“Ze noemden me het Chineesje”

KIPUSHI – “Voor mijn operatie was ik op school het Chineesje. Ik moest namelijk voortdurend mijn ogen dichtknijpen om een klein beetje te zien. Dat gepest is gedaan. Ik kan weer zien en ga gewoon naar school. Ik droom ervan later dokter te worden.” Immaculée Winane (9) mag dan enkele studiejaren verloren hebben, nu haalt ze haar achterstand in. Net als haar jongere zus Uwa (4) en broer John (6) kwam ze met erfelijk aangeboren cataract ter wereld. De typisch witte vlekken op haar ogen maakten haar zicht uiterst beperkt. Dankzij de goede zorgen in de Clinique Sainte Yvonne kan ze weer zien.

Belgische ngo geeft Congolese slechtzienden weer hoop

Journalist Roger Huisman…Licht voor de wereld

Congo telt zowat 790.000 blinde mensen, van wie ruim de helft door cataract het zicht heeft verloren. Licht voor de Wereld gaat partnerschappen met plaatselijke ziekenhuizen aan om blindheid te voorkomen én om blinde mensen een plaats in de samenleving te geven. Naast de uitbouw van oogziekenhuizen bestaat de hulp van Licht voor de Wereld ook uit steun voor Low Vision (verminderd zicht) waar patiënten visuele therapie en hulpmiddelen krijgen en steun aan scholen voor kinderen met beperkt zicht.

In heel Congo zijn er amper 104 oogartsen, voor een bevolking van 67 miljoen, dat is niet één oogarts op 650.000 inwoners. In België bedraagt die verhouding één op 10.000 inwoners. Nog dramatischer: heel het land, zo groot als West-Europa, telt amper vier oftalmologische chirurgen die kinderen kunnen opereren. Wie Licht voor de Wereld wil steunen, kan storten op volgend rekeningnummer: BE 95 05230 4029 2158. Stortingen vanaf 40 euro geven recht op een fiscaal attest. Begin vorig jaar is Immaculée geopereerd, haar broer en zus volgden enkele maanden later.

De Clinique Saint Yvonne is een diocesaan ziekenhuis in Lubumbashi, de hoofdplaats van de koperprovincie Katanga in het zuidoosten van Congo. Het ziekenhuis krijgt steun van Licht voor de Wereld, de Belgische ngo die in enkele landen in het zuiden duizenden kinderen, vaders en moeders weer hoop geeft op een beter leven.

Pakweg tien jaar geleden zouden Immaculée, Uwa en John nog veroordeeld zijn tot armoede en ontbering, want blindheid of beperkt zicht leidt in Congo onvermijdelijk tot armoede. Dat beseft hun vader Daniel Kasa Di Mulenga (39) meer dan wie ook. Als zoon van een arbeider bij het staatsmijnbouwbedrijf Gécamines werd hij ook met cataract geboren. Een mislukte operatie in het Gécamines-ziekenhuis heeft ervoor gezorgd dat hij het zicht uit het rechteroog totaal verloren is. “Met mijn linkeroog kan ik de Bijbel lezen”, zegt hij gelaten. Uitgedoofd

Daniel verbouwt een beetje maïs – niet voldoende om overschotten op de markt te verkopen. Voor het overige is het krasselen, al is het maar om het jaarlijkse schoolgeld van 200 dollar per kind te betalen. Het huisje aan de Rue Manono in de wijk Gécamines in Kipushi is uiterst krap: twee kamertjes voor een gezin van zes. Enkele buurvrouwen brengen plastic tuinstoelen aan voor de blanke bezoekers op de binnenkoer die uitgeeft op andere citéhuisjes.

De rookpluimen boven de nabijgelegen koper- en zinkfabrieken in Kipushi, op 30 km ten zuiden van Lubumbashi, zijn lang geleden uitgedoofd. De ondergrondse koper- en zinkmijn staat al jaren onder water en het zal nog enige tijd duren vooraleer de mijn weer draait.

Helaas kan Daniel niet meer geopereerd worden. Maar hij wilde wel dat zijn kinderen hun ogen terugkregen. “Ik wilde op de eerste plaats dat mijn kinderen weer gewoon naar school zouden kunnen, dat ze verder studeren – een kans die ik nooit gekregen heb. Mijn vader werkte voor de Gécamines en ik heb de lagere school van het mijnbouwbedrijf gevolgd. De middelbare school heb ik niet kunnen afmaken omdat mijn ogen te slecht waren. De operatie van de kinderen is goed gelukt, ze studeren goed. Om eerlijk te zijn: voor de operatie had ik schrik, omdat bij mij de ingreep mislukt is.”

De drie kinderen van Daniel zullen hun leven lang moeten brillen – een kleine prijs om weer te kunnen zien. De operatie van de kinderen is een voorbeeld van het Robin Hood-principe waarmee de partnerziekenhuizen van Licht voor de Wereld de armsten van de armen ook aan een nieuw leven helpen.

Robin Hood

Een kindercataractoperatie kost ongeveer 135 euro. De partnerziekenhuizen voeren een cataractoperatie voor kinderen gratis uit. Volwassenen betalen 50 dollar (40 euro). Spotgoedkoop, maar in Congo zijn er patiënten die zelfs dit niet kunnen betalen. Ze krijgen toch hulp: ze betalen wat ze kunnen of krijgen gratis verzorging. Patiënten die wel de volledige prijs kunnen betalen én de opbrengst van medicijnen en brillen, financieren dit Robin Hood-principe. Uiteraard draagt de financiële steun van Licht voor de Wereld ook bij aan de kosten voor de operaties van de armsten. Een eerste consultatie in de kliniek kost 2.000 franc congolais, geen twee euro. Voor velen is zelfs deze financiële drempel te hoog en springt de sociale dienst van de kliniek bij. Een grondig onderzoek door de sociale dienst van de kliniek maakt duidelijk wie een eigen bijdrage kan leveren en wie niet. Voor kinderoperaties – duurder wegens veel delicater – kunnen de Clinique Sainte Yvonne en Licht voor de Wereld rekenen op een bijdrage van het Belgische ministerie van Ontwikkelingssamenwerking, dat uitsluitend voor kinderoperaties 180.000 euro heeft uitgetrokken voor de periode 2012-2014.Tijdens de fondsencampagne die op 10 oktober start en tegen Kerstmis wordt afgerond, hoopt Licht voor de Wereld geld in te zamelen voor 2.000 kinderen met cataract. Het geld wordt goed besteed. In veel gevallen is blindheid een aandoening die te verhelpen valt, zegt ook Lien Grimonprez van Licht voor de Wereld: “Congo telt ongeveer 790.000 blinden. De helft hiervan is veroorzaakt door cataract. In 80% van de gevallen is blindheid te voorkomen of te genezen. Is het niet schrijnend dat Congo 400.000 blinden telt die niet blind moeten zijn? In 80% van de gevallen is blindheid te voorkomen of te genezen.”

Geen stroom

En ja, ze bestaan nog, die halve en hele heiligen die hun luxeleven in het Westen opgeven om zich diep in de Afrikaanse brousse te vestigen en hun leven aan de genezing van de minstbedeelden te wijden. Dr Richard Hardi is lekenbroeder bij de Orde van de Beatitudes, een religieuze gemeenschap ontstaan uit de charismatische beweging. Na zijn studies geneeskunde specialiseerde deze 56-jarige Hongaar zich in de ooggeneeskunde. Hij heeft zich vooral op chirurgische ingrepen voor oogziektes bij kinderen toegelegd.

Dr Richard wilde altijd al in Afrika aan de slag: zijn vader werkte vijf jaar als ingenieur in Algerije, “toen het regime lonkte naar de communistische Oost-Europese landen”, lacht hij.

In 1995 arriveerde Hardi in het district Kabinda in de provincie Oost-Kasaï. Vandaag heeft hij zijn uitvalsbasis in Mbuji Mayi, de diamantrijke hoofdplaats van Oost-Kasaï. Omdat de diamantactiviteit zo goed als stilgevallen is, zakt het leven in de stad in elkaar. Hardi: “We hebben al twee maanden geen stroom meer in de stad omdat de waterkrachtcentrale van Tshala in panne ligt. Voor mijn operatiezaal heb ik dus voortdurend een generator nodig, met peperdure brandstof. Heel vaak is er geen water in de stad. Een bidon water van 20 liter kost er 1.000 francs congolais. Iets minder dan een euro, maar onbetaalbaar voor veel mensen. Licht voor de Wereld beschouwt het opleiden van paramedisch personeel als een van zijn belangrijkste activiteiten. Zo kunnen de partnerziekenhuizen zorg van een hoge kwaliteit in gespecialiseerde ziekenhuizen aanbieden.”

Dode koe

Dr. Richard maakte in Kabinda de twee Congolese oorlogen van de jaren negentig mee, waardoor hij soms gedwongen was om algemene chirurgische ingrepen uit te voeren en kogelwonden te verzorgen. “We wisten dat de rebellen van het AFDL uit waren op onze vier voertuigen. Ik ben dan met enkele medewerkers en de auto’s naar de brousse vertrokken om ze te verstoppen. Ik ben twee weken in de brousse gebleven.”

In 2006 startte Richard Hardi met een oogkliniek in Mbuji Mayi. Driemaal per jaar hopt hij over naar Lubumbashi in Katanga, waar hij van ‘s ochtends vroeg tot laat in de namiddag oogoperaties uitvoert, vooral bij kinderen. “De ogen van kinderen zijn nog niet zo goed ontwikkeld, de lenzen en het weefsel zijn veel fragieler, dus moet je bij zo’n operatie extra uitkijken”, zegt hij. “Bovendien moeten kinderen voor een oogoperatie onder volledig narcose, voor volwassenen volstaat een plaatselijke verdoving.”

Varkensoog

De helft van de oogaandoeningen is operatief te verhelpen. Hét probleem is het schrijnende gebrek aan specialisten. Hardi: “Veel collega’s hebben niet de moed om zich in de brousse te vestigen. Bovendien is de opleiding geneeskunde in Congo vaak beneden alle peil, op enkele universiteiten als die in Kinshasa of Lubumbashi na. Ik zie soms artsen die niet eens het peil van een slechte verpleger halen. Je hebt ook oogspecialisten die tijdens hun tweejarige opleiding geen enkele operatie hebben uitgevoerd, niet eens op het oog van een dode koe of geit.” Richard Hardi moet niet alleen opboksen tegen het gebrek aan professionaliteit, maar ook tegen het in Congo welig tierende bijgeloof. “Dat heeft veel te maken met de vele sektes, zoals les Eglises de Réveil, met profeten die beloven de mensen te genezen. Ik herinner me een geval van een oudere man die het advies kreeg om ‘s avonds met een geit naar het kerkhof te komen. De man werd levend begraven, want zo zou hij kunnen genezen. Zijn vrouw zag dat haar man dreigde te sterven, en haalde hem uit het graf. De man ging dan naar de kerk, om te wachten op genezing. Toen dit niet gebeurde, verstootte hij zijn vrouw. Uiteindelijk is hij met zijn cataract toch naar onze kliniek gekomen en is hij genezen. Hij heeft zijn vrouw weer opgenomen”, lacht Richard. “Veel mensen, die zich door allerlei indianenverhalen laten beïnvloeden, vrezen de klassieke ooggeneeskunde. Ze hebben schrik dat de arts hun ogen verwijdert en vervangt door een varkensoog. Maar soms vragen de mensen me ook of ik hen geen oog van een dier kan inplanten, vooral als je te maken krijgt met mensen die nooit meer kunnen zien. Je hebt natuurlijk ook charlatans. Zo hoorde ik in de brousse het verhaal van een verpleger die flink wat geld opstreek, een kleine insnijding in het oog maakte en dan met de noorderzon vertrok.”

Bron: 11 oktober 2014 – Het Belang van Limburg [Plus]; p.14

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Vermijdbare blindheid treft vrouwen dubbel07-03-2019 07:03:16
  2. “Geef iemand zijn zicht terug en je geeft zijn glimlach terug”27-11-2018 07:11:04
  3. ‘15 miljoen blinden eenvoudig te genezen. Waarom gebeurt dat niet?’23-11-2018 07:11:23
  4. eze aangrijpende fotoreeks en video wil blindheid bij kinderen en volwassenen voorkomen20-11-2018 04:11:17
  5. Als het leven wazig wordt tijdens een meeting…17-05-2018 11:05:01
  6. Wetterse optiekzaak behaalt “Opticien voor de Wereld” label16-03-2018 09:03:30
  7. Op blind date met Lucas Van den Eynde14-10-2017 07:10:27
  8. Acteur Jef Desmedt uit Familie steunt preventie van blindheid14-10-2017 07:10:58
  9. Danni Heylen op blind date in winkelstraat14-10-2017 07:10:24
  10. Selfie met BV voor het goede doel14-10-2017 07:10:23
  11. “We schenken 500 euro per jaar voor kinderen in Afrika”06-10-2017 08:10:32
  12. Optiek steunt ngo die blindheid bestrijdt06-10-2017 08:10:59
  13. Optiek Thijs strijdt tegen blindheid05-10-2017 09:10:19
  14. Alternatieve Nobelprijs voor Ethiopische Yetnebersh Nigussie28-09-2017 12:09:49
  15. ‘Afrika laat mij nooit meer los’19-08-2017 06:08:15
  16. De Witkijker: Genezing van oogziekte in Rwanda17-06-2017 12:06:48
  17. Light for the World bouwt oogziekenhuis in Mbuji-Mayi16-06-2017 04:06:15
  18. Veenendaalse Stichting Light For The World gaat voor duurzaam16-06-2017 04:06:44
  19. Licht voor de wereld – Aandacht voor blindheid in Afrika16-06-2017 04:06:12
  20. Video: “Met veertig euro kunnen we een blinde terug laten zien”16-06-2017 04:06:04
  21. Light for the World – Dokolo16-06-2017 04:06:58
  22. Actrices uit Thuis laten zich blinddoeken16-10-2016 08:10:57
  23. Zo voelt het om (voor even) blind te zijn15-10-2016 08:10:07
  24. Geblinddoekt voor oogoperaties15-10-2016 08:10:13
  25. Van Honsebrouck steunt Congolees oogziekenhuis04-06-2016 07:06:04
  26. Veense stichting Light for the World beste goede doel30-03-2016 08:03:22
  27. Delegatie van de Sint-Ludgardisschool op inleefreis in Tanzania10-02-2016 09:02:32
  28. Sint-licht-gardis steunt ‘Licht voor de wereld’21-12-2015 08:12:59
  29. Blinde auteur maakt ruim 500 oogoperaties mogelijk13-11-2015 08:11:06
  30. “Hier in Peru was mijn man al lang blind”10-09-2015 07:09:14
  31. Oogarts opereert aan lopende band10-09-2015 07:09:40
  32. “Veel straffer dan Stanley’s Route”10-09-2015 07:09:26
  33. “Mijn hart breekt hier elke dag zeventien keer”10-09-2015 07:09:12
  34. Hilde De Baerdemaeker in Rwanda10-09-2015 07:09:59
  35. Blind in Uganda10-09-2015 07:09:47
  36. Light for the World-directeur Johan Elsen: ‘Elke minuut wordt een kind blind’10-09-2015 07:09:26
  37. Staaroperatie verhoogt levensstandaard10-09-2015 07:09:11
  38. Mechelse oogarts keert na zes jaar terug uit Rwanda10-09-2015 07:09:59
  39. ‘Hier gebeuren elke dag wonderen’10-09-2015 07:09:45
  40. “Een handicap is hier een straf van God”10-09-2015 07:09:32
  41. “De wil van God’, denken ze nog in de dorpen”10-09-2015 07:09:19
  42. Een wereld zonder schaduwen10-09-2015 07:09:09
  43. Een Belgische revolutie in Tanzania10-09-2015 07:09:54
  44. Dark & Light opnieuw Beste Goede Doel van Nederland10-09-2015 07:09:43
  45. 3 december WereldGehandicaptendag10-09-2015 07:09:29
  46. Video: Flashmob Light for the World10-09-2015 07:09:16
  47. Wereldwijd tekort oogartsen10-09-2015 07:09:04
  48. Hulp aan blinde kinderen in Cambodja10-09-2015 07:09:52
  49. Een oog voor Congo – Belgische ngo leert Congolezen oogziekenhuis runnen10-09-2015 07:09:37
  50. Light for the World hoog in Goede Doelen Top-5010-09-2015 07:09:21
  51. Dokter Jos Rommel leidt oogartsen op in een ziekenhuis van Licht voor de Wereld in Lubumbashi10-09-2015 07:09:07
  52. Gepensioneerde oogarts op missie naar Congo10-09-2015 07:09:53
  53. Een oogkliniek voor Zuid-Soedan10-09-2015 07:09:14
  54. Gehandicapten hebben ook recht op ontwikkelingshulp10-09-2015 07:09:03
  55. Cambodjaans gezin profiteert van staaroperatie10-09-2015 07:09:51
  56. Inleefreis Tanzania Light for the World10-09-2015 07:09:37
  57. Video – Actieplan tegen vermijdbare blindheid10-09-2015 07:09:25
  58. Rivierblindheid – Wereldgezondheidsdag10-09-2015 07:09:12
  59. Thriller voor het goede doel10-09-2015 07:09:54
  60. ‘Alliance for Disability Inclusive Development’: op de bres voor inclusie10-09-2015 07:09:42
  61. Noah vluchtte met zijn blinde moeder10-09-2015 07:09:29
  62. Veenendaalse stichting zegt bouw oogkliniek in Soedan af10-09-2015 07:09:12
  63. “Ze noemden me het Chineesje”10-09-2015 07:09:57
  64. Video – Light for the World10-09-2015 07:09:30
  65. Lien geneest blinden in de jungle06-07-2015 07:07:01
  66. “Fantastisch dat die blinde mensen het licht weer zien”26-04-2015 05:04:13
  67. 14.262 euro voor blinde kinderen21-03-2015 07:03:48
  68. Concert Blindnote ten voordele van Licht voor de Wereld10-03-2015 05:03:27
  69. “Afrika is mijn beroep geworden”08-06-2011 11:06:32
  70. “Dankbaarheid van patiënten is enorm”08-06-2011 11:06:17
  71. BlindenMissie geeft 444.000 mensen het zicht08-06-2011 11:06:04
  72. “Ik ben blind, maar ik zie de armoede”08-06-2011 11:06:31

Laatst bijgewerkt op 10 september 2015 – 19:39