“Aan iedereen die twee ogen heeft: geniet ervan”

PEER – “Aan alle mensen die over twee ogen beschikken, wil ik zeggen: geniet ervan.” Yvo Fonteyn (52) uit Peer verloor 47 jaar geleden – op zijn vijfde – zijn linkeroog door een banaal ongeval. De gevolgen voor zijn leven waren niet min: hij werd gepest op school, sukkelde vaak op de arbeidsmarkt en worstelde bijna zijn hele leven met zichzelf. Toch blijft Yvo er positief onder. “Mijn nieuwe liefde in mijn leven is gevallen voor mijn ogen. Dat is het mooiste compliment dat ze mij had kunnen geven”, glundert hij. Er zijn er maar weinigen die er geen hebben: een litteken. Achter al die inkervingen in het lichaam zit een verhaal: een ongelukkige val met de fiets, een onzachte aanraking met een glazen deur of een pijnlijk contact met een kachel. Bij sommigen zijn die littekens amper zichtbaar, voor anderen bepaalt hun litteken hun leven. In ‘Getekend voor het leven’ brengen we het verhaal van Limburgers die hebben moeten leren leven met hun litteken.

De allereerste jeugdherinnering van Yvo Fonteyn gaat terug naar 9 februari 1966. Een mooie herinnering is het allerminst. Op die bewuste dag in februari kroop de kleine Yvo thuis in de waskamer op een stoel om bij de speelgoedkast te geraken. Net op het moment dat hij de speelgoedkast opentrekt, gebeurt er iets waardoor zijn leven nooit meer hetzelfde zal zijn. “Mijn moeder had in de waskamer nog een oude wasmachine staan. Zo’n gietijzeren bassin waar je met een plooibare ijzeren staaf in moest peuteren om het vuil uit het afvoergleufje te peuteren. Die ijzeren staaf bewaarde mijn moeder in de speelgoedkast. Maar net op het moment dat ik de speelgoedkast opentrek, is die ijzeren staaf er als een veer uitgesprongen en recht in mijn linkeroog gevlogen. Als een duiveltje uit een doosje.”

Wist u meteen dat het ernstig was?”

Ik was nog maar een jongen van vijf, maar ik kan mij die dag nog als gisteren herinneren. Ik schreeuwde het hele huis door van de pijn. Door de slag was al het vocht uit mijn oog gelopen en zag ik door mijn linkeroog niets meer. Op het moment van het ongeval was de plaatselijke bakker, die dagelijks zijn ronde in het dorp deed, net bij ons thuis in Eksel. Hij zei tegen mijn moeder dat we onmiddellijk naar de dokter moesten. Die zag meteen dat het zeer ernstig was en heeft ons onmiddellijk doorgestuurd naar een oogarts van het ziekenhuis van Neerpelt. Daar hebben twee verschillende oogartsen mij op korte tijd drie keer geopereerd. Maar niets kon baten. Na die derde operatie hebben ze tegen mijn ouders gezegd dat ik mijn linkeroog definitief kwijt was.”

Besefte u wat dat betekende, u was amper vijf jaar?

“Het vreemde is dat ik mij van de periode voor dat ongeval helemaal niets meer herinner. Dat ongeval is mijn eerste jeugdherinnering. Ik heb als kind dus vijf jaar perfect normaal geleefd met mijn twee ogen, maar ik kan mij met de beste wil van de wereld niet meer herinneren hoe dat was. Wat ik mij wel nog heel goed herinner is de vreselijke pijn na het ongeval. De dokters moesten dagelijks druppels in mijn ogen doen, tegen de ontstekingen. Dat was een echte nachtmerrie. Die pijn was verschrikkelijk.”

Hoe hebt u uw jeugd beleefd met uw handicap?

“Ik heb het als kind heel moeilijk gehad. Ik werd voortdurend gepest. Na het verlies van mijn linkeroog, merkte de dokters dat ik ook door mijn rechteroog slecht zag. Wat bleek: ik was ook nog eens bijziend aan mijn ander oog. -8,50 had ik. Gevolg was dat ik een bril met enorm dikke glazen kreeg. Erger nog: die bril had twee verschillende glazen. Een superdik glas aan de rechterkant en een gewoon glas aan de linkerkant. Het heeft geen zin om kosten te maken voor het linkerglas als je door dat oog toch niets ziet, zeiden de dokters. Dat was geen zicht. En zo dachten ook mijn klasgenoten erover want ik werd heel vaak gepest. Later is die bijziendheid nog opgelopen tot -12,50, maar dan is ze gestagneerd.”

Vandaag draagt u geen bril meer.

“Op mijn 23ste is er toch een lichtpunt in mijn leven gekomen. Mijn toenmalige oogarts die mij al jaren opvolgde en mij dus door en door kende, was in Noord-Limburg op zoek naar een proefpersoon om nieuwe, zachte contactlenzen uit te proberen. Ik wilde meteen meedoen aan dat experiment. Bedoeling was dat ik die lenzen een aantal maanden continu zou dragen. Ik moest ze alleen ’s morgens en ’s avonds bevochtigen. Toen ik die lenzen kreeg, ging er een nieuwe wereld voor mij open. Eindelijk was ik ook verlost van die verschrikkelijke bril. Maar ik heb die oude bril nog altijd hoor. (Yvo haalt zijn oude bril uit een doosje). Dertig jaar oud is hij. Maar nog zo goed als nieuw. Ik bewaar hem nog altijd voor het geval ik plots mijn lens zou verliezen. Ook als ik met de auto ga rijden, neem ik hem voor de zekerheid altijd mee. Al schaam ik mij nog altijd verschrikkelijk voor die bril. Als ik hem in de auto toch eens moet opzetten, hoop ik altijd dat niemand mij gezien heeft.”

Auto rijden, dat lukt goed met één oog?

“Ik heb 32 jaar geleden mijn rijbewijs behaald en heb nog nooit iets ernstigs aan de hand gehad. Voor het praktisch rijexamen heb ik destijds wel een pilletje in gepakt, want ik was verschrikkelijk zenuwachtig. Heel onzeker ook. Dat heb ik mijn hele leven gehad. Ik denk omdat ik als kind zo zwaar gepest ben. Maar bij de tweede poging had ik toch mijn rijbewijs. Al moet ik mij wel altijd goed concentreren als ik rijd. Ik kijk veel meer dan jullie in mijn spiegels en ik kijk voortdurend rond om te vermijden dat er iemand in mijn dode hoek zou zitten.”

U hebt ook uw hele leven gewerkt met één oog.

“Ik heb verschillende jobs gedaan: bosarbeider bij de gemeente, vrijgestelde bij de KAJ, arbeider op Overpelt Fabriek, stagebegeleider in een opleidingscentrum. Maar toen ik voor die laatste job in 2002 werd ontslagen wegens herstructureringen, heb ik het heel moeilijk gehad. Begin op je 41ste en met een handicap als de mijne maar eens naar werk te zoeken. In 2011 bijvoorbeeld heb ik in één jaar tijd liefst veertig keer gesolliciteerd, maar zonder resultaat. Deels omdat ik niet de juiste competenties had, maar vaak ook omdat ze tijdens het sollicitatiegesprek merkten dat er iets aan mijn oog scheelde. Ondertussen werk ik als PWA-er 70 uren per maand als tuinman. Ik heb mij daarvoor speciaal in Vilvoorde laten omscholen: leren snoeien bijvoorbeeld, wat niet zo simpel is als je geen dieptezicht hebt. Maar als je al zo lang met één oog leeft, leer je daarmee omgaan.”

Welke ongemakken hebt u zo nog als gevolg van uw handicap?

“In de bioscoop draaien ze tegenwoordig veel 3D-films, maar ik kan mij daar absoluut niets bij voorstellen. Naar het schijnt is het de moeite, maar dat zal ik dus nooit kunnen ervaren. Ik heb bijvoorbeeld ook nooit leren zwemmen, omdat ik dat als kind met één oog niet durfde. Op school gebruikte ik altijd de uitvlucht dat ik allergisch was voor chloor. Ook mijn baard scheren is lastig. Omdat ik langs één kant niets zie, willen er wel eens wat stoppels blijven staan. Maar dan roep ik de hulp in van mijn vrouw of haar dochter. Voor het overige lees ik heel graag boeken en zit ik regelmatig achter mijn computer. Maar ik merk dat dat voor mijn rechteroog serieus belastend is. Maar er zijn ook voordelen, hé. Zo heb ik door mijn handicap bijvoorbeeld mijn legerdienst niet moeten doen.”

Hoopt u nog ooit door uw linkeroog te kunnen zien?

“Stiekem wel, maar de dokters hebben mij al duidelijk gemaakt dat dat waarschijnlijk nooit meer zal lukken. Je weet natuurlijk nooit tot wat de wetenschap nog in staat is, maar ik reken er niet echt meer op. Dat is ook de reden waarom ik mijn rechteroog mijn hele leven lang al enorm koester en soigneer. Zonder mijn rechteroog ben ik verloren. Eén keer heb ik eens op mijn werk in een logistiek bedrijf een metaalsplinter in mijn rechteroog gekregen. Toen zat ik heel diep. Omdat ik even niets meer zag, dacht ik dat ik blind ging worden. Gelukkig bleek het achteraf niet zo ernstig.”

“Sinds kort heb ik wel plannen voor een esthetische ingreep aan mijn linkeroog. Mijn linkeroogbol staat wat naar buiten, waardoor ik al mijn hele leven scheel kijk. Dat scheve oog schrikt heel wat mensen af, vooral kinderen ook. Een ander probleem is dat mensen altijd de neiging hebben om aan die kant van mij te gaan staan waar mijn slecht oog naartoe kijkt, waardoor ze helemaal uit mijn gezichtsveld staan. Heel vervelend.”

Zou zo’n operatie u als mens veranderen?

“Ik worstel eigenlijk al mijn hele leven met een minderwaardigheidscomplex. Ik heb lang getwijfeld om zo’n operatie te ondergaan, maar ik ben er nu van overtuigd om het toch te doen. Ik wil niet langer met dat complex leven. Al moet ik zeggen dat ik op dat vlak ongelooflijk veel steun krijg van mijn vrouw, met wie ik ondertussen zo’n tien jaar samen ben. Ik kan met haar heel goed over mijn handicap praten. In het begin toen we samen waren, heeft ze eens tegen mij gezegd dat ze op mij gevallen is omwille van mijn ogen. Dat was het mooiste compliment dat ze mij ooit had kunnen geven. Ik word opnieuw emotioneel als ik eraan terugdenk.”

23 augustus 2013 – Het Belang van Limburg []; p.11, Koen SNOEKX

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Blinde redt zichzelf tijdens aardbeving Sicilië16-01-2019 07:01:40
  2. “Voorlopig geen blindengeleidehond want ik heb een schrik gepakt van die dieren”16-05-2018 11:05:22
  3. “Meer dan duizend hechtingen”21-12-2017 08:12:07
  4. Vrouw blind na aanval door eigen hond21-12-2017 08:12:35
  5. Vijf jaar na ongeval krijgt halfblinde matador opnieuw steek in zelfde oog18-06-2017 05:06:53
  6. Medaille voor redden van blinde man uit kanaal18-06-2017 03:06:40
  7. Blinde jongen redt zijn mama nadat ze thuis instort15-06-2017 01:06:17
  8. Voetbalspits trapt oogkas doelman kapot17-04-2016 06:04:31
  9. 7-jarig meisje blind aan een oog door naspelen Holi31-03-2016 10:03:47
  10. Held duikt water in om slechtziende te redden08-03-2016 11:03:31
  11. Tom (5) geraakte twee jaar geleden gewond in kleuterklas09-09-2015 07:09:25
  12. Vijftig mensen bijna blind door koeienpis09-09-2015 07:09:06
  13. Schotse golfer slaat medespeler oog uit09-09-2015 07:09:54
  14. ‘Dood bewoner Bartiméus te wijten aan onderbezetting’09-09-2015 07:09:41
  15. Reactie externe berichtgeving09-09-2015 07:09:27
  16. Opnieuw patiënt Bartiméus overleden09-09-2015 07:09:13
  17. Bartiméus – Rapport extern onderzoek ernstig incident09-09-2015 07:09:59
  18. Speelpleinwerking veroordeeld voor ongeval met stok in oog kind09-09-2015 07:09:42
  19. Onderzoek Inspectie afgerond09-09-2015 07:09:27
  20. Mes vliegt in oog tijdens MRI-scan09-09-2015 07:09:12
  21. Drenkeling dankt leven aan tandarts en diens schoonzoon09-09-2015 02:09:58
  22. Blinde man komt om tijdens pleziertochtje01-07-2015 06:07:57
  23. Opnieuw aangifte na baddrama25-06-2015 05:06:18
  24. Man loopt uit de sportschool de gracht in31-03-2015 01:03:21
  25. Man krijgt snoeischaar in oogkas10-03-2015 08:03:00
  26. Blinde overleden bij treinongeval10-03-2015 05:03:46
  27. Blinde man belandt onder trein in Leuven10-03-2015 05:03:08
  28. Blinde man belandt onder trein10-03-2015 05:03:52
  29. “Aan iedereen die twee ogen heeft: geniet ervan”23-08-2013 07:08:09
  30. Inwoonster Capelle overleden na val in liftschacht30-05-2013 03:05:12

Laatst bijgewerkt op 1 oktober 2015 – 07:26