Eruit Jij! Ik moet hier geen Feyenoordfans!

Op 16 november 2013 heeft de Patiëntengroep DoofBlinden, mensen die beperkt zijn in horen en zien opnieuw een deelgenotendag gehouden. Theo Hendrikse was er ook bij en heeft een uitgebreid verhaal geschreven met twee doelen: om onbekenden te informeren wat er zoal bij komt kijken als je een dag organiseert, en om mensen te enthousiasmeren voor een volgende dag.

Theo: “Het lijkt me goed om jullie een impressie te geven van die dag

  • Om nieuwe mensen aan te moedigen een volgende keer deel te nemen,
  • Om anderen te laten zien wat er op zo’n dag gebeurt, (is heel wat),
  • Dit is een heel uitgebreid verhaal om ook aan anderen te laten zien wat er zoal bij komt kijken als wij met elkaar iets gaan organiseren, zoals deze deelgenotendag.

Eerst voor nieuwe lezers:

Doofblind, bij dat woord krijgen mensen de rillingen omdat je dan dus vast niets meer hoort en ziet. De praktijk ligt veel ingewikkelder. Verschillende aandoeningen geven verschillende ‘resultaten’. Die ‘resultaten’ – minder zien, minder horen – geven op hun beurt weer verschillende effecten.

Zo zijn er mensen die vanaf hun geboorte doof of slechthorend, slechtziend of blind zijn. Vaak is er een taalachterstand, als je de taal van de horenden-zienden als maatstaf neemt. Hun spraak is vaak lastig verstaanbaar. En er zijn mensen die pas op latere leeftijd minder gaan zien en horen. Soms worden die helemaal doofblind. Praten en taal begrijpen is voor hen geen probleem. Communiceren en toch de dingen blijven doen die ze deden is wel een probleem, net als nieuwe dingen zoeken.

Er zijn mensen die minder gaan horen, of helemaal doof worden. Die blijven wel goed of minder goed zien. Maar gebaren en de omgeving, die kunnen ze nog wel in zich opnemen en daarmee beheersen. Praten is voor hen geen probleem, communiceren vraagt andere tactieken maar kan soms met spraak afzien of gebaren of nog andere methodes.

En dan zijn er die mensen die nooit hebben kunnen zien en later steeds minder gaan horen. Blind zijn is routine en ze hebben hun leven lang met elkaar kunnen kletsen. Zij waren gewend hun oren en bijbehorend denkvermogen optimaal te gebruiken. Minder of slecht horen is dan ontwrichtend voor mobiliteit en communicatie en om controle te houden op je omgeving.Voor uw begrip, bij deze laatste groep voel ik mij helemaal thuis!

Voelt iemand zich overgeslagen?

Natuurlijk gruwen wetenschappers van deze vage opsomming. Maar zo is het volgende (theaterstuk) in elk geval beter voor te stellen.

Deelgenoten/lotgenoten?

Even voor de mogelijke nieuwe aanwas in de lezersgroep: voor de naam Deelgenotendag is in het verleden gekozen omdat lotgenoten, zo slachtofferig klinkt en je deelt met elkaar van alles, inclusief de lol en de goede ervaringen, toch?

Voorbereiding

Een leuk dagje uit bedenken vereist altijd denkwerkplanning en regelwerk. Het moet voor zoveel mogelijk mensen leuk en/of interessant zijn. Het moet niet te duur zijn. Het moet te bereiken zijn. Ga je zoiets organiseren voor doofblinden, dan komt er nog zo het een en ander bij. Ik heb het de voorbereiders niet gevraagd, maar met logisch nadenken kom ik al tot het volgende:

Doelstelling van een dag als deze is: elkaar ontmoeten. Dat moet dan ook kunnen op een veilige plek. Die moet dan ook goed te bereiken zijn voor iedereen! Om centraal te kunnen communiceren, bijvoorbeeld : “Beste mensen, er is heerlijk eten in de zaal hiernaast, en u krijgt ook soep”, is het handig om te weten of er een ringleiding is, en genoeg licht en netstroom om schrijftolken met hun beamers en laptops een plek te geven.

Daarnaast wil je als team mensen ook actief dingen laten ervaren, laten voelen, ruiken en zien.

En dus moet je goed rondkijken. Hoe is de akoestiek van de plekken waar we ons in gaan begeven? Mensen met hoortoestellen en zonder tolk kan dit een leuke of een sof-dag bezorgen als de ruimtes er erbarmelijk klinken. Ook moet je voor de begeleiding wel een aantal vrijwilligers hebben. Tolken en schrijftolken moeten mensen zelf regelen.

En dan nog, kun je voor kleine verrassingen komen te staan. Als laatste van deze dag was het nog even naborrelen in de bar. Leuk maar…. Te donker. Dan houdt de communicatie voor een aantal mensen op en spraak afzien in het donker…

Met de oprichting van de doofblindengroep binnen de oogvereniging is er een stap gezet die voor de buitenwacht misschien niet zo in de gaten loopt. Voor ons wel. Meer als bij de verschillende groepen van vroeger, worden mensen uit de verschillende categorieën bij elkaar gebracht. Ook onderling valt er een hoop van elkaars leven, elkaars mogelijkheden, elkaars kwaliteiten, elkaars belangen, en oh ja, elkaars belemmeringen te leren. En dat gebeurt, ook weer op deze dag.

We hebben bij oprichting besloten dat deelgenotendagen in verschillende gedeeltes van het land zouden worden gehouden. Nu dan in Eindhoven, gemeenschapshuis de Ronde.

Het programma: van 10.30 tot 11 uur ontvangst met koffie: “Max Havelaar”, vertrouwde de beheerder me toe. Vervolgens een workshop Lorm. Lunch en, ook in ruime mate aanwezig, geleidehonden uitlaten. ’s Middags naar het nabij gelegen DAF-museum en een drankje na. Afsluitende tijd1600 uur. Genoeg uitgelegd waarde Lezer.

Vanaf hier ga ik met u op pad en krijgt u een leuke subjectieve weergave van wat er op deze dag gebeurde. Voor sommige dingen heb ik nu ook eenmaal een blinde vlek. U zult het ermee moeten doen.

Vergrootglas

Ik leg onze eerste 60 minuten van de dag onder een vergrootglas zodat ik u in de rest van het programma snel en dartel mee kan voeren.

En daar zitten en staan we dan. De 37 mensen en veel minder honden. De tolken, de vrijwilligers, de persoonlijk begeleiders van een aantal doofblinden en de deelgenoten zelf. Ik loop rond en probeer uit te vinden wie er allemaal zijn. Met een aantal doofblinden, categorie: niets horen-lastig praten, kan ik alleen via een tolk communiceren. Heel iri…Voor hen hopelijk ook. De meesten zien mij wel en begroeten mij hartelijk. Om mij heen zijn daarom ook een aantal mensen in onverstaanbare klanken levendig in gesprek.. denk ik. Op een andere plek probeert iemand de ringleiding uit. “Nou hij bromt vooral “schreeuwt hij. Ik ben blij dat ik dat ding nog net niet nodig heb. Dan zwiept er een ding tegen mijn knieen, een hondestaart. Ik ontdek een aantal oude getrouwen die mij wel gewoon en gemakkelijk te woord kunnen en willen staan en een aantal die ik graag had willen spreken maar waar even geen tolk in de buurt loopt!

En dan: “tik tik tik(tegen de microfoon)…”Hartelijk, welkom, kan iedereen mij goed verstaan? Ja? Ik zie mensen knikken en..oh wacht, de beamer, van de schrijftolk, doet het nog…niet, ja, nu wel! Goedzo, Iedereen, leuk dat jullie, er allemaal zijn. Ik heb , eerst een aantal , mededelingen…”

Kan wel zijn mevrouw, denk ik geamuseerd, maar ik heb na deze paar zinnen al een aantal raadsels op te lossen.

De komma’s in dit stukje staan er niet voor niets. Het tempo is langzaam om de tolken de gelegenheid te te geven om het rustig en accuraat te vertalen en terug te zien of iedereen het echt verstaat en begrijpt.

Raadseltje 1: Verrek Theo! wie is die mevrouw “ik””? Waarom weet je nu weer niet wie dit ook weer is die spreekt? Oplossing: Ik zie niet wie er spreekt. Ik hoor niet dat organisator Marjolein spreekt. Maar goed ook, want ik zou er weinig van begrijpen. Het is de tolk van Marjolein die(met stem), vertolkt wat marjolein zegt. Dat had ik kunnen weten na twee jaar.

Raadsel 2: Wie oh wie zouden er nog meer zijn, die ik als niet kijkende nog niet heb opgemerkt? Daar blijken meer mensen last van te hebben.

Oplossing: Heel saai , maar lees een presentielijst voor. Dat gebeurt. De uitkomst van die actie kan heel verrassend zijn: hee die en die en die zijn er vandaag ook.

Weg met dat vergrootglas

De dag bestaat eigenlijk uit vier delen.

Communicatie, eten/ ontmoeting plus honden uitlaten, naar het DAF-museum en een borrel na.

Op de vorige deelgenotendag hebben we kennis gemaakt met 1 van de mogelijkheden om de communicatie tussen doofblinden en mensen die wel goed kunnen horen en zien tot stand te brengen. Het spellen in de hand. Hierbij schrijf je – ongeveer – blokletters in de hand van de ander. Deze keer gaan we uitproberen wat een doofblinde Oostenrijker, genaamd Lorm , heeft ontwikkeld. Lormen is vanaf 11.30 uur waarachtig een werkwoord geworden. De man heeft een code ontwikkeld om via tikken en strijken en vegen in de hand van de ander, klinkers en medeklinkers voelbaar te maken. Docent Femke Vaes van Kentalis legt uit dat het systeem vooral in Duitstalige landen gebruikt wordt. Het is vooral geschikt voor korte boodschappen. Iemand anders weet wel weer te melden dat je er snel in kunt worden en dan toch aardig wat kunt uitwisselen.

We worden twee aan twee geformeerd. Ik schenk mijn hand aan Riet, een oudgediende en weer terug op het toneel, zo denk ik blij verrast.

De uitleg gebeurt gestructureerd en langzaam. “Leg je handpalm in die van de ander. Zorg dat je de vingers van die ander goed voelt. De klinkers geef je aan door op de vingertop van de ander te tikken. De duim is met 1 tikje, de a: de i is een tik met middelvinger op middelvinger. De medeklinkers maken is een kwestie van strijken, van boven naar beneden of langs vingers of in de handpalm een rondje maken.

Femke loopt rond om correcties aan te brengen bij mensen die het niet konden afkijken. Gelukkig zijn er ook nog vrijwilligers. Vaak komen ze van tolkopleidingen. Ze verlenen ons hier letterlijk hand en spandiensten zodat ze Riet en mij herhaaldelijk in de goede stand zetten. En dan, doen is 1 ding, onthouden wat je bij al die andere letters van het alfabet moest tikken strijken en draaien, dat is nog een heel andere uitdaging. Er komen toch wel verschillende vragen uit de groep: Wat doe je toch als je een fout hebt gemaakt? Antwoord: afstrijken in zijdelinkse richting, of even de hand duidelijk op die van de ander leggen. Of je spreekt samen van tevoren af wat je eigen code ervoor is. En wat doe je als je iets heel erg wil benadrukken? Antwoord: misschien nadrukkelijker tikken?

Wat vind je nu gemakkelijker vraagt iemand aan mij, dat spellen in de hand of Lormen? Ik ben blij met die vraag, want het is een prachtige smoes om niet langer over die letter O te hoeven nadenken die ik natuurlijk allang niet meer wist te tikken in de hand van Riet. Tja dat is lastig. Ik heb de gewone blokletters nooit goed geleerd. Die heb je nodig voor het spellen. Maar misschien gaat het wel sneller. Ik heb ooit in Finland gewoond. Die taal is vooral alleen met het Fins te vergelijken en je begint daar ook met niks, net als bij dit lormen. Misschien is dat wel makkelijker?

Bij het schrijven van dit stukje, we zijn nu op paginavijf denk ik vertwijfeld: Hoelang zou het duren voor ik dit verhaal gelormd had?

Het is al met al een intensieve klus en ik ben tot mijn eigen verrassing blij met de pauze.

Tijdens het eten, ook een bijzondere ervaring die u hierna te horen krijgt, krijgen de organisatoren van Charlotte voor al hun inspanningen een cadeaubon aangeboden. Het verdiende applaus komt in twee delen. Het eerste direct van de horenden, het tweede na vertaling van de tolken. In gniffel, net het Europees parlement.

Het eten is goed verzorgd. Wat er is, en hoe je er aan kunt komen wordt mij stap voor stap duidelijk. Door Femke Vaes en de man van Jose, die ogenschijnlijk alles kan horen en zien, inclusief de broodjes, het beleg en soep. Daar heeft hij het druk mee zo hoor ik wel. Als hij zelf maar genoeg te eten krijgt, bedenk ik. Naast mij zitten twee mensen met handen te zwaaien en onverstaanbare klanken uit te stoten. Zouden zij weten dat ik hier zat? En weet ik wie zij zijn? Femke helpt me uit de droom over hun identiteit.

Na het eten is het tijd voor het DAF-museum.

De honden worden tegelijkertijd met ons uitgelaten. In een soort cologne gaan wij de 600 meter van gemeenschapshuis naar het DAF-museum lopen. Daarbij blijft het zaak om aan iedereen te laten weten dat we weg gaan. Daarbij blijft het zaak om na te gaan of iedereen dat op opgemerkt heeft. Daarbij blijft het zaak om te kijken of iedereen buiten is en of mensen die begeleiding nodig hebben die ook hebben. Daarbij blijft het zaak om de tijd in de gaten te houden. Het komt goed met al die zaken.

In het DAF-museum krijgen we een rondleiding van een man die vanaf zijn veertiende bij DAF- heeft gewerkt. “Nee ik ben geen vrachtwagenchauffeur geweest, maar wel boekhouder geworden. En nu in het museum, ben ik dat weer. Maar soms geef ik rondleidingen aan, nou ja bijvoorbeeld mensen die minder goed kunnen horen en kijken. Het tempo ligt duidelijk lager. Zijn trotse enthousiaste verhalen moeten vertaald worden, de opmerkingen en vragen die door de mensen gesteld worden moeten ook weer aan hem vertaald. Mensen die helemaal niks zien mogen (gelukkig) gewoon aan de voertuigen zitten.

 

Het blijkt dat Daf zooo veel meer heeft gemaakt dan personenwagens. Vol verwachting vraagt de man: “Kennen jullie de F 16 vliegtuigen? ” Hij wacht nauwelijks op een antwoord en zegt dan: “Goed, en weten jullie waar die landingsgestellen vandaan kwamen? Juist! Bij de DAF- vandaan. Als compensatieorder mochten wij die maken.”

Humor heeft hij ook, zo merk ik op als we bij 1 van de politiebusjes staan, alweer gemaakt door.. DAF-.

“De band tussen PSV en DAF- was heel hecht. “Je bent hier in Eindhoven he, dus wie is hier niet voor PSV? “ Werner geeft het (na de vertaling) volmondig toe. “Nee PSV, daar wil ik het niet over hebben, ik ben Feyenoord-fan.! “

Even is het stil, dan galmt de stem van de man in de grote ruimte: “Er uit! Ik wil hier geen Feyenoordfans hebben! Er uit! ” En na weer een korte stilte: (kost de vertaling tijd of is Werner aan het bedenken wat hij op deze ondubbelzinnige uitspraak zal terugzeggen…), na een korte stilte klatert de lach van Werner door de open ruimte. Ze zullen elkaar de hele middag erover blijven plagen. Tenslotte, zo plaagt de rondleider nog even verder, is het busje geen taxivervoer maar ook in de jaren vijftig werden Feyenoord supporters al afgevoerd met dit DAF-product.

Ik leg mijn hand op een grote nieuwe DAF-truck. We mogen de binnenkant van dit joekel bekijken, nou zeg maar bestuderen. Een compleet huisje, zo lijkt het. Later denk ik, wat hebben slechtzienden nu meegekregen van al die verschillende voertuigen? Misschien heb ik minder gezien, maar wat ik gezien heb was in elk geval grondig bekeken.

In dezelfde cologne gaan we weer naar ons gemeenschapshuis voor nog een laatste borrel.

Ik hoor dat we niet naar de bar gaan. Te donker. Niet erg, ik weet een stamtafel bij elkaar te krijgen waarbij we alle drie nippend van onze La Trappe, wetensaardigheden uitwisselen over bieren en de makers. Daarbij smeden wij al plannen waar ons volgende uitje naartoe zou kunnen gaan….

Hoe ieder een deelgenotendag ervaart is natuurlijk persoonlijk. Het lijkt misschien na het lezen van mijn (vergrootglas) allemaal vreselijk omslachtig wat, en hoe onze dagen georganiseerd moeten worden. Het is niet simpel met al die extra dingen waarmee je rekening moet houden, met en voor elkaar. Maar de andere kant van de balans is dat je dit maar mooi samen met elkaar voor elkaar krijgt. Je duikt in andere manieren van communiceren, je leert al doende al pratende, hoe je deelgenoten hun leven gestalte geven. Je ziet waar ieders mogelijkheden liggen. En, ieder komt toch maar mooi en neemt met eigen karakteristieke inbreng deel. En tot slot: de ontmoeting is prachtig en we hebben samen een hoop lol. Ik ben trots op ons, dat we dit voor elkaar krijgen. Dit soort dagen versterkt de band. Het gevoel van een soort trots dat je gewoon door te doen, elkaar verder helpt.

Waarmee ik hoop dat:

Mensen die dit aangaat de volgende keer gewoon komen, en mensen die nooit te maken hebben gehad met doofblinden zo een indruk krijgen wat er bij komt kijken als je een dag als deze organiseert.

Ps. Op dezelfde dag zijn beelden gemaakt voor een promotiefilm over de patiëntengroep Doofblinden.

Bron: http: //www.doofblinden.net/? p=807, 21 november 2013

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Bucketlist voordat Lotte en Roos blind en doof zijn | VOOR HET DONKER WORDT19-03-2019 06:03:26
  2. ‘Mensen bekijken me verkeerd. Ze zien vooral wat ik niet kan’01-01-2019 10:01:52
  3. Doofblind eindelijk erkend door het VAPH!17-12-2018 07:12:58
  4. Lotte wordt doof en blind, maar ze redt zich wel: dát geeft haar leven zin05-12-2018 10:12:30
  5. Hoe het Ushersyndroom ertoe leidt dat mensen doof en blind worden27-11-2018 07:11:34
  6. En toen mocht hij naar de dovenschool17-11-2018 07:11:36
  7. Doofblinde Martine (46) uit Purmerend weet dat de zorg anders kan16-11-2018 07:11:12
  8. De hele dag puzzelen in een steeds kleiner wordende werend12-08-2018 06:08:03
  9. Kindje van Carolien heeft syndroom van Usher27-07-2018 05:07:43
  10. Karen (43) heeft het Ushersyndroom en wordt langzaam blind en doof08-06-2018 04:06:17
  11. De 6-jarige dochter van Sarah is blind en doof: ‘Ze kan ons niets vertellen’20-05-2018 07:05:05
  12. ‘Jackson zorgt ervoor dat we niet triest zijn’19-04-2018 11:04:46
  13. Unieke dagbesteding voor doofblinden opent in Haren03-03-2018 08:03:00
  14. Jannekes dochters worden doof en blind30-11-2017 10:11:25
  15. Steeds meer deelnemers en geld voor Run4Usher-team19-11-2017 05:11:35
  16. Voorzitter Stichting voor Doofblinden: ‘Doofblinden zijn pioniers’04-11-2017 09:11:18
  17. Roos (16) en Lotte (19) worden doof én blind en gaan nog één ultieme reis maken01-11-2017 09:11:01
  18. Deze zusjes worden doof én blind16-10-2017 06:10:49
  19. Deze zusjes worden doof én blind15-10-2017 11:10:47
  20. “Ik wil zo normaal mogelijk door het leven gaan”07-10-2017 08:10:09
  21. Vincent Bijlo in Het Uur van de Wolf26-09-2017 08:09:35
  22. 110 doofblinden naar Woerden22-09-2017 01:09:58
  23. Vincent Bijlo voelt geen ‘allesverterende woede’ nu hij doof wordt21-09-2017 01:09:49
  24. Vincent Bijlo hoort steeds slechter. ‘Maar ik hoor alles!’21-09-2017 01:09:20
  25. Hedda laat zien hoe het is om te leven met doofblindheid16-09-2017 09:09:29
  26. Studio Brussel: Tinne – Music For Lifte – Usher Awareness Day16-09-2017 09:09:28
  27. Visueel én auditief beperkte mensen regio Zwolle sneller geholpen12-09-2017 09:09:40
  28. Slimme deurbel slaat aan in buitenland07-09-2017 11:09:08
  29. Uiteindelijk worden we beide blind en doof’31-08-2017 11:08:13
  30. Nadat Ellens dochtertje overleed, wordt nu ook haar zoontje (4) doof en blind30-08-2017 11:08:54
  31. De fotografiestudent die weet dat ze doof en blind wordt14-07-2017 10:07:01
  32. Usher-café03-07-2017 11:07:17
  33. Kinderen met syndroom van Usher zijn geen sukkeltjes24-06-2017 07:06:16
  34. Jackson is doof en zal blind worden19-06-2017 06:06:26
  35. Het verhaal van doofblinde Gerry17-06-2017 02:06:44
  36. Collin Eisema over het syndroom van Usher16-06-2017 11:06:12
  37. Doofblinde Jan (94) uit Tiel krijgt van rechter zijn huishoudelijke hulp terug16-06-2017 03:06:07
  38. Doofblinde Hedda de Roo studeert cum laude af in Leiden en sleept VIVA400-nominatie in wacht16-06-2017 03:06:44
  39. Een leven lang op de bres voor doofblinden16-06-2017 03:06:11
  40. Hedda wordt doofblind: ‘Ik ben dankbaar dat ik mijn zoon nog kan zien’16-06-2017 03:06:32
  41. HvA-studenten winnen 10.000 euro met deurbel voor doofblinden16-06-2017 03:06:30
  42. Landelijk Expertisecentrum doofblindheid gelanceerd16-06-2017 03:06:51
  43. Familie van 94-jarige doofblinde Jan laaiend op gemeente Tiel16-06-2017 03:06:07
  44. Hoe leest doofblinde SWODB vrijwilliger Marloes?16-06-2017 03:06:56
  45. Opening Landelijk Expertisecentrum Doofblindheid16-06-2017 03:06:36
  46. Radeloze familie van doofblinde Jan (94) uit Tiel vraagt rechter om meer huishoudelijke hulp16-06-2017 03:06:13
  47. Studenten HvA ontwerpen deurbel voor doofblinden16-06-2017 03:06:46
  48. Ushersyndroom: Langzaam naar isolatie16-06-2017 03:06:51
  49. Cupcakes ‘doofblinde’ Robèrt van Beckhoven mislukt16-06-2017 03:06:52
  50. Hedda heeft het syndroom van Usher16-06-2017 03:06:49
  51. Voor Maddox en het Ushersyndroom16-06-2017 03:06:06
  52. Rijnsburgse kinderen strijden tegen het syndroom van Usher16-06-2017 03:06:32
  53. Stichting Ushersyndroom krijgt 3300,00 euro16-06-2017 03:06:51
  54. Voor Mekaar over de ziekte van Usher16-06-2017 03:06:05
  55. Wat is het syndroom van Usher?16-06-2017 03:06:15
  56. Pleister remt doof én blindheid bij zeldzaam syndroom van Usher16-06-2017 03:06:47
  57. Duivels dilemma: doof of blind?16-06-2017 03:06:18
  58. Roos (15) wordt doof en blind …16-06-2017 03:06:02
  59. Roos (15) stopt met tophockey omdat ze blind wordt16-06-2017 03:06:21
  60. Sarah’s dochter Mirthe is doof en blind geboren16-06-2017 03:06:49
  61. Politie helpt blinde en dove man in Arnhem om elkaar te begrijpen16-06-2017 03:06:03
  62. Dove en bijna blinde Jeff ontroert en inspireert met lied16-06-2017 03:06:07
  63. Voor mekaar: Over de ziekte van Usher16-06-2017 03:06:48
  64. Hello Goodbye met Maartje die het Usher-syndroom heeft16-06-2017 03:06:50
  65. Jet (14): Het is heel eng dat ik niet weet wanneer ik doof en blind word16-06-2017 03:06:07
  66. Erwin gaat ‘Los in het lab’16-06-2017 03:06:44
  67. Video: Joyce wordt langzaam blind en doof16-06-2017 03:06:37
  68. Ushermom Carolien: “Het helpt om het op te schrijven”16-06-2017 03:06:37
  69. Doofblindheid vaak verward met een verstandelijke beperking15-06-2017 11:06:30
  70. Dankzij deze taal kunnen mensen die lijden aan doofblindheid met elkaar praten15-06-2017 11:06:58
  71. Doofblinde Japie lanceert juichactie voor voetballers14-06-2017 08:06:38
  72. Doof en langzaam blind worden13-06-2017 09:06:54
  73. “Doofblinde kan een ei koken”12-06-2017 10:06:15
  74. Hedda (27) wordt doof en blind12-06-2017 04:06:45
  75. Communicatie aangeboren doofblindheid11-06-2017 07:06:14
  76. Opening Landelijk Expertisecentrum Doofblindheid23-03-2017 10:03:48
  77. Zonder Grenzen – Gerry is slechthorend en slechtziend02-01-2017 06:01:42
  78. Usher-patiënten lopen in het donker02-01-2017 05:01:56
  79. Criteria tweezijdig implantaat doofblinden bekend14-12-2016 09:12:29
  80. Genetische therapie Usher-syndroom stap dichterbij06-11-2016 08:11:53
  81. ‘Als Jackson gelukkig wordt, kunnen we het verdriet wel aan’17-10-2016 07:10:56
  82. Brothers: Doofblinde Fisher-tweeling19-07-2016 10:07:58
  83. Brothers: Doofblinde Fischer-tweeling11-07-2016 07:07:47
  84. Zeldzame ziekte treft twee gezinnen: “We hebben sprankeltje hoop”09-06-2016 08:06:05
  85. Cheque voor wetenschappelijk onderzoek Doofblindheid22-05-2016 07:05:23
  86. Chiro bakt 10.000 pannenkoeken voor goed doel06-04-2016 08:04:37
  87. Doofblinden communiceren via handschoen25-02-2016 08:02:12
  88. “Ik ben doof en blind, maar kan ik leren surfen?”03-01-2016 09:01:00
  89. Het syndroom van Usher: Auditieve en visuele beperking19-12-2015 02:12:25
  90. Jannet Steur: ‘Ik ben doofblind, maar geniet volop’09-12-2015 08:12:12
  91. Drukbezochte opening expertisecentrum Het Oog & Oorhuis27-11-2015 05:11:00
  92. ‘Hij vindt het leuk dat ik zo vol in het leven sta’20-11-2015 08:11:10
  93. Zieke Eisema verzamelt geld met Zevenheuvelenloop11-11-2015 08:11:38
  94. 92 procent Nederlanders verkiest doofheid over blindheid08-10-2015 08:10:47
  95. Film ‘Onbeperkt’ in première gegaan25-09-2015 06:09:45
  96. Slechtziende loopt Marathon New York25-09-2015 06:09:45
  97. Praten met vier handen25-09-2015 06:09:45
  98. Uit het hart: Tinne is slechthorend en lijdt aan tunnelzicht25-09-2015 06:09:45
  99. Tielbeke mist ondanks vele fans finale net25-09-2015 06:09:45
  100. Doofblind en kosten in Nederland …25-09-2015 06:09:45
  101. Ik word langzaam blind25-09-2015 06:09:45
  102. Michel Tielbeke staat op scherp in Londen25-09-2015 06:09:45
  103. ‘Morgen kan het donker zijn’25-09-2015 06:09:45
  104. Video – De kleine wereld van Machteld Cossee25-09-2015 06:09:44
  105. Totaal isolement dreigt voor de doofblinden25-09-2015 06:09:44
  106. Usher-dossier nu ook in het Nederlands25-09-2015 06:09:44
  107. Register voor mensen met Syndroom van Usher online25-09-2015 06:09:44
  108. Doofblinde Lisa cum laude afgestudeerd aan de universiteit25-09-2015 06:09:44
  109. Ivonne Bressers over haar Ushersyndroom en haar deelname aan de 7heuvelennacht.25-09-2015 06:09:44
  110. Oogvereniging zet zich in voor meer bekendheid van doofblindheid25-09-2015 06:09:44
  111. Video – Jaap wil aandacht voor syndroom van Usher25-09-2015 06:09:44
  112. Jaap vraagt aandacht voor syndroom van Usher25-09-2015 06:09:44
  113. Cum laude voor Hedda (27) die doofblind wordt: ‘Ik ben overdonderd’17-09-2015 10:09:35
  114. Blind én doof, het is de toekomst van Rick17-09-2015 07:09:15
  115. 19/09: Eerste officiële Usherawarenessday14-09-2015 02:09:20
  116. ‘Als ik doof én blind word, wie ben ik dan nog?’14-09-2015 06:09:00
  117. ‘Doofblinden beschouwd als geestelijk gehandicapt’11-09-2015 08:09:30
  118. Aangeboren doofblindheid en communicatie11-09-2015 08:09:40
  119. De puzzelstukjes van een doofblind kind11-09-2015 08:09:24
  120. ‘Wat kun je een doofblinde eigenlijk leren?’11-09-2015 08:09:01
  121. Doofblindenonderwijs bestaat 50 jaar in Nederland11-09-2015 08:09:37
  122. Video: Begeleidersvoorziening Doofblinden11-09-2015 08:09:10
  123. Nieuwe revalidatievorm voor doofblinde cliënten11-09-2015 08:09:49
  124. Van Rijn op bezoek in de wereld van mensen met doofblindheid11-09-2015 08:09:33
  125. Resultaten van een kleine enquête onder doofblinden11-09-2015 08:09:14
  126. Hoikentalis.nl nieuw informatief platform voor kinderen en jongeren11-09-2015 08:09:45
  127. Zoetermeers doveninstituut verhuist naar nieuwbouw11-09-2015 08:09:29
  128. Zeldzame foto Helen Keller ontdekt11-09-2015 08:09:17
  129. Standbeeld Helen Keller in Capitool11-09-2015 08:09:06
  130. Helen Keller zonnebrillen11-09-2015 08:09:52
  131. Wat is doofblindheid?11-09-2015 07:09:13
  132. Lormalfabet11-09-2015 07:09:38
  133. Video: Hedda de Roo, doofblind: Onzichtbaar11-09-2015 07:09:15
  134. Oog voor het doofblinde kind11-09-2015 07:09:57
  135. Tolkmatch toegankelijk voor doofblinde tolkgebruikers11-09-2015 07:09:39
  136. Video: Lorm-alfabet en Haptics signs11-09-2015 07:09:21
  137. Handschoen voor doofblinden11-09-2015 07:09:06
  138. Doofblinde Suzan zocht prikkels in zelfverwonding11-09-2015 07:09:36
  139. Hoortoestellen nodig? Problemen met horen EN zien?11-09-2015 07:09:12
  140. Onderzoek naar behandelen van Usher24-08-2015 09:08:13
  141. Landelijk kenniscentrum doofblindheid21-08-2015 07:08:26
  142. ‘Doofblindheid vraagt om gezamenlijke aanpak’08-08-2015 08:08:36
  143. ‘Mensen met aangeboren doofblindheid niet altijd verstandelijk beperkt’30-07-2015 08:07:18
  144. Doofblind: Bij welke organisaties kan je terecht?16-07-2015 09:07:43
  145. ‘Wij stellen níks uit, want voor we het weten, is het te laat’18-06-2015 08:06:20
  146. Sint-Michielsgestel – Opening Belevingspad17-06-2015 08:06:30
  147. Vrouw die na 40 jaar weer kon horen wordt nu blind04-06-2015 03:06:29
  148. ‘Ik zie mijn mogelijkheden, nu anderen nog’26-05-2015 07:05:16
  149. Sonja heeft Usher en gaf haar leven een andere wending12-05-2015 08:05:27
  150. Tien organisaties werken samen voor meer begrip en kennis over doofblindheid?31-03-2015 01:03:00
  151. Meer begrip en kennis over doofblindheid30-03-2015 04:03:12
  152. Groen licht voor fusie GGMD en OTwee29-03-2015 07:03:11
  153. Mijn sterrenhemel is anders28-02-2015 09:02:44
  154. Saskia Damen promoveert met onderzoek communicatie bij doofblindheid26-02-2015 04:02:37
  155. 10.600 pannenkoeken tegen oogafwijkingen18-02-2015 08:02:53
  156. Machteld Cossee in Tijd voor MAX10-02-2015 06:02:49
  157. ‘Mijn beperking inzetten als kracht’17-01-2015 05:01:07
  158. Moeder over haar zoon Martijn die doofblind is ambulante zorg en een CI kreeg17-01-2015 10:01:05
  159. Kentalis in Markant (januari 2015)05-01-2015 06:01:24
  160. Video – Doofblinde Japie Nieuwjaarsduik 201505-01-2015 05:01:49
  161. Kort jaaroverzicht SWODB 201431-12-2014 04:12:24
  162. “Doofblind meedoen”21-12-2014 11:12:56
  163. Japie heeft al 18.000 euro opgehaald in strijd tegen Usher11-12-2014 05:12:48
  164. Doofblindheid: ‘Dat is de wind! Snuif maar op’09-12-2014 09:12:47
  165. BE Auditieve & visuele beperking (doofblindheid)22-04-2014 07:04:40
  166. NL Auditieve & visuele beperking (doofblindheid)22-04-2014 05:04:59
  167. Leren surfen en lormen25-03-2014 01:03:45
  168. Aangeboren Doofblindheid04-12-2013 12:12:47
  169. Eruit Jij! Ik moet hier geen Feyenoordfans!21-11-2013 09:11:44
  170. Les DoofBlindheid en Geleidehonden op de Europese school09-07-2013 07:07:32
  171. Mensen met een beperking in een ziekenhuis – Hoe kan een ziekenhuis zich aanpassen aan de noden van doven en mensen met een visuele beperking?22-06-2013 03:06:56
  172. Video: Communicatie met mensen die doof en blind zijn09-04-2012 12:04:52
  173. Schrijftolk helpt slechthorenden08-06-2011 08:06:46
  174. Dubbele handicap die vaak niet wordt herkend05-06-2011 11:06:37
  175. ‘Demente’ ouderen blijken doofblind te zijn05-06-2011 11:06:43
  176. Doofblinden: Vooral veel hoogbejaarden05-06-2011 11:06:20
  177. “Ik ben geen zielenpoot”05-06-2011 11:06:25
  178. Doofblinden raken niet zelden geïsoleerd05-06-2011 11:06:43
  179. “Meer middelen nodig voor menswaardig bestaan”05-06-2011 11:06:24
  180. “Ik heb mijn dochters harder nodig dan zij mij”05-06-2011 11:06:34
  181. Zoeken naar contact met doofblinde kinderen05-06-2011 11:06:43
  182. Marie (9) leeft in een wereld van stilte en duisternis05-06-2011 11:06:45
  183. Communicatie met doofblinde kinderen verbetert05-06-2011 11:06:30
  184. Goed contact doofblinde begint met wachten05-06-2011 11:06:16
  185. De ware expansiedrift van Kentalis05-06-2011 10:06:20
  186. Paul Bulckaert (doofblinden)05-06-2011 10:06:02
  187. Voertaal voor doofblinden05-06-2011 10:06:20
  188. Handengebarentaal opent wereld voor meisje (16) uit Asten05-06-2011 10:06:47
  189. Werken aan de grote sprong naar zelfstandigheid05-06-2011 10:06:06
  190. ‘Ik ruik het als mensen nerveus zijn’05-06-2011 10:06:05
  191. ‘Doofblinde ouderen worden vaak als dement geclassificeerd’05-06-2011 10:06:34
  192. ‘Niet te hoeven vragen geeft fijn gevoel’05-06-2011 10:06:58
  193. Doofblinden en cochlea-implantaat05-06-2011 10:06:54
  194. Doofblinden zoeken plaats in maatschappij05-06-2011 10:06:15
  195. “Weinig begrip voor Usher-syndroom”05-06-2011 10:06:37
  196. Hoe communiceren met een doofblinde?05-06-2011 10:06:54
  197. Kinderwens bij doofblinden05-06-2011 10:06:29
  198. “Zij is mijn ogen en oren”05-06-2011 10:06:40

Laatst bijgewerkt op 1 januari 2015 – 21:49