'Een gesproken boek beklijft minder dan lezen met handen'
Bron:
Badhoevedorp Witte Weekblad
26 maart 2009
Jan Albers leest boeken en pianowerk het liefst met zijn handen.
BADHOEVEDORP
Louis Braille werd tweehonderd jaar geleden op 4 januari geboren in het dorpje
Coupray bij Parijs. Hij is de uitvinder van het brailleschrift dat blinden
en slechtzienden in staat stelt vlot te lezen en te schrijven. Dit jaar
heet het Louis Braillejaar.
Het brailleschrift staat op de tocht door de komst van het gesproken boek, de
computer en de memorecorder. Braille zou niet meer van deze tijd zijn en
de productiekosten van boeken in brailleschrift te hoog. De vraag naar die
leesvorm loopt terug, want het gemak dient immers de mens. Waarom zou je
braille leren als je teksten kunt inspreken en beluisteren?
Jan Albers, pianoleraar en gepensioneerd beiaardier, moet er niet aan denken dat
het brailleschrift zou verdwijnen. Hij is een trouw braillelezer bij wie
de postbode regelmatig aan de deur komt met een krat brailleboeken.
'Ik zou het betreuren als braille lezen uit de tijd raakte. Als ik luister
naar een gesproken boek beklijft dat minder dan wanneer ik het met mijn handen
lees. Dat is natuurlijk persoonlijk, maar ook een pianowerk leer ik liever
met behulp van braillemuziekschrift dan van horen. Dan ontgaat mij te
veel. Door braillelezen onderhoud ik ook mijn woordbeeld.'
Dat Albers zijn conservatoriumstudie voltooide met behulp van het zespuntige
brailleschrift, heeft hij te danken aan de uitvinding van Louis Braille
(1809-1852). Op 3-jarige leeftijd verwondde Braille een oog met een
zadelmes van zijn vader. Door de slechte hygiëne en medische kennis van
die tijd, kreeg hij een ontsteking die na korte tijd ook het andere oog
aantastte. Op 10-jarige leeftijd ging Louis naar een blindeninstituut in
Parijs.
Nachtschrift
In die tijd probeerde men blinde studenten te leren lezen met voelbare letters
die uitstaken op gedroogd papier. Die methode was verre van ideaal.
Van jongs af aan zocht Louis naar een beter systeem. Hij bedacht een
voelbaar schrift, gebaseerd op de streepjes en puntjes van het zogenaamde
nachtschrift, een systeem om soldaten in het duister geheime codes te laten
lezen. Louis vond het aantal punten te groot om in één keer af te tasten
en bracht die terug tot een zespuntensysteem. In 1825 had hij 63 manieren
gevonden voor het gebruik van één cel, bestaande uit zes punten.
Het 'schrift' werkte en Braille leerde het aan zijn medestudenten. Al snel
schreven zij elkaar in hun 'geheimtaal'. Braille was een man met vele
talenten. Hij bespeelde diverse orgels van kerken in Parijs, werd leraar
op zijn eigen instituut en bedacht een systeem om muziekschrift om te zetten in
een puntensysteem dat nog steeds door blinde musici wordt gebruikt.
Braille stierf 6 januari 1852, 43 jaar oud, aan de gevolgen van tuberculose.
Braillejaar
De tweehonderdste geboortedag van Braille wordt over de hele wereld herdacht.
Nederland organiseert in 2009 een groot aantal activiteiten met als doel de
maatschappelijke integratie en participatie van blinden en slechtzienden
nadrukkelijk op de publieke en politieke agenda te plaatsen. Ter
gelegenheid van het Braillejaar geeft TNT Post zegels uit met daarop voor
blinden en zienden voelbaar brailleschrift.
Home
