"Kunnen jullie eens uitleggen wat cataract is en wat glaucoom is?" vraagt
mevrouw Vanhoudt uit Herk de Stad. "En wat hebben deze oogziektes met
elkaar gemeen?" Een heleboel vragen waarop oogarts Alice Goyens uit Bree met
plezier en kennis van zaken een uitgebreid antwoord geeft.
"Dat het allebei oogziektes zijn, is eigenlijk de enige gelijkenis," aldus Dr. Goyens. "Voor de rest zijn het twee totaal verschillende aandoeningen.
Het essentiële verschil zit 'm in de plaats waar de ziekte gelokaliseerd wordt.
Glaucoom tast de oogzenuw aan, cataract de lens. Maar ik zal bij het begin
beginnen."
Grijze staar
"In de volksmond staat cataract of lensvertroebeling beter bekend als grijze
staar. Er zijn drie soorten. Eerst en vooral heb je de aangeboren
cataract, die ook erfelijk kan zijn. De secundaire cataract wordt door
iets veroorzaakt. Dat kan een trauma zijn, een ziekte, ik denk dan aan
diabetes, of een spieraandoening. Als het noch om aangeboren noch om
secundaire cataract gaan, dan blijft enkel de factor leeftijd over: dan wordt de
cataract aan de ouderdom toegeschreven. Om die reden is het onmogelijk om
op ouderdomscataract een leeftijd te plakken."
"Cataractpatiënten worden absoluut geen pijn gewaar. En precies daarin
schuilt het gevaar. Je zicht wordt geleidelijk aan waziger, maar dat gaat
zo langzaam, dat je het bijna niet merkt. Regelmatig een bezoekje brengen
aan de oogarts is dus geen overbodige luxe. Heel typisch ook voor iemand
die cataract heeft, is een toenemende gevoeligheid voor fel licht."
Nog een beetje positief nieuws om mee te eindigen? "Als de kwaliteit van
het netvlies en de oogzenuw nog goed is," stelt Dr. Goyens ons gerust,
"dan kan zelfs een vergevorderde cataract operatief verwijderd worden. De
aangerichte schade kan zonder problemen hersteld worden."
Groene staar
Groene staar of glaucoom tast door de verhoogde druk in het oog de oogzenuw aan.
Klinkt pijnlijk. "Dat kan inderdaad heel erg pijnlijk zijn," geeft Dr.
Goyens toe. "Maar gelukkig zijn niet alle soorten pijnlijk. De
eerder uitzonderlijke aangeboren glaucoom is niet pijnlijk. De chronische
glaucoom komt vooral voor bij mensen boven de 40 jaar. Ook hier geen pijn
te bespeuren. Bij acute glaucoom echter, word je plots een heel felle pijn
gewaar. Die kan ondermeer gepaard gaan met braakneigingen."
"In principe kan iedereen glaucoom krijgen, maar er zijn toch een aantal mensen
die meer risico lopen dan andere. Bijzienden bijvoorbeeld, of diabetici,
of mensen die vaak last hebben van migraine."
"Als er bij een patiënt glaucoom wordt vastgesteld, is het heel belangrijk om
een status van het oog op te maken. Daarmee bedoel ik: in hoeverre is het
oog aangetast? Dan proberen wij als oogartsen die verhoogde oogdruk naar
beneden te halen. Dat kan door medicatie, laserbehandeling of chirurgie.
Maar altijd in die volgorde. Eerst wordt dus medicatie toegediend.
Als die niet afdoende werkt, gaan we een stapje verder. Dan is dus de
laserbehandeling en vervolgens de chirurgie aan de beurt."
"Bij glaucoom is het nog belangrijker om er op tijd bij te zijn. Deze
oogziekte is te behandelen, maar de aangerichte schade kan nooit meer hersteld
worden. Daarom raad ik iedereen boven de 40 aan om de twee, drie jaar naar
de oogarts te gaan. Beter voorkomen, want glaucoom is niet te genezen."