Ik word langzaam blind

Geen zomerse sterrenhemel, niet onbezorgd rondhuppelen op festivals en geen vogeltjes die je ‘s morgens wakker fluiten. De zomer ziet er heel anders uit voor iemand met het syndroom van Usher. Tinne is slechthorend en slechtziend maar gelukkig houdt dat haar niet tegen om te genieten van alles wat ze wel nog kan.

Wat is het syndroom van Usher?

Mensen met het syndroom van Usher zijn vanaf hun geboorte slechthorend of doof. Daarbij krijgen ze later ook een oogaandoening die retinitis pigmentosa heet. Die zorgt ervoor dat het gezichtsveld altijd maar kleiner wordt. Bij sommige mensen gaat dat traag, bij anderen gaat het zicht heel snel achteruit. Of en wanneer iemand met Usher blind zal worden, is niet te voorspellen. Op dit moment is er nog geen behandeling die de ziekte ongedaan kan maken.

Tinne is 32 en woont in Lier. Ze heeft een vriend en werkt in Antwerpen als bibliotheekbediende.

“Ik zie dat je een oorbel in je neus hebt. En donker haar.” Ik strek mijn armen uit. “Kan je mijn handen zien?” “Nee”, zegt Tinne. Ik breng mijn handen naast mijn oren. “En nu?” “Nu wel.” Beeld je in dat je kijkt door een w.c.-rolletje. Dan heb je ongeveer een idee van hoe de wereld eruit ziet voor Tinne. Kokerzicht, noemen ze het. Wat er boven, onder, links en rechts gebeurt, daar heeft ze het raden naar als ze recht voor zich uit kijkt.

“Of ik ooit een normaal zicht heb gehad? Geen idee, voor mij is dit normaal. Ik was veertien toen een oogarts mij en mijn zus doorverwees naar een ziekenhuis. Op het verwijsbriefje stond ‘retinitis pigmentosa?’. We hadden geen flauw idee wat het te betekenen had. Maar een paar onderzoeken later bleek dat we inderdaad een erfelijke oogaandoening hadden die ons langzaam blind zou maken. Een normaal ziende persoon heeft een zicht van 180 graden. Bij ons bleek het toen nog maar 20 graden te zijn. Eigenlijk zijn we redelijk rustig gebleven toen we het verdict kregen. Ergens was het een opluchting want eindelijk vielen de puzzelstukjes in elkaar. Plots begreep ik waarom ik altijd struikelde over boekentassen, waarom iedereen behalve ik die luchtballon zag. Maar tegelijk waren we erg onzeker. Niemand kon ons zeggenwanneer we blind zouden worden. Na vijf jaar of twintig jaar, heel langzaam of plots, dat is gewoon afwachten.”

“Dat ik slechthorend was, dat wisten mijn ouders al snel. Ik was een stille baby en reageerde niet op het geluid van een rammelaar. Mijn zus, die vier jaar ouder is, droeg toen ook al een hoorapparaat dus hadden ze snel door dat ik hetzelfde probleem had. Het hoorapparaat was een hele aanpassing. Na zolang in stilte geleefd te hebben, moest ik plots wennen aan geluid en blijkbaar was ik daar niet altijd gelukkig om. Mijn ouders hebben me naar een logopedist gestuurd en heel veel geoefend zodat ik leerde spreken als een normale mens.

Ik ben ook altijd naar een gewone school gegaan, ging naar de scouts en had horende vrienden. Maar makkelijk was het niet. In de middelbare school werd ik vaak gepest en probeer iemand maar eens van antwoord te dienen als je niet goed hoort wat ze eigenlijk naar je roepen. Ondertussen heb ik aan mijn linkerkant een cochleair implantaat, dat is een apparaatje dat de gehoorzenuw stimuleert waardoor ik beter kan horen. Omdat zo’n implantaat het heel duur is, draag ik rechts een gewoon hoorapparaat maar dat helpt niet zo erg veel. Als ik mijn apparaatjes uitzet, valt de wereld stil. Ik word nooit wakker met het fluiten van de vogeltjes maar ik heb ook geen last van zingende zatlappen die ‘s nachts door mijn straat lopen. Ach, ik ben niet anders gewend en dat hoorapparaat is wel het minste van mijn zorgen.”

“Dat ik nooit met de auto zou kunnen rijden, dat was echt een zware dobber. Niet zomaar kunnen gaan waar je wil en wanneer je wil, dat neemt een groot stuk van je vrijheid weg. En wat kon ik nog gaan studeren? Welke job zou ik nog kunnen doen? Was ik niet slechthorend en slechtziend geweest, ik had misschien journaliste bij Flair kunnen worden. Of dierenarts of tolk.

Ik kon me als tiener ook niet voorstellen dat er ergens een jongen zou rondlopen die de rest van zijn leven zou willen opgescheept zijn met mij. Zelf zou ik ook liever een partner willen zonder handicap. Probeer maar eens indruk te maken op een jongen als je de hele tijd moet opletten dat je niet tegen een paal of een vuilbak botst. En dan zijn er de momenten waarop je merkt dat je achteruit gaat, weer iets minder kan. Als kind kon ik zonder moeite trappen op en af lopen. Nu is dat wel een probleem geworden. Het is me dus al overkomen dat ik een discotheek binnenstap en meteen van de trappen donder. Mooie entree is dat.

Ik heb altijd geprobeerd om zo normaal mogelijk te leven maar natuurlijk ziet mijn leven er anders uit dan dat van andere vrouwen. Door mijn gehoorprobleem werkt mijn evenwichtsorgaan niet goed en dat maakt dat hoge hakken voor mij uitgesloten zijn. En ik zou het ook fijn vinden om in mijn eentje op reis of naar de film te gaan maar dat is uiteraard uitgesloten. Ik kan enkel naar een concert als ik aan iemands arm mag hangen, anders struikel ik over de mensen die op de grond zitten. Leuk is dat allemaal niet maar vergeleken met veel andere handicaps, valt de mijne nog wel mee. Usher doet – behalve als ik ergens tegenaan loop – geen pijn, terwijl er mensen zijn die continu moeten leven met ondraaglijke pijnen of niet zelfstandig kunnen eten of zich wassen.

Met mijn lichaam kan ik bijna alles wat andere mensen doen. Ik kan nog sporten, werken en uitgaan. Een beperking dwingt je ook om na te denken over het leven, waarom de dingen zo zijn en wat je eruit kan leren. Denken dat het oneerlijk is wat mij overkomt, zou daar helemaal niet bij helpen. Ik geniet graag van het goeie leven: een terrasje, filmpje kijken, een lekkere witte sangria of een heerlijke barbecue, een fijne vakantie in een zonovergoten land of gewoon een mooie dag hier. Ook al moet ik er vaak wat meer moeite voor doen, ik richt me op alles wat ik wel kan in plaats van op de dingen die ik niet meer kan.”

“Een jaar geleden heb ik op Netlog mijn vriend leren kennen. Daar zitten veel rare mensen op maar voor mij is chatten de ideale manier om iemand te leren kennen. Op café versta ik vaak niet goed wat er gezegd wordt en denken mensen al snel dat er iets mis is met mij. Al chattend merken mannen dat ik wel in staat ben tot een normale conversatie.

Mijn vriend weet dat hij meer op zijn schouders zal moeten nemen maar blijkbaar zit hij daar niet mee. Ondertussen weet hij wat mijn problemen zijn en hoe hij daar rekening mee kan houden. Hij had vrienden die het maar raar vonden dat hij met een ‘gehandicapte’ kwam aanzetten. Ach, ik wil geen verdriet hebben om wat mensen die ik niet eens ken over me zeggen. Tien jaar geleden heeft een vriendje het uitgemaakt en één van de redenen was omdat zijn vader vond dat hij zijn toekomst vergooide door uit te gaan met mij. Ik zou toch maar een afhankelijk huisvrouwtje worden. Ik studeerde toen, was van plan in de bibliotheek te gaan werken, we gingen vaak naar het jeugdhuis en deden dezelfde dingen als andere mensen. Maar mijn beperkingen waren toch groter dan de liefde.

Ik zou het wel leuk vinden om een gezin te hebben maar ik ben er nog niet uit of dat praktisch wel haalbaar zal zijn. Kleine kinderen hebben constant hun mama nodig, ze moeten in het oog gehouden worden, je moet ze meteen kunnen gaan troosten als ze huilen. Ik zal hen met moeite horen en zien. Mijn vriend zal dus heel erg aanwezig en betrokken moeten zijn om mijn gebreken te compenseren.”

“Ondertussen is mijn zicht weer gehalveerd sinds de dag van de diagnose. Ik zie nu nog 10 graden, nog een graad minder en dan ben ik volgens de definitie blind. Het is niet zo dat ik dat zie gebeuren. Het gaat zo langzaam dat ik er eigenlijk niets van merk. Een sterrenhemel kan ik al lang niet meer zien, daar heb ik alleen nog mooie herinneringen aan. Ik ben er ook niet zo mee bezig om beelden in mijn geheugen op te slaan, ‘voor het geval dat’. Het leven is al serieus genoeg, ik wil plezier maken en niet de hele tijd bezig zijn met de dag dat ik niets meer zal zien. Als mijn zicht en gehoor nog achteruit gaan, zal ik braille en gebarentaal moeten leren maar ik stel dat moment zo lang mogelijk uit. Ik zal aangewezen zijn op mijn linkeroor en iemand die heel duidelijk praat en me wil vertellen wat de anderen zeggen. Een achtergrondmuziekje of mensen die door elkaar praten en ik kan het gesprek niet meer volgen. Ik zal nog meer afhankelijk worden van andere mensen en dat schrikt me heel erg af. Dat, samen met de beperkte communicatievormen die me nog resten, maakt me erg bang.

Ik lees dolgraag en kijk heel graag films, met ondertitels dan want ik versta niet alles wat ze zeggen (de geluiden hoor ik wel); het geluid hoor ik niet goed. Dat zal dan niet meer kunnen. Ik zal alles missen wat je kan zien. Vrienden, dieren, kinderen, bloemen, de lucht, de zon. Ik zal niet meer goed kunnen reageren op mensen en situaties. Als je blind bent, zie je niet dat de ander verdrietig kijkt, ook al doet hij of hij vrolijk is. Maar ik trek me op aan het idee dat de medische wetenschap misschien wel met een oplossing komt voor ik mijn zicht volledig kwijt ben. Hopelijk worden gentherapie en een bionisch oog binnen afzienbare tijd realiteit.

Los daarvan ken ik mensen die volledig doof en blind zijn en toch van het leven genieten. Een van hen heeft onlangs nog een gesponsorde wandeling gemaakt voor de vereniging van doofblinden. Voor iemand anders is tien kilometer wandelen een peulenschil, voor hem een enorme prestatie. Met al zijn beperkingen wil hij zich toch inzetten voor anderen. Het zijn die mensen die me een spiegel voorhouden en het leven mooier maken. Zij hebben het nog moeilijker en laten toch het hoofd niet hangen. Ik heb ergens een mooie uitspraak gelezen die ik graag voor ogen houd. ‘De enige beperking die je kan hebben, is de beperking die je jezelf oplegt.’ Ik kan bij de pakken blijven zitten en denken dat ik niets meer waard zal zijn, dat ik het niet zal aankunnen. Maar ik kan ook proberen er het beste van te maken en van het leven te genieten. En ook al lukt dat de ene dag al beter dan de andere, dat positieve denken zorgt ervoor dat ik de moed erin houd. ”

Tekst: Sara BOSMANS, research: Marie MONSIEUR

Bron: Flair nr. 34, 21 augustus 2012

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Bucketlist voordat Lotte en Roos blind en doof zijn | VOOR HET DONKER WORDT19-03-2019 06:03:26
  2. ‘Mensen bekijken me verkeerd. Ze zien vooral wat ik niet kan’01-01-2019 10:01:52
  3. Doofblind eindelijk erkend door het VAPH!17-12-2018 07:12:58
  4. Lotte wordt doof en blind, maar ze redt zich wel: dát geeft haar leven zin05-12-2018 10:12:30
  5. Hoe het Ushersyndroom ertoe leidt dat mensen doof en blind worden27-11-2018 07:11:34
  6. En toen mocht hij naar de dovenschool17-11-2018 07:11:36
  7. Doofblinde Martine (46) uit Purmerend weet dat de zorg anders kan16-11-2018 07:11:12
  8. De hele dag puzzelen in een steeds kleiner wordende werend12-08-2018 06:08:03
  9. Kindje van Carolien heeft syndroom van Usher27-07-2018 05:07:43
  10. Karen (43) heeft het Ushersyndroom en wordt langzaam blind en doof08-06-2018 04:06:17
  11. De 6-jarige dochter van Sarah is blind en doof: ‘Ze kan ons niets vertellen’20-05-2018 07:05:05
  12. ‘Jackson zorgt ervoor dat we niet triest zijn’19-04-2018 11:04:46
  13. Unieke dagbesteding voor doofblinden opent in Haren03-03-2018 08:03:00
  14. Jannekes dochters worden doof en blind30-11-2017 10:11:25
  15. Steeds meer deelnemers en geld voor Run4Usher-team19-11-2017 05:11:35
  16. Voorzitter Stichting voor Doofblinden: ‘Doofblinden zijn pioniers’04-11-2017 09:11:18
  17. Roos (16) en Lotte (19) worden doof én blind en gaan nog één ultieme reis maken01-11-2017 09:11:01
  18. Deze zusjes worden doof én blind16-10-2017 06:10:49
  19. Deze zusjes worden doof én blind15-10-2017 11:10:47
  20. “Ik wil zo normaal mogelijk door het leven gaan”07-10-2017 08:10:09
  21. Vincent Bijlo in Het Uur van de Wolf26-09-2017 08:09:35
  22. 110 doofblinden naar Woerden22-09-2017 01:09:58
  23. Vincent Bijlo voelt geen ‘allesverterende woede’ nu hij doof wordt21-09-2017 01:09:49
  24. Vincent Bijlo hoort steeds slechter. ‘Maar ik hoor alles!’21-09-2017 01:09:20
  25. Hedda laat zien hoe het is om te leven met doofblindheid16-09-2017 09:09:29
  26. Studio Brussel: Tinne – Music For Lifte – Usher Awareness Day16-09-2017 09:09:28
  27. Visueel én auditief beperkte mensen regio Zwolle sneller geholpen12-09-2017 09:09:40
  28. Slimme deurbel slaat aan in buitenland07-09-2017 11:09:08
  29. Uiteindelijk worden we beide blind en doof’31-08-2017 11:08:13
  30. Nadat Ellens dochtertje overleed, wordt nu ook haar zoontje (4) doof en blind30-08-2017 11:08:54
  31. De fotografiestudent die weet dat ze doof en blind wordt14-07-2017 10:07:01
  32. Usher-café03-07-2017 11:07:17
  33. Kinderen met syndroom van Usher zijn geen sukkeltjes24-06-2017 07:06:16
  34. Jackson is doof en zal blind worden19-06-2017 06:06:26
  35. Het verhaal van doofblinde Gerry17-06-2017 02:06:44
  36. Collin Eisema over het syndroom van Usher16-06-2017 11:06:12
  37. Doofblinde Jan (94) uit Tiel krijgt van rechter zijn huishoudelijke hulp terug16-06-2017 03:06:07
  38. Doofblinde Hedda de Roo studeert cum laude af in Leiden en sleept VIVA400-nominatie in wacht16-06-2017 03:06:44
  39. Een leven lang op de bres voor doofblinden16-06-2017 03:06:11
  40. Hedda wordt doofblind: ‘Ik ben dankbaar dat ik mijn zoon nog kan zien’16-06-2017 03:06:32
  41. HvA-studenten winnen 10.000 euro met deurbel voor doofblinden16-06-2017 03:06:30
  42. Landelijk Expertisecentrum doofblindheid gelanceerd16-06-2017 03:06:51
  43. Familie van 94-jarige doofblinde Jan laaiend op gemeente Tiel16-06-2017 03:06:07
  44. Hoe leest doofblinde SWODB vrijwilliger Marloes?16-06-2017 03:06:56
  45. Opening Landelijk Expertisecentrum Doofblindheid16-06-2017 03:06:36
  46. Radeloze familie van doofblinde Jan (94) uit Tiel vraagt rechter om meer huishoudelijke hulp16-06-2017 03:06:13
  47. Studenten HvA ontwerpen deurbel voor doofblinden16-06-2017 03:06:46
  48. Ushersyndroom: Langzaam naar isolatie16-06-2017 03:06:51
  49. Cupcakes ‘doofblinde’ Robèrt van Beckhoven mislukt16-06-2017 03:06:52
  50. Hedda heeft het syndroom van Usher16-06-2017 03:06:49
  51. Voor Maddox en het Ushersyndroom16-06-2017 03:06:06
  52. Rijnsburgse kinderen strijden tegen het syndroom van Usher16-06-2017 03:06:32
  53. Stichting Ushersyndroom krijgt 3300,00 euro16-06-2017 03:06:51
  54. Voor Mekaar over de ziekte van Usher16-06-2017 03:06:05
  55. Wat is het syndroom van Usher?16-06-2017 03:06:15
  56. Pleister remt doof én blindheid bij zeldzaam syndroom van Usher16-06-2017 03:06:47
  57. Duivels dilemma: doof of blind?16-06-2017 03:06:18
  58. Roos (15) wordt doof en blind …16-06-2017 03:06:02
  59. Roos (15) stopt met tophockey omdat ze blind wordt16-06-2017 03:06:21
  60. Sarah’s dochter Mirthe is doof en blind geboren16-06-2017 03:06:49
  61. Politie helpt blinde en dove man in Arnhem om elkaar te begrijpen16-06-2017 03:06:03
  62. Dove en bijna blinde Jeff ontroert en inspireert met lied16-06-2017 03:06:07
  63. Voor mekaar: Over de ziekte van Usher16-06-2017 03:06:48
  64. Hello Goodbye met Maartje die het Usher-syndroom heeft16-06-2017 03:06:50
  65. Jet (14): Het is heel eng dat ik niet weet wanneer ik doof en blind word16-06-2017 03:06:07
  66. Erwin gaat ‘Los in het lab’16-06-2017 03:06:44
  67. Video: Joyce wordt langzaam blind en doof16-06-2017 03:06:37
  68. Ushermom Carolien: “Het helpt om het op te schrijven”16-06-2017 03:06:37
  69. Doofblindheid vaak verward met een verstandelijke beperking15-06-2017 11:06:30
  70. Dankzij deze taal kunnen mensen die lijden aan doofblindheid met elkaar praten15-06-2017 11:06:58
  71. Doofblinde Japie lanceert juichactie voor voetballers14-06-2017 08:06:38
  72. Doof en langzaam blind worden13-06-2017 09:06:54
  73. “Doofblinde kan een ei koken”12-06-2017 10:06:15
  74. Hedda (27) wordt doof en blind12-06-2017 04:06:45
  75. Communicatie aangeboren doofblindheid11-06-2017 07:06:14
  76. Opening Landelijk Expertisecentrum Doofblindheid23-03-2017 10:03:48
  77. Zonder Grenzen – Gerry is slechthorend en slechtziend02-01-2017 06:01:42
  78. Usher-patiënten lopen in het donker02-01-2017 05:01:56
  79. Criteria tweezijdig implantaat doofblinden bekend14-12-2016 09:12:29
  80. Genetische therapie Usher-syndroom stap dichterbij06-11-2016 08:11:53
  81. ‘Als Jackson gelukkig wordt, kunnen we het verdriet wel aan’17-10-2016 07:10:56
  82. Brothers: Doofblinde Fisher-tweeling19-07-2016 10:07:58
  83. Brothers: Doofblinde Fischer-tweeling11-07-2016 07:07:47
  84. Zeldzame ziekte treft twee gezinnen: “We hebben sprankeltje hoop”09-06-2016 08:06:05
  85. Cheque voor wetenschappelijk onderzoek Doofblindheid22-05-2016 07:05:23
  86. Chiro bakt 10.000 pannenkoeken voor goed doel06-04-2016 08:04:37
  87. Doofblinden communiceren via handschoen25-02-2016 08:02:12
  88. “Ik ben doof en blind, maar kan ik leren surfen?”03-01-2016 09:01:00
  89. Het syndroom van Usher: Auditieve en visuele beperking19-12-2015 02:12:25
  90. Jannet Steur: ‘Ik ben doofblind, maar geniet volop’09-12-2015 08:12:12
  91. Drukbezochte opening expertisecentrum Het Oog & Oorhuis27-11-2015 05:11:00
  92. ‘Hij vindt het leuk dat ik zo vol in het leven sta’20-11-2015 08:11:10
  93. Zieke Eisema verzamelt geld met Zevenheuvelenloop11-11-2015 08:11:38
  94. 92 procent Nederlanders verkiest doofheid over blindheid08-10-2015 08:10:47
  95. Praten met vier handen25-09-2015 06:09:45
  96. Uit het hart: Tinne is slechthorend en lijdt aan tunnelzicht25-09-2015 06:09:45
  97. Tielbeke mist ondanks vele fans finale net25-09-2015 06:09:45
  98. Doofblind en kosten in Nederland …25-09-2015 06:09:45
  99. Ik word langzaam blind25-09-2015 06:09:45
  100. Michel Tielbeke staat op scherp in Londen25-09-2015 06:09:45
  101. ‘Morgen kan het donker zijn’25-09-2015 06:09:45
  102. Film ‘Onbeperkt’ in première gegaan25-09-2015 06:09:45
  103. Slechtziende loopt Marathon New York25-09-2015 06:09:45
  104. Usher-dossier nu ook in het Nederlands25-09-2015 06:09:44
  105. Register voor mensen met Syndroom van Usher online25-09-2015 06:09:44
  106. Doofblinde Lisa cum laude afgestudeerd aan de universiteit25-09-2015 06:09:44
  107. Ivonne Bressers over haar Ushersyndroom en haar deelname aan de 7heuvelennacht.25-09-2015 06:09:44
  108. Oogvereniging zet zich in voor meer bekendheid van doofblindheid25-09-2015 06:09:44
  109. Video – Jaap wil aandacht voor syndroom van Usher25-09-2015 06:09:44
  110. Jaap vraagt aandacht voor syndroom van Usher25-09-2015 06:09:44
  111. Video – De kleine wereld van Machteld Cossee25-09-2015 06:09:44
  112. Totaal isolement dreigt voor de doofblinden25-09-2015 06:09:44
  113. Cum laude voor Hedda (27) die doofblind wordt: ‘Ik ben overdonderd’17-09-2015 10:09:35
  114. Blind én doof, het is de toekomst van Rick17-09-2015 07:09:15
  115. 19/09: Eerste officiële Usherawarenessday14-09-2015 02:09:20
  116. ‘Als ik doof én blind word, wie ben ik dan nog?’14-09-2015 06:09:00
  117. ‘Doofblinden beschouwd als geestelijk gehandicapt’11-09-2015 08:09:30
  118. Aangeboren doofblindheid en communicatie11-09-2015 08:09:40
  119. De puzzelstukjes van een doofblind kind11-09-2015 08:09:24
  120. ‘Wat kun je een doofblinde eigenlijk leren?’11-09-2015 08:09:01
  121. Doofblindenonderwijs bestaat 50 jaar in Nederland11-09-2015 08:09:37
  122. Video: Begeleidersvoorziening Doofblinden11-09-2015 08:09:10
  123. Nieuwe revalidatievorm voor doofblinde cliënten11-09-2015 08:09:49
  124. Van Rijn op bezoek in de wereld van mensen met doofblindheid11-09-2015 08:09:33
  125. Resultaten van een kleine enquête onder doofblinden11-09-2015 08:09:14
  126. Hoikentalis.nl nieuw informatief platform voor kinderen en jongeren11-09-2015 08:09:45
  127. Zoetermeers doveninstituut verhuist naar nieuwbouw11-09-2015 08:09:29
  128. Zeldzame foto Helen Keller ontdekt11-09-2015 08:09:17
  129. Standbeeld Helen Keller in Capitool11-09-2015 08:09:06
  130. Helen Keller zonnebrillen11-09-2015 08:09:52
  131. Wat is doofblindheid?11-09-2015 07:09:13
  132. Lormalfabet11-09-2015 07:09:38
  133. Video: Hedda de Roo, doofblind: Onzichtbaar11-09-2015 07:09:15
  134. Oog voor het doofblinde kind11-09-2015 07:09:57
  135. Tolkmatch toegankelijk voor doofblinde tolkgebruikers11-09-2015 07:09:39
  136. Video: Lorm-alfabet en Haptics signs11-09-2015 07:09:21
  137. Handschoen voor doofblinden11-09-2015 07:09:06
  138. Doofblinde Suzan zocht prikkels in zelfverwonding11-09-2015 07:09:36
  139. Hoortoestellen nodig? Problemen met horen EN zien?11-09-2015 07:09:12
  140. Onderzoek naar behandelen van Usher24-08-2015 09:08:13
  141. Landelijk kenniscentrum doofblindheid21-08-2015 07:08:26
  142. ‘Doofblindheid vraagt om gezamenlijke aanpak’08-08-2015 08:08:36
  143. ‘Mensen met aangeboren doofblindheid niet altijd verstandelijk beperkt’30-07-2015 08:07:18
  144. Doofblind: Bij welke organisaties kan je terecht?16-07-2015 09:07:43
  145. ‘Wij stellen níks uit, want voor we het weten, is het te laat’18-06-2015 08:06:20
  146. Sint-Michielsgestel – Opening Belevingspad17-06-2015 08:06:30
  147. Vrouw die na 40 jaar weer kon horen wordt nu blind04-06-2015 03:06:29
  148. ‘Ik zie mijn mogelijkheden, nu anderen nog’26-05-2015 07:05:16
  149. Sonja heeft Usher en gaf haar leven een andere wending12-05-2015 08:05:27
  150. Tien organisaties werken samen voor meer begrip en kennis over doofblindheid?31-03-2015 01:03:00
  151. Meer begrip en kennis over doofblindheid30-03-2015 04:03:12
  152. Groen licht voor fusie GGMD en OTwee29-03-2015 07:03:11
  153. Mijn sterrenhemel is anders28-02-2015 09:02:44
  154. Saskia Damen promoveert met onderzoek communicatie bij doofblindheid26-02-2015 04:02:37
  155. 10.600 pannenkoeken tegen oogafwijkingen18-02-2015 08:02:53
  156. Machteld Cossee in Tijd voor MAX10-02-2015 06:02:49
  157. ‘Mijn beperking inzetten als kracht’17-01-2015 05:01:07
  158. Moeder over haar zoon Martijn die doofblind is ambulante zorg en een CI kreeg17-01-2015 10:01:05
  159. Kentalis in Markant (januari 2015)05-01-2015 06:01:24
  160. Video – Doofblinde Japie Nieuwjaarsduik 201505-01-2015 05:01:49
  161. Kort jaaroverzicht SWODB 201431-12-2014 04:12:24
  162. “Doofblind meedoen”21-12-2014 11:12:56
  163. Japie heeft al 18.000 euro opgehaald in strijd tegen Usher11-12-2014 05:12:48
  164. Doofblindheid: ‘Dat is de wind! Snuif maar op’09-12-2014 09:12:47
  165. BE Auditieve & visuele beperking (doofblindheid)22-04-2014 07:04:40
  166. NL Auditieve & visuele beperking (doofblindheid)22-04-2014 05:04:59
  167. Leren surfen en lormen25-03-2014 01:03:45
  168. Aangeboren Doofblindheid04-12-2013 12:12:47
  169. Eruit Jij! Ik moet hier geen Feyenoordfans!21-11-2013 09:11:44
  170. Les DoofBlindheid en Geleidehonden op de Europese school09-07-2013 07:07:32
  171. Mensen met een beperking in een ziekenhuis – Hoe kan een ziekenhuis zich aanpassen aan de noden van doven en mensen met een visuele beperking?22-06-2013 03:06:56
  172. Video: Communicatie met mensen die doof en blind zijn09-04-2012 12:04:52
  173. Schrijftolk helpt slechthorenden08-06-2011 08:06:46
  174. Dubbele handicap die vaak niet wordt herkend05-06-2011 11:06:37
  175. ‘Demente’ ouderen blijken doofblind te zijn05-06-2011 11:06:43
  176. Doofblinden: Vooral veel hoogbejaarden05-06-2011 11:06:20
  177. “Ik ben geen zielenpoot”05-06-2011 11:06:25
  178. Doofblinden raken niet zelden geïsoleerd05-06-2011 11:06:43
  179. “Meer middelen nodig voor menswaardig bestaan”05-06-2011 11:06:24
  180. “Ik heb mijn dochters harder nodig dan zij mij”05-06-2011 11:06:34
  181. Zoeken naar contact met doofblinde kinderen05-06-2011 11:06:43
  182. Marie (9) leeft in een wereld van stilte en duisternis05-06-2011 11:06:45
  183. Communicatie met doofblinde kinderen verbetert05-06-2011 11:06:30
  184. Goed contact doofblinde begint met wachten05-06-2011 11:06:16
  185. De ware expansiedrift van Kentalis05-06-2011 10:06:20
  186. Paul Bulckaert (doofblinden)05-06-2011 10:06:02
  187. Voertaal voor doofblinden05-06-2011 10:06:20
  188. Handengebarentaal opent wereld voor meisje (16) uit Asten05-06-2011 10:06:47
  189. Werken aan de grote sprong naar zelfstandigheid05-06-2011 10:06:06
  190. ‘Ik ruik het als mensen nerveus zijn’05-06-2011 10:06:05
  191. ‘Doofblinde ouderen worden vaak als dement geclassificeerd’05-06-2011 10:06:34
  192. ‘Niet te hoeven vragen geeft fijn gevoel’05-06-2011 10:06:58
  193. Doofblinden en cochlea-implantaat05-06-2011 10:06:54
  194. Doofblinden zoeken plaats in maatschappij05-06-2011 10:06:15
  195. “Weinig begrip voor Usher-syndroom”05-06-2011 10:06:37
  196. Hoe communiceren met een doofblinde?05-06-2011 10:06:54
  197. Kinderwens bij doofblinden05-06-2011 10:06:29
  198. “Zij is mijn ogen en oren”05-06-2011 10:06:40

Laatst bijgewerkt op 25 september 2015 – 18:34