Een Belgische revolutie in Tanzania

Tom Vanneste zet thesis om in de praktijk en helpt allerarmsten in oogkliniek van vader Geert

Tom Vanneste is nog maar 24 en studeerde twee jaar geleden af als gezondheidseconoom met een maximumscore voor zijn thesis. Het systeem dat hij in Leuven op papier schetste, zet hij vandaag in praktijk om in het Belgische ziekenhuis CCBRT in Tanzania. Het simpele maar briljante idee om mensen met een handicap – van hazenlippen tot cataract – op te sporen via gsm om ze te kunnen genezen, maakt er furore. Tel daarbij hun Robin Hood-aanpak – waardoor medische zorg ook voor de allerarmsten beschikbaar is – en je hebt niet minder dan een revolutie.

Elk jaar worden in Tanzania 2.000 kinderen geboren met cataract aan beide ogen. Nog maar een klein deel daarvan vindt de weg naar ons – Tom Vanneste

Het is maandag, 6.30 uur en al drukkend heet in Dar es Salaam, Tanzania. Mensen stromen toe, rijen dik. Maandag is sowieso al de drukste dag in het ziekenhuis, vaak moeten patiënten een hele dag wachten op een afspraak met een dokter. Hoewel in de meeste Afrikaanse ziekenhuizen een vreselijke geur hangt, is het hier proper en fris.

Vrouwen geven hun baby’s de borst, verspreid tussen de mensen geven medewerkers les over HIV en zwangerschapspreventie. Welkom in het CCBRT-Hospital: het grootste oogziekenhuis van Tanzania en het resultaat van een Belgische droom.

Onwetendheid

CCBRT staat voor Comprehensive Community Based Rehabilitation in Tanzania. Een draak van een naam, ze weten het zelf ook. Maar intussen kent heel Tanzania hem, veranderen zit er niet meer in.

CCBRT werd in 1995 opgericht door Geert Vanneste, een medewerker van de Belgische ngo ‘Licht voor de Wereld’. Samen met een groepje Tanzanianen ging hij in de dorpen op zoek naar mensen met een handicap, om hen te helpen. In 2001 volgde dan de bouw van het Disability Hospital in Dar es Salaam. Een ziekenhuis met 200bedden en de klemtoon op oogziektes.

‘Iedereen moet weten dat we bestaan’, vertelt Tom Vanneste (24), adjunct-directeur van het ziekenhuis en zoon van Geert. Zijn vader gebruikt zijn kennis intussen om overal in Afrika oogziekenhuizen op te richten, Tom zet zijn studies gezondheidseconomie in Leuven om in Tanzania. ‘We hangen overal posters op, maken tv- en radiospotjes met grote sterren. We zeggen: Kent u iemand met een handicap? Stuur hem naar CCBRT en wij helpen hem.’

En de mensen komen. ‘Intussen passeren hier jaarlijks 120.000 Tanzanianen’, zegt Tom.

Veel maar niet genoeg. ‘In Tanzania leven naar schatting 4miljoen mensen met een handicap. Ondanks alle onze inspanningen vindt dus toch niet iedereen de weg naar hier. Mensen met een handicap horen vaak tot de allerarmste groepen. Ze hebben geen geld voor de operatie, laat staan voor de busreis naar hier’, vertelt Tom. ‘Er is ook veel onwetendheid: ze weten niet welke behandelingen mogelijk zijn. En dus blijven ze rondlopen met iets dat we kunnen oplossen. Terwijl je voor amper 40 euro een volwassene van zijn cataract kan afhelpen.’

Opsporen via gsm

Een van de dingen die Tom als adjunct-directeur invoerde in het ziekenhuis, is een innovatief systeem om meer patiënten te lokaliseren.

‘Tanzania is een arm land. Bijna niemand heeft hier een bankrekening, maar iedereen heeft wel een basic gsm van 10 euro. Het Mpesa-systeem – ‘M’ staat voor ‘mobiel’, ‘Pesa’ betekent ‘geld’ in het Swahili – is hier dan ook wijdverspreid’, legt hij uit. ‘Tanzanianen gebruiken hun gsm om geld te sturen naar familie aan de andere kant van het land. Mobiel betalen heeft zelfs de donatie-schaal in de kerk vervangen.’

Het bracht Vanneste op het idee dat potentieel ook voor het ziekenhuis te gebruiken. ‘We hebben verspreid in het land zo’n 50 ambassadeurs. Mensen met stevige roots in hun gemeenschap en met een medische basiskennis. We vragen hen mensen met een handicap op te sporen.’

Wanneer de ambassadeur iemand vindt, transfereert het ziekenhuis geld naar de gsm van de ambassadeur. Die koopt daarvan een busticket voor de patiënt. Als die aankomt in het ziekenhuis, krijgt de ambassadeur 3 dollar ‘commissie’.

‘De voorbije twee jaar hebben we zo vrouwen met een fistel – een bevallingsletsel dat zorgt voor incontinentie – en kinderen met een hazenlip opgespoord’, vertelt Tom enthousiast. ‘We hebben nu dubbel zoveel patiënten.’

Aangestoken door dat succes, wordt het systeem nu uitgebreid. ‘Elke (oog)dokter in Tanzania zal de boodschap krijgen: Vind kinderen met cataract en stuur ze naar ons’, aldus Tom Vanneste. ‘Elk jaar worden in Tanzania 2.000 kinderen geboren met cataract aan beide ogen. Nog maar een klein deel daarvan vindt de weg naar ons. In België worden die kindjes al geopereerd als ze twee dagen oud zijn, hier blijven ze vaak jaren rondlopen, met desastreuze gevolgen.’

Robin Hood

Kinderen onder de vijf behandelt het ziekenhuis gratis, volwassenen betalen wat ze aankunnen. De rest van de kosten worden gedragen door het ziekenhuis. Daar is geld voor nodig, veel geld.

Een deel krijgen ze van sponsors, zoals ‘Licht voor de Wereld’, een ander deel probeert het ziekenhuis zelf bijeen te schrapen. En dat lukt, dankzij het Fast Track-systeem dat Tom uitdacht als eindwerk.

‘Er is hier een sterk groeiende middenklasse. Ingenieurs, bedrijfsleiders, it-specialisten. Mensen met wat geld, die dat ook willen uitgeven. Ook zij worden ziek. Alleen hebben ze geen zin om uren naast arme mensen in een zaal te zitten wachten zonder airco. Daarom reizen zij meestal naar het buitenland voor een operatie.’

Wat een verspilling, dachten ze bij het CCBRT. ‘Want wij hebben de perfecte accommodatie én artsen om hen te behandelen.’

In 2009 besloot het ziekenhuis een deel van zijn accommodatie te pimpen. Dat kon dankzij een donatie van een buitenlandse ngo. ‘Voor 100 euro extra krijgen onze rijkere patiënten nu een ‘speciale behandeling’. Ze vermijden lange wachttijden, hebben een aparte entree, chiquere kamers en de dokter van hun keuze. Het Robin Hood-model dus. We halen bij de rijken wat we nodig hebben voor de armen.’

En de rijke Tanzanianen komen. ‘Intussen al ongeveer honderd elke maand. We hopen zo tegen eind 2013 bijna 40 procent van ons inkomen zo te halen’, vertelt Tom.

Hij kreeg een dikke 20 op 20 voor zijn thesis. Ik vraag hem of hij niet graag gedoctoreerd had. ‘Nee, het is net mooi om te zien dat wat je op papier zette, op het terrein zoveel mensen helpt.’

Voor 40 euro al kan u het zicht terugschenken aan een blinde mens. Steun LICHT VOOR DE WERELD door te storten op IBAN BE 95 5230 4029 2158, BIC TRIO BEBB. Meer informatie op http://www.lightfortheworld.be

DKA

Bron: Het Nieuwsblad, 5 november 2011

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Vermijdbare blindheid treft vrouwen dubbel07-03-2019 07:03:16
  2. “Geef iemand zijn zicht terug en je geeft zijn glimlach terug”27-11-2018 07:11:04
  3. ‘15 miljoen blinden eenvoudig te genezen. Waarom gebeurt dat niet?’23-11-2018 07:11:23
  4. eze aangrijpende fotoreeks en video wil blindheid bij kinderen en volwassenen voorkomen20-11-2018 04:11:17
  5. Als het leven wazig wordt tijdens een meeting…17-05-2018 11:05:01
  6. Wetterse optiekzaak behaalt “Opticien voor de Wereld” label16-03-2018 09:03:30
  7. Op blind date met Lucas Van den Eynde14-10-2017 07:10:27
  8. Acteur Jef Desmedt uit Familie steunt preventie van blindheid14-10-2017 07:10:58
  9. Danni Heylen op blind date in winkelstraat14-10-2017 07:10:24
  10. Selfie met BV voor het goede doel14-10-2017 07:10:23
  11. “We schenken 500 euro per jaar voor kinderen in Afrika”06-10-2017 08:10:32
  12. Optiek steunt ngo die blindheid bestrijdt06-10-2017 08:10:59
  13. Optiek Thijs strijdt tegen blindheid05-10-2017 09:10:19
  14. Alternatieve Nobelprijs voor Ethiopische Yetnebersh Nigussie28-09-2017 12:09:49
  15. ‘Afrika laat mij nooit meer los’19-08-2017 06:08:15
  16. De Witkijker: Genezing van oogziekte in Rwanda17-06-2017 12:06:48
  17. Light for the World bouwt oogziekenhuis in Mbuji-Mayi16-06-2017 04:06:15
  18. Veenendaalse Stichting Light For The World gaat voor duurzaam16-06-2017 04:06:44
  19. Licht voor de wereld – Aandacht voor blindheid in Afrika16-06-2017 04:06:12
  20. Video: “Met veertig euro kunnen we een blinde terug laten zien”16-06-2017 04:06:04
  21. Light for the World – Dokolo16-06-2017 04:06:58
  22. Actrices uit Thuis laten zich blinddoeken16-10-2016 08:10:57
  23. Zo voelt het om (voor even) blind te zijn15-10-2016 08:10:07
  24. Geblinddoekt voor oogoperaties15-10-2016 08:10:13
  25. Van Honsebrouck steunt Congolees oogziekenhuis04-06-2016 07:06:04
  26. Veense stichting Light for the World beste goede doel30-03-2016 08:03:22
  27. Delegatie van de Sint-Ludgardisschool op inleefreis in Tanzania10-02-2016 09:02:32
  28. Sint-licht-gardis steunt ‘Licht voor de wereld’21-12-2015 08:12:59
  29. Blinde auteur maakt ruim 500 oogoperaties mogelijk13-11-2015 08:11:06
  30. “Hier in Peru was mijn man al lang blind”10-09-2015 07:09:14
  31. Oogarts opereert aan lopende band10-09-2015 07:09:40
  32. “Veel straffer dan Stanley’s Route”10-09-2015 07:09:26
  33. “Mijn hart breekt hier elke dag zeventien keer”10-09-2015 07:09:12
  34. Hilde De Baerdemaeker in Rwanda10-09-2015 07:09:59
  35. Blind in Uganda10-09-2015 07:09:47
  36. Light for the World-directeur Johan Elsen: ‘Elke minuut wordt een kind blind’10-09-2015 07:09:26
  37. Staaroperatie verhoogt levensstandaard10-09-2015 07:09:11
  38. Mechelse oogarts keert na zes jaar terug uit Rwanda10-09-2015 07:09:59
  39. ‘Hier gebeuren elke dag wonderen’10-09-2015 07:09:45
  40. “Een handicap is hier een straf van God”10-09-2015 07:09:32
  41. “De wil van God’, denken ze nog in de dorpen”10-09-2015 07:09:19
  42. Een wereld zonder schaduwen10-09-2015 07:09:09
  43. Een Belgische revolutie in Tanzania10-09-2015 07:09:54
  44. Dark & Light opnieuw Beste Goede Doel van Nederland10-09-2015 07:09:43
  45. 3 december WereldGehandicaptendag10-09-2015 07:09:29
  46. Video: Flashmob Light for the World10-09-2015 07:09:16
  47. Wereldwijd tekort oogartsen10-09-2015 07:09:04
  48. Hulp aan blinde kinderen in Cambodja10-09-2015 07:09:52
  49. Een oog voor Congo – Belgische ngo leert Congolezen oogziekenhuis runnen10-09-2015 07:09:37
  50. Light for the World hoog in Goede Doelen Top-5010-09-2015 07:09:21
  51. Dokter Jos Rommel leidt oogartsen op in een ziekenhuis van Licht voor de Wereld in Lubumbashi10-09-2015 07:09:07
  52. Gepensioneerde oogarts op missie naar Congo10-09-2015 07:09:53
  53. Een oogkliniek voor Zuid-Soedan10-09-2015 07:09:14
  54. Gehandicapten hebben ook recht op ontwikkelingshulp10-09-2015 07:09:03
  55. Cambodjaans gezin profiteert van staaroperatie10-09-2015 07:09:51
  56. Inleefreis Tanzania Light for the World10-09-2015 07:09:37
  57. Video – Actieplan tegen vermijdbare blindheid10-09-2015 07:09:25
  58. Rivierblindheid – Wereldgezondheidsdag10-09-2015 07:09:12
  59. Thriller voor het goede doel10-09-2015 07:09:54
  60. ‘Alliance for Disability Inclusive Development’: op de bres voor inclusie10-09-2015 07:09:42
  61. Noah vluchtte met zijn blinde moeder10-09-2015 07:09:29
  62. Veenendaalse stichting zegt bouw oogkliniek in Soedan af10-09-2015 07:09:12
  63. “Ze noemden me het Chineesje”10-09-2015 07:09:57
  64. Video – Light for the World10-09-2015 07:09:30
  65. Lien geneest blinden in de jungle06-07-2015 07:07:01
  66. “Fantastisch dat die blinde mensen het licht weer zien”26-04-2015 05:04:13
  67. 14.262 euro voor blinde kinderen21-03-2015 07:03:48
  68. Concert Blindnote ten voordele van Licht voor de Wereld10-03-2015 05:03:27
  69. “Afrika is mijn beroep geworden”08-06-2011 11:06:32
  70. “Dankbaarheid van patiënten is enorm”08-06-2011 11:06:17
  71. BlindenMissie geeft 444.000 mensen het zicht08-06-2011 11:06:04
  72. “Ik ben blind, maar ik zie de armoede”08-06-2011 11:06:31

Laatst bijgewerkt op 10 september 2015 – 19:44