pony wel beter opvallen dan met een hond; maar wat als je ergens binnen wilt gaan?

Jan DEWITTE

Bron: VeBeS (Vereniging van Blinden en Slechtzienden Licht en Liefde vzw), De Blindenbode, Oktober 2001

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Geleidehond leert manieren in Ledeberg18-03-2019 07:03:10
  2. Voor het eerst wordt geleidehond-puppy in Gent opgevoed15-03-2019 07:03:17
  3. “Ik mag me niet te hard aan een hond hechten”04-03-2019 08:03:56
  4. “De liefde van dieren is onvoorwaardelijk”06-12-2018 08:12:04
  5. Twintig blindengeleidehonden krijgen nieuw baasje17-11-2018 08:11:32
  6. Frank en hond Simba onafscheidelijk duo29-10-2018 07:10:09
  7. Dertig mensen op wachtlijst voor blindengeleidehond29-04-2018 07:04:45
  8. Omdat ze bijna blind is, kreeg Patricia (50) hulphond Diaz30-03-2018 06:03:39
  9. Minder lang wachten op minder dure honden01-01-2018 08:01:44
  10. Nieuw boek Marina Defauw steunt blindengeleidehonden18-11-2017 12:11:35
  11. “Binnen blijven is geen optie voor mij”13-10-2017 07:10:53
  12. Annelies traint blindengeleidehonden16-06-2017 12:06:37
  13. Vrouw moet blindengeleidehond afstaan15-06-2017 07:06:16
  14. Er is een groot tekort aan blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:13
  15. Tuinbouwschool overhandigt eerste blindengeleidehond15-06-2017 07:06:51
  16. Overhandiging 13 blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:23
  17. Okra Schulen bezoekt opleidingscentrum voor blindengeleidehonden15-06-2017 07:06:47
  18. Kiwanis steunt opleiding geleidehonden15-06-2017 07:06:05
  19. Bommetjes door leerlingen leiden tot sterfte en paniek bij huisdieren15-06-2017 02:06:16
  20. Nieuwe huisvesting en kennels voor Belgisch Centrum Geleidehonden14-06-2017 09:06:06
  21. Werken voor een goed doel: het Belgisch Centrum voor Geleidehonden14-06-2017 09:06:02
  22. Blindengeleidehond Xpencer herstelt langzaam van zijn hernia14-06-2017 09:06:47
  23. Van pup tot assistent-directeur Ouderenzorg: een blitzcarrière voor blindengeleidehond Diaz11-06-2017 10:06:01
  24. “25.000 euro voor één geleidehond”27-04-2017 04:04:18
  25. ‘Met Mattice aan m’n zij ben ik veel mobieler’27-04-2017 07:04:13
  26. Frans Martens (60) is puppypleegouder van blindengeleidehonden23-02-2017 11:02:55
  27. Blindengeleidehond Xpencer komt niet meer naar huis11-02-2017 09:02:29
  28. “Ik voel opnieuw mijn handicap”06-12-2016 09:12:05
  29. Blindengeleidehond Xpencer plots verlamd02-12-2016 12:12:59
  30. Hondenzegening in de Sint-Rochuskapel24-08-2016 09:08:57
  31. Blind, actief en zelfstandig17-07-2016 08:07:06
  32. Groot tekort aan blindengeleidehonden27-04-2016 09:04:19
  33. Geleidehond Xpencer aan het werk in Antwerpen01-03-2016 08:03:56
  34. Frans leidt zevende blindengeleidehond op19-01-2016 08:01:07
  35. Nieuwe huisvesting en kennels voor Belgisch Centrum Geleidehonden27-11-2015 05:11:42
  36. ‘We vormen met zijn drietjes een fijne roedel’20-11-2015 08:11:29
  37. Tienen – Kiwanis steunt goede doelen09-10-2015 08:10:50
  38. Centrum voor Geleidehonden verhuist naar voormalig hotel04-10-2015 08:10:03
  39. Belgisch Centrum voor Geleidehonden opent in voormalig hotel Beukenhof03-10-2015 09:10:12
  40. Limburgse hond en baasje winnen Britain’s Got Talent02-06-2015 06:06:15
  41. Ons huiswerk bracht 10.700,00 euro op voor het goede doel!29-05-2015 07:05:25
  42. Academie zet zich in voor Belgisch Centrum voor Geleidehonden22-03-2015 02:03:30
  43. VTM Nieuws Tekort geleidehonden10-03-2015 09:03:23
  44. Robin (zoon van Monique) & blindengeleidehond Xena10-03-2015 09:03:55
  45. Pascal met geleidehond Gizzy10-03-2015 09:03:57
  46. Opleider blindengeleidehond gratis op bus10-03-2015 09:03:25
  47. Melissa maakt kalender ten voordele van het Belgisch Centrum voor Geleidehonden10-03-2015 08:03:43
  48. Joyce De Ceulaerde10-03-2015 08:03:15
  49. BCG-puppydag op Karrewiet10-03-2015 05:03:54
  50. Back on Stage schenkt 3000 euro aan Belgisch Centrum voor Geleidehonden08-10-2014 09:10:08
  51. 100ste blindengeleidehond29-09-2014 12:09:19
  52. Prins Laurent overhandigt 100e hond opgeleid door het Belgisch Centrum voor Geleidehonden28-09-2014 03:09:10
  53. DE PLUIM. Belgisch Centrum voor Geleidehonden10-09-2014 08:09:07
  54. Cheque voor Centrum voor Blindengeleidehonden19-08-2014 10:08:16
  55. Intratuin overhandigt cheque 2.500 euro aan vzw Belgisch Centrum voor Geleidehonden15-08-2014 11:08:01
  56. Belgisch Centrum voor Geleidehonden in de krant29-07-2014 10:07:01
  57. School sponsort geleidehonden met pennen04-06-2014 07:06:02
  58. Leerlingen van domein Speelhof recycleren al hun oude pennen en steunt het BCG30-05-2014 07:05:14
  59. Hond als hulp28-05-2014 06:05:40
  60. Zutendaals theater schenkt cheque aan Belgisch Centrum voor Geleidehonden23-05-2014 06:05:12
  61. Zutendaals theater schenkt cheque aan Belgisch Centrum voor Geleidehonden15-05-2014 09:05:03
  62. School geleidehonden viert erkenning03-05-2014 12:05:05
  63. Nieuws van 3M – Grote Gift18-12-2013 01:12:48
  64. BCG op 2de plaats “Grote Gift 2013”17-12-2013 04:12:25
  65. Hasseltse handelaars en horeca heten assistentiehonden welkom17-07-2013 02:07:26
  66. Video: Presentatie Belgisch Centrum voor Geleidehonden vzw04-07-2013 05:07:26
  67. Peer: Blindengeleidehond Xack aan de deur gezet bij frituur17-01-2013 08:01:37
  68. Dank voor de klantvriendelijkheid10-10-2012 04:10:17
  69. Flessendopjes sparen voor Louis05-10-2012 06:10:56
  70. Honderdste geleidehond en gebruiker gevierd27-07-2012 08:07:33
  71. Video: Reportage over Kim & geleidehond Olly21-03-2012 12:03:01
  72. Hoe wordt een hond een blindengeleidehond?09-02-2012 05:02:52
  73. ‘Vuurwerk is ramp voor geleidehonden’27-12-2011 03:12:53
  74. Vandaag staat de geleidehond in de schijnwerpers05-06-2011 05:06:50
  75. “Ik wou geleidehond die geen haar verliest”05-06-2011 05:06:39
  76. Belgisch Centrum voor Geleidehonden viert 20-jarig bestaan05-06-2011 05:06:08
  77. Motards steunen blindengeleidehonden05-06-2011 05:06:34
  78. Blinden met honden naar parlement05-06-2011 05:06:46
  79. LDD steunt centrum voor blindengeleidehonden05-06-2011 05:06:04
  80. Foncé weigert klant met blindengeleidehond05-06-2011 05:06:29
  81. “De wereld is mooi dankzij Olly”05-06-2011 05:06:38
  82. Pleeggezinnen coachen blindengeleidehonden05-06-2011 05:06:58
  83. “Dankzij mijn hond kan ik weer zelfstandig zijn”05-06-2011 05:06:30
  84. Assistentiehonden mogen voortaan overal binnen05-06-2011 04:06:05
  85. Franni begeleidt Jul op wandeltocht door Haspengouw05-06-2011 04:06:33
  86. Dany krijgt nieuwe blindengeleidehond05-06-2011 04:06:29
  87. Frank Pletinck krijgt eerste blindengeleidehond05-06-2011 04:06:10
  88. Nieuw jasje voor blindengeleidepups05-06-2011 04:06:00
  89. Geleidehond Enka gaat met pensioen05-06-2011 04:06:39
  90. Blindengeleidehonden blij met 1.200 wandelaars Partnerwalk05-06-2011 04:06:07
  91. “Het is een perfect paar”05-06-2011 03:06:52
  92. De Portrettentrekker – Gert Basteleus05-06-2011 03:06:17
  93. Herder Franni stapt met blind baasje mee in hondenwandeling05-06-2011 03:06:05
  94. Africhters blindengeleidehonden reizen voortaan gratis met De Lijn05-06-2011 03:06:35
  95. “Zonder hond heb ik geen ogen”05-06-2011 03:06:05
  96. Elf honden krijgen blinde baas05-06-2011 03:06:46
  97. Claire Lijnen test Bumper uit05-06-2011 03:06:49
  98. “Olly opende mijn wereld”05-06-2011 03:06:42
  99. Willy Van Thielen krijgt nieuwe blindengeleidehond05-06-2011 03:06:20
  100. Te weinig geld voor geleidehonden05-06-2011 03:06:23
  101. Vier pleegouders voor blindengeleidehonden05-06-2011 03:06:10
  102. Vierhonderd honden wandelen rond Hern05-06-2011 03:06:33
  103. Geleidehonden op bezoek in het Vlaams parlement05-06-2011 03:06:44
  104. Lionsclub Twee Neten sponsort opleiding voor blindengeleidehonden05-06-2011 03:06:43
  105. “Hond is mijn zicht maar ik moet de weg wijzen”05-06-2011 03:06:56
  106. Kiwanis schenkt blindengeleidehond Kasper aan Inge05-06-2011 03:06:15
  107. Een blinde studente klaagt een pizzarestaurant aan omdat ze niet naar binnen mocht met haar geleidehond05-06-2011 03:06:47
  108. “Quest is al vijf jaar mijn rechterhand”05-06-2011 03:06:26
  109. Blinde liefde tussen Leen en haar hond05-06-2011 03:06:08
  110. BV’s zetten zich in voor blindengeleidehonden05-06-2011 02:06:32
  111. Kris en Izar zijn onafscheidelijk duo05-06-2011 02:06:28
  112. Blindengeleidehonden worden met sticker verwelkomd in Zottegemse winkels05-06-2011 02:06:45
  113. “Nieuwe toekomst met Gizzy”05-06-2011 02:06:20
  114. Kleuters vasten voor geleidehond05-06-2011 02:06:45
  115. Groot tekort aan blindengeleidehonden05-06-2011 02:06:01
  116. “Ben geeft me vrijheid”05-06-2011 02:06:40
  117. “We gaan zelfs met de hond naar het toilet”05-06-2011 02:06:20
  118. De blindengeleidehond: Hulp op straat en trouwe kameraad!05-06-2011 02:06:28
  119. “Dankzij mijn geleidehond Enka bloeide mijn wereld weer open”05-06-2011 02:06:49
  120. Centrum geleidehonden krijgt 10.000 dollar05-06-2011 02:06:03
  121. Dany Putteman heeft een blindelings vertrouwen in zijn hond05-06-2011 02:06:36
  122. “Intens gelukkig met mijn hond”05-06-2011 02:06:31
  123. Tuinwijk05-06-2011 02:06:05
  124. Geleidehond als beschermengel05-06-2011 02:06:37
  125. “Geen respect voor blinde”05-06-2011 02:06:39
  126. “Boekentassen zijn echte obstakels”05-06-2011 02:06:57
  127. Mariëtte en Winny, een onafscheidelijk paar05-06-2011 02:06:35
  128. Een trouwe begeleider voor Nathalie05-06-2011 02:06:19
  129. Dany is trouwe gezel kwijt05-06-2011 02:06:47
  130. Gewend te gehoorzamen05-06-2011 02:06:28
  131. Africhten geleidehond kost half miljoen05-06-2011 02:06:55
  132. De pendelaar met witte stok – Hond leidt blinde Adeline Valkenborg door hindernissenparcours05-06-2011 02:06:40
  133. 2.300 km fietsen om slechtzienden te steunen05-06-2011 02:06:10
  134. Blinden en slechtzienden in kijker op familiedag05-06-2011 02:06:17
  135. Loes wijst de weg05-06-2011 02:06:13
  136. “Mijn hond is mijn vrijheid”05-06-2011 02:06:58
  137. Labradors in hondenweer05-06-2011 02:06:40
  138. Automobilisten hebben te weinig respect voor blinden05-06-2011 02:06:19
  139. “Een geleidehond maakt de blinde onafhankelijk”05-06-2011 02:06:06
  140. Puppy’s nemen trein als blindengeleiders in spe05-06-2011 02:06:49
  141. Blinde Leen Opsteyn uit Lanaken is moeder van vijf kinderen05-06-2011 11:06:43
  142. Blind koppel Karla Van Eyck en Dany Putteman leiden gelukkig gezinsleven05-06-2011 10:06:55
  143. “Door lift trappen vermijden”29-05-2011 12:05:07
  144. VUB-restaurant in het nieuw29-05-2011 12:05:51

Laatst bijgewerkt op 28 februari 2019 – 14:38