In Trouw van zaterdag 24 mei schreef Loek Meijer zijn hartenkreet: als blinde
zou hij, ondanks alle technische mogelijkheden, braille beslist niet willen
missen. De suggestie dat het gebruik van braille achterhaald zou zijn werd
kennelijk gewekt in het radioprogramma `De Ochtenden'. De uitzending
besteedde aandacht aan het feit dat Louis Braille volgend jaar 200 jaar geleden
is geboren.
Het standpunt van Loek Meijer is wel te begrijpen. Zoals hij zelf
schrijft: "probeert u zich maar eens voor te stellen dat boekwinkels alleen nog
maar luister-cd's zouden verkopen." Maar: er is nog een heel andere reden
waarom braille bepaald niet achterhaald is.
Integendeel: braille is springlevend!
Naar schatting zijn er op de wereld 37 miljoen mensen blind. 80% van
deze mensen woont in ontwikkelingslanden.
Het goede nieuws is dat 75% van alle oorzaken van blindheid is te voorkomen
of genezen, zoals trachoom, rivierblindheid en vitamine- A gebrek. Staar,
oorzaak van bijna de helft van alle blindheid in de wereld, is met een
eenvoudige operatie te genezen. In de westerse wereld is blindheid
voornamelijk aangeboren of ontstaat op latere leeftijd, als gevolg van diabetes,
glaucoom of macula degeneratie.
Alle vermijdbare oorzaken van blindheid zijn in het westen weggenomen en
daardoor is het aantal blinden sterk afgenomen. Daarbij zijn de technische
ontwikkelingen hier zodanig, dat beheersing van braille niet meer essentieel is
om informatie te vergaren.
Heel anders is de situatie in de Derde Wereld. Nog steeds maken
eenvoudig te bestrijden ziekten miljoenen mensen blind. Er is te weinig
geld en te weinig gezondheidszorg om ziekten als trachoom en rivierblindheid en
vitamine-A gebrek uit te bannen. Daarnaast maken ongelukken in het
dagelijkse leven, maar ook landmijnen en clusterbommen, vele slachtoffers.
Bij gebrek aan opgeleide oogartsen en verpleegkundigen kan maar al te vaak geen
goede zorg worden geboden. Blijvende blindheid is het gevolg.
Miljoenen blinde kinderen hebben geen toegang tot onderwijs. Als die
toegang er wel is, is braille essentieel om te leren lezen en schrijven.
Organisaties als Dark & Light Blind Care helpen blinden in de Derde Wereld
met onderwijs en revalidatie om een plek te vinden in de maatschappij. Van
oudsher kennen we, ook in Nederland, het speciale onderwijs waarin blinden in
klassen apart les krijgen. Steeds meer komt, ook in de Derde Wereld, het
inclusieve onderwijs daarvoor in de plaats. In deze vorm van onderwijs is
in het regulier onderwijs plaats voor mensen met een beperking. Blinden
kunnen prima meekomen in inclusieve klassen. Daarvoor is essentieel dat
zij braille kunnen lezen en schrijven; hun leermiddelen zijn aangepast en de
onderwijzers worden ondersteund om aan kinderen met een beperking les te geven.
De laatste 15 jaar zijn nieuwe brailletalen ontwikkeld in bijvoorbeeld
Afghanistan en Tibet.
Braille achterhaald verklaren en vertrouwen op computers en andere techniek
getuigt van een beperkte (westerse) kijk op blindheid en de oorzaken daarvan.
In Afghaanse, Soedanese of Cambodjaanse klassen staan voorlopig nog geen
computers en andere hightech. Leerlingen moeten het doen met enkele euro's
steun van hun (arme) ministeries van onderwijs. Braille betekent in die
situaties nog steeds dezelfde revolutionaire hulp die het bijna 200 jaar geleden
ook was in Europa.
Braille maakt het verschil tussen een leven in de marge of een leven dat zich
afspeelt in de maatschappij: sociaal, economisch en cultureel. Onze missie
is blindheid in de Derde Wereld helpen voorkomen én alle kansen te bieden aan
blinde kinderen die geen medische hulp konden krijgen. En daarvoor geldt:
lang leve braille!
Home
