‘In mijn hoofd is de Himalaya misschien nog mooier’

Blinde Sabriye Tenberken over haar tocht door de Himalaya met haar eveneens blinde leerlingen

Ze haalden de top niet. De blinde Sabriye Tenberken, haar partner Paul Kronenberg en zes van hun blinde Tibetaanse leerlingen moesten hun meerdere erkennen in het machtige hooggebergte en lagen al snel in de clinch met het Amerikaanse team dat hen begeleidde. Maar dat deed er niet toe. ‘Het was een fantastische ervaring die levens heeft veranderd.’

De Duitse Sabriye Tenberken werd blind toen ze twaalf jaar was. Niet dat dit haar veel parten heeft gespeeld. In 1998 startte ze met Paul een school voor blinde kinderen in Lhasa. Ze schreef net haar tweede boek over haar belevenissen in Tibet, waaronder een tocht door de Himalaya met haar blinde leerlingen en de blinde Amerikaanse bergbeklimmer Erik Weihenmayer.

Moet je echt een berg beklimmen om iets te bewijzen?

Tenberken: “Paul en ik moesten niks bewijzen. We hebben al bewezen dat blinde mensen van alles kunnen. Wat wij wilden doen, was de kinderen tonen dat er meer is dan hun eenzame gevecht, dat we samen iets kunnen bereiken. Wat nog belangrijker was voor ons, is dat deze kinderen geboren zijn in de bergen. Ze zijn kinderen van de Himalaya, maar ze kunnen niet omgaan met de gevaren van het gebergte. Een Europees blind kind kan toch niet gewoon thuisblijven omdat zijn moeder schrik heeft dat het de straat niet kan oversteken? Ze moeten met hun omgeving leren omgaan. Dat was ons belangrijkste doelstelling en ik denk dat we die gehaald hebben.”

Toch wilden jullie de top bereiken. Dat is iets anders dan je leren handhaven in de bergen.

“Het was eerder Erik die iets wilde bewijzen. Hij krijgt veel kritiek. Dat hij de westerling is met de juiste uitrusting en royale sponsors, in tegenstelling tot blinde mensen in minder gefortuneerde landen.

“Voor ons hoefde die top niet. De training was eigenlijk genoeg voor de kinderen. Langs de ene kant zeiden de Amerikanen de hele tijd dat de top een belangrijk symbool was, dat we een statement moesten maken. Voor hen, en voor elke Amerikaan, zou het een mislukking zijn om de top niet te bereiken. Want wat is het punt van een berg te beklimmen als je niet naar de top gaat? Langs de andere kant vonden wij dat de top niet belangrijk was. Een evenwicht vinden was moeilijk.”

Had Erik uiteindelijk begrip voor jullie doel?

“Ja, absoluut. Hij is een bergbeklimmer, hij is gefocust op de top, maar hij begreep de menselijke kant ervan ook. Uiteindelijk hebben we hetzelfde doel, maar de middelen die we daartoe gebruiken zijn verschillend. We willen allebei dat blinden geaccepteerd worden in de maatschappij.”

Is het achteraf bekeken allemaal de moeite waard geweest, de zware tocht en de conflicten onderweg?

“Er waren conflicten, maar die vond ik interessant, ook cultureel gezien. Amerika versus Europa of Amerika versus het Oosten. Het was goed voor de kinderen dat ze zagen dat je in een conflict voor jezelf moet opkomen en dat je na een ruzie nog altijd vrienden kunt zijn.

“Het was een fantastische ervaring die levens heeft veranderd. De meeste kinderen hadden al veel zelfvertrouwen, maar Gyendsen bijvoorbeeld is erdoor veranderd. Hij is erg intelligent en heeft veel talent, maar krijgt niet veel steun van zijn ouders. Die kreeg hij wel van het Amerikaanse team. Hij beseft almaar meer wat hij echt wil en laat zich niet meer zo beïnvloeden door anderen.”

Mensen gaan wel vaker op tocht ‘om zichzelf te vinden’.

“De kinderen ontdekten zichzelf door de interviews van de filmploeg (die de film ‘Blindsight’ maakten over de expeditie, SVB), eerder dan door de bergtocht. Ze begrepen plots dat er iemand geïnteresseerd was in hen. Tibetanen spreken niet over erge dingen, alleen over goede dingen. We waren eerst nogal sceptisch tegenover de interviewtechniek van Lucy, de regisseuse. Tibetaanse kinderen zijn geen Amerikaanse tieners. Maar ze kwam tot een punt waarop de kinderen geen andere keuze meer hadden dan alles open te gooien. Ze vonden het niet zo leuk, maar ze raakten wel geïnteresseerd in hun eigen verhaal en stopten niet meer met praten. Het maakte hen sterk. Ze konden er kracht uit putten.”

U trok wellicht naar Tibet omdat dit het land is dat u het meest intrigeert. Dacht u dat dit de plek op de wereld zou zijn waar u zich zou thuis voelen?

“Ik was gewoon op zoek naar de grootste uitdaging. Ik heb ook gedacht over Afrika, maar daar zitten slangen en spinnen. Hoe zou ik mezelf kunnen handhaven in de jungle? Ik was dus op zoek naar de grootste uitdaging die ik aankon. Tibet was vreemd voor mij, helemaal geen thuis. Dat is het nog altijd niet.

“Het boek gaat ook over onze nieuwe kijk op Tibet. Voor de meeste mensen is het een mystieke plek. Voor mij was het belangrijk om een ander beeld te schetsen van Tibet, onder andere via de geesten van de kinderen. Want zij zijn degenen die Tibet soms op een heel moeilijke manier meemaken. Kyila bijvoorbeeld kreeg oud voedsel toegeworpen, dingen die je doorgaans aan de honden zou voeren. Maar zij had genoeg zelfrespect om dat te weigeren.”

Intussen hebben jullie ook al een school in India opgericht. Blijkbaar was het wel nodig dat iemand zich het lot van de blinden wereldwijd aantrok.

“Ja, het is goed dat er iemand van buitenaf kwam én die blind is. Anders is het alsof de barmhartige Samaritaan iets uit medelijden komt doen. Dit is een uitwisseling. Ik krijg veel terug. Dit is niet altruïstisch, hoor.

“Maar pakweg in Duitsland is er ook nog werk aan de winkel. Blinden worden niet geaccepteerd. Onlangs schreef een ziend jongetje me dat het hem heel cool leek om blind te zijn. Dat vond ik helemaal geen belediging, maar eerder een teken dat blind zijn geen handicap is, maar gewoon een andere manier van leven. Het kan zelfs trendy en cool zijn. Gisteren nam een klein meisje mijn stok en zei: ‘Ik wil ook zo’n stok, het is cool!’ Het is dus trendy om met een stok rond te wandelen!”

In de Himalaya was u op een van de mooiste plekken ter wereld. Steekt het op dat moment niet dat je dat niet kunt zien?

“Je bent zo afgeleid door andere dingen. Je evenwicht houden, de koude, de dorst. Maar het is ook wel goed dat er dan mensen zijn die het landschap goed kunnen beschrijven. Ik kan ook luisteren naar schoonheid. Ik hield veel van mooie landschappen toen ik jong was: van meren en rivieren, van het zonlicht dat op het wateroppervlak speelt. Maar ik kan me het nog inbeelden, en in mijn verbeelding is het misschien nog mooier dan in het echt.”

Het werk van Sabriye is afhankelijk van donaties. Meer info op http://www.braillewithoutborders.org.

Met andere ogen. Het zevende jaar, Sabriye Tenberken, uitgeverij Sirene.

De film Blindsight won de publieksprijs op het filmfestival van Berlijn. Hij komt in het najaar ook in Belgische cinemazalen.

Sofie VANDENBOSSCHE

Bron: De Morgen, 20 februari 2007

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Studenten voeren oogmetingen uit in Banjul10-03-2018 08:03:53
  2. Vesaliusinstituut voert oogmetingen uit in Banjul18-02-2018 08:02:27
  3. “Ook zij verdienen kans om te studeren”23-12-2017 09:12:24
  4. Geen tijd voor een gezin, wel voor een eigen ziekenhuis in Rwanda22-11-2017 08:11:12
  5. Oogarts met hart voor Rwanda is Specialist van het Jaar22-11-2017 12:11:15
  6. Oogarts Piet Noë eerste ‘Specialist van het Jaar’20-11-2017 07:11:11
  7. Zeeuwse suikeroom redt ooghulp in Afrika18-11-2017 10:11:58
  8. Gentse opticien doet Nepalezen opnieuw zien12-08-2017 08:08:58
  9. Gentse opticien helpt Nepalezen beter zien12-08-2017 08:08:08
  10. Jan in ’t Veld gaf in de afgelopen jaren 230.000 brillen weg18-06-2017 05:06:19
  11. Op reis voor blinden in Kameroen18-06-2017 04:06:12
  12. n beeld: het blindendorp van Peru16-06-2017 08:06:17
  13. Video: Leerlingen Sint-Lutgardis bezoeken school voor blinden in Tanzania16-06-2017 04:06:26
  14. Leerlingen bouwen sportveld voor blinden in Tanzania16-06-2017 04:06:56
  15. Stichting Zienderogen biedt via vrijwilligers oogmetingen15-06-2017 03:06:10
  16. Indrukwekkende documentaire over vliegend oogziekenhuis14-06-2017 11:06:07
  17. Ilse helpt mee aan nieuw dak voor blinden in Rwanda05-06-2017 07:06:10
  18. Buso Sint-Idesbald bezorgt Rwandese blindenschool nieuw dak25-05-2017 07:05:53
  19. Studente ‘Wumpini’ schrijft blog over stage in Ghana28-03-2017 08:03:48
  20. “We leren veel bij van elkaar”24-03-2017 08:03:11
  21. Lions Club steunt oogkliniek van Piet Noë in Rwanda13-05-2016 08:05:55
  22. Zonnekind heeft oog voor blinde kinderen10-09-2015 06:09:13
  23. Rotary Oostrozebeke-Mandeldal steunt slechtzienden in Italië10-09-2015 06:09:02
  24. “Blinde Eberson veroverde mijn hart”10-09-2015 06:09:27
  25. ‘In mijn hoofd is de Himalaya misschien nog mooier’10-09-2015 06:09:13
  26. Lalibela bestaat tien jaar10-09-2015 06:09:56
  27. Stichting Commundo en Bartiméus winnen Award voor meest innovatieve EVS-project10-09-2015 06:09:45
  28. Friezen bouwen voor blinden Nepal10-09-2015 06:09:32
  29. Friese stichting bouwt opleidingscentrum blinden in Nepal10-09-2015 06:09:17
  30. Friezen zetten zich in voor Nepal10-09-2015 06:09:55
  31. Straatsburg – Visio levert belangrijke bijdrage aan internationale conferentie10-09-2015 06:09:43
  32. 75 voedselpakketten van SERAFIM10-09-2015 06:09:31
  33. Hogeschool Leiden zamelt ruim 8.000 euro in voor oneMen10-09-2015 06:09:19
  34. Pal achter Nepal levert 3.000 euro op24-06-2015 08:06:34
  35. Dit kind is blind en heeft geleerd te lezen23-02-2015 05:02:42
  36. Stichting Hulpactie Blinden wordt opgeheven04-01-2015 09:01:31
  37. De tien populairste goede doelen04-01-2015 09:01:56
  38. Vliegend ooghospitaal Orbis voldoet aan alle medische criteria08-12-2014 10:12:29
  39. Japanners bekopen redding Irakees jongetje met hun leven08-06-2011 11:06:21
  40. “In Marokko ga je dood van suikerziekte”08-06-2011 11:06:04
  41. Twee Antwerpenaren doorkruisen Tibet voor goede doel08-06-2011 11:06:15
  42. “Schrijnende toestanden in ziekenhuizen”08-06-2011 08:06:28
  43. Jan-Pieter Van Winckel niet naar Kosovo08-06-2011 08:06:00
  44. Blinde leert blinden leven08-06-2011 08:06:31
  45. Vlaamse artsen onderzoeken misvormde kinderen in Irak08-06-2011 08:06:17
  46. Blinde ziend08-06-2011 08:06:55
  47. Leerlingen Latijn bouwen mozaïek voor Afrikaanse blinden08-06-2011 08:06:28
  48. Koppel zorgt voor operatie van blinde Roemeense baby08-06-2011 08:06:15
  49. Ervaringen uit Nepal komen Tom Bakx van pas in Mekongdelta08-06-2011 08:06:58
  50. Kantklossen in Indiase blinden- en dovenschool08-06-2011 08:06:42
  51. De vliegende oogchirurgen van Orbis08-06-2011 08:06:39
  52. Een kerstgeschenk voor de blinden08-06-2011 08:06:03
  53. Een rit op een olifant maakt op blindheid attent08-06-2011 08:06:06
  54. Engagement: Duitse Professor uit Amberg voerde 100 oogoperaties in Nepal uit08-06-2011 08:06:53

Laatst bijgewerkt op 10 september 2015 – 18:25