Australisch koppel geniet van het leven met drie blinde kinderen
Bron: Dag Allemaal
26 december 2000
"Makkelijk is het niet, maar we hadden het
slechter kunnen treffen"
Een blindgeboren kind is voor veel ouders al een onoverkomelijk drama.
Ashley en Gina Schmidt uit Chilturn in Australië hebben drie blinde kinderen,
maar ze zijn vastbesloten om hun kroost zo normaal mogelijk groot te brengen.
Michaela Schmidt is 4 maanden oud. Haar gezichtje staat op onweer.
Haar longen vullen zich, dan barst een huilbui los. Het meisje lijkt
ontroostbaar, maar als mama de huilende blinde baby in de armen van haar blinde
zesjarige broertje Nathaliel legt, die naast zijn blinde driejarige zusje
EmmaMay zit, stopt het gehuil even plots als het begonnen is en laat Michaela
nog slechts een tevreden gemurmel horen.
Als je Gina en Ashley naar hun kroost ziet kijken, wordt de liefde voor hun
kinderen tastbaar. Deze ouders zijn net zo trots op hun kinderen als
andere ouders. Wat de Schmidts vooral zulke bijzondere mensen maakt is,
dat ze ondanks alle zorgen in staat zijn om gelukkig te zijn met drie visueel
gehandicapte kinderen. Ze hebben schijnbaar geen moeite met hun
huishouden, dat andere ouderparen voor onoverkomelijke problemen zou stellen.
"Ach, het zou te gemakkelijk geweest zijn als we ons in zelfmedelijden hadden
gewenteld" antwoordt Gina.
Het jonge Australische koppel voert elke dag een strijd om het bestaan op zijn
farm. De komst van drie blinde kinderen maakt het leven er niet
makkelijker op, maar Gina en Ashley weigeren te kapituleren. Ze weigerde
zich over te leveren aan hun gevoelens van hulpeloosheid en verbittering toen ze
hoorden dat hun eersteling, naar wie ze zo hadden uitgekeken, blindgeboren was.
Nathaliel lijdt aan een zeldzame erfelijke oogaandoening Leber Congenital
Amaurosis of Amaurose van Leber, waarbij de receptorcellen in het netvlies, die
bij prikkeling door licht en lichtgewaarwording doen ontstaan, beschadigd zijn.
Amaurose van Leber maakt zo'n drie procent uit van alle erfelijke aangeboren
oogziekten. Het gezichtsvermogen van kinderen met Leber varieert enorm.
Sommige worden slechtziend geboren, andere zijn extreem gevoelig voor licht,
sommige kinderen, zoals Nathaliel, hebben geen enkele lichtgewaarwording: zij
worden blind geboren.
De diagnose werd pas vijf maanden na de geboorte gesteld. Ouders zoeken
altijd oogcontact met hun kind. Gina en Ashley ontdekten dat Nathaliel
geen oogcontact maakte. De Schmidts lieten de ogen van hun boorling in het
ziekenhuis onderzoeken. De Schmidts wisten niet dat deze erfelijke
oogaandoening vroeger ook al in de familie was voorgekomen en nog minder dat ze
allebei drager zijn van het Amaurosegen; want alleen als beide ouders drager
zijn van het gen, kan het kind de ziekte erven.
De Schmidts nemen hun lot filosofisch op. "Natuurlijk was het even slikken
toen het verdict viel" zegt Ashley "het verdriet dat je dan voelt valt met geen
pen te beschrijven, de hele familie was helemaal van slag door het nieuws.
Toch heb ik geen moment het gevoel gehad dat mijn wereld instortte."
"Ons geloof heeft ons zeker geholpen om dit te verwerken" zegt Gina. "Als
God dit toestaat, dan moet God daar toch iets mee bedoeld hebben. Wij
hebben ons te schikken in ons lot. Voor het noodlot moet je buigen, maar
breken doen we niet" zegt Gina.
Toen de Schmidts op die emotioneel beladen dag van het ziekenhuis naar huis
reden, waren ze vastbesloten: ze zouden Nathaliel als een normaal kind
grootbrengen. Hij zou gewoon thuis opgroeien. "Geen haar op ons
hoofd dat er aan dacht om Nathaliel ook maar iets te ontzeggen" zegt Ashley.
We namen ons voor om ons niet overbeschermend op te stellen tegenover ons kind.
Ik wil dat hij net als ieder normaal kind opgroeit en net als alle kinderen op
een fiets leert rijden en rondpeddelt in een bootje, en leert hoe je een tractor
bestuurt, zodat die later op de farm uit de voeten kan."
Een dus speelt Nathaliel gewoon tikkertje met zijn vriendjes. "Als
Nathaliel de deur uitrent om buiten te spelen, dan lopen wij er niet als een gek
achteraan, uit angst dat hij ergens over zou struikelen" zegt Gina.
'Waarom zouden we? Ieder kind struikelt wel eens."
"De kinderen moeten later hun plan kunnen trekken in de maatschappij, vindt
Ashley. "Ik wil niet dat ze zich continu afhankelijk moeten voelen van
andere mensen. Ik wil niet dat ze als bange wezels opgroeien, bang om een
stap te verzetten. Ze moeten durven leven, ook al izjn ze dan blind.
En dus zit Nathaliel mee achter het stuur van de pick-up en schakelt hij mee aan
de versnellingspook".
"Emma-May is dan weer helemaal gek van muziek" zegt Gina. "Ze is niet zo
leergierig als Nathaliel, die wil alles weten. Emma-May denkt dat ze het
allemaal al weet. Is het niet heerlijk dat je als kind zo'n instelling
hebt, ook al ben je dan blind?"
De kans dat ook het volgende kind blindgeboren werd, bedroeg 1 op 4. Gina
en Ashley namen het risico. Het koppel werd opnieuw zwaar op de proef
gesteld want ook Emma-May en Michaela werden blind geboren. "Ik begrijp
dat sommige mensen het tragisch vinden, dat ze denken dat we vervloekt zijn" zei
Gina. "Feit is dat we ons juist verschrikkelijk gelukkig prijzen dat we
zulke mooie kinderen hebben."
Weinig mensen begrijpen waarom het koppel koos voor nog twee kinderen.
Weinig mensen begrijpen waarom het paar niet genoeg heeft aan het verdriet om
één kind. Als wij er niet van overtuigd waren geweest dat we met een blind
kind hadden kunnen leven, dan hadden we niet nog meer kinderen genomen.
zegt Gina. "Wij hadden geen andere kinderen genomen als Nathaniel een
hersenbeschadiging had gehad, want sommige kinderen met lever worden geboren met
complicaties in het centraal zenuwstelsel. Als een kind met nog andere
afwijkingen geboren wordt, hebben alle volgende kinderen die afwijkingen ook.
Is het eerste kind alleen blind, dan zijn de volgende ook alleen blind.
Maar, onze kinderen hebben geen andere afwijkingen, ze zijn niet ziek, ze kunnen
alleen niet zien. Maar, maakt dat dan het leven in een klap waardeloos?
Ook als je je ogen mist, kun je best nog een leuk leven hebben. Wij hebben
absoluut geen spijt dat we zo gehandeld hebben. We wisten nog voor
Emma-May geboren was dat zij blindgeboren kon worden." vult Ashley aan.
"We waren er allebei op voorbereid. We waren allebei bereid om ons lot te
accepteren, wat er ook gebeuren zou. Ook bij Michaela was onze houding
niet anders. We hadden er ons al bij neergelegd dat ze blindgeboren zou
worden. We dachten: als ze niet blind is, dan is dat mooi meegenomen."
Of Gina en Ashley soms nog een vierde kind overwegen? "Niet meteen," zegt
Gina. "Michaela was een moeilijke, gecompliceerde bevalling. De
eerste twee waren een makkie. De weeën duurden nooit lang, de baby's
kwamen heel snel. Michaela was er pas na een uur of acht zware arbeid."
De Schmidts staan er niet helemaal alleen voor. Ze krijgen veel hulp en
steun van het Royal Victoria Instituut for the Blind. Dit instituut biedt
allerlei diensten aan aan blinden en slechtzienden en hun familie. Een
dienst van het R.V.I.B. richt zich specifiek op de noden en behoeften van blinde
kinderen jonger dan zes en stelt thuisbegeleiding ter beschikking. Het
instituut helpt bij de integratie van deze blinde kinderen op een gewone school.
Het instituut helpt de kinderen ook bij de ontplooiing van een persoonlijk en
zelfstandig leven. Het biedt programma's aan die het gehoor, de
oriëntatie, de mobiliteit en de communicatieve vaardigheden van deze kinderen
moeten verbeteren.
"Michaela leert nu om te rollen" zegt Gina. "Ze leert ook te gaan zitten.
Doe het zelf maar eens met je ogen dicht ... Ze leert ook haar angst
overwinnen om iets aan te raken. Ik zou liegen als ik zeg dat wij het
gemakkelijk hebben," nesluit Gina "maar we zijn tevreden met wat we hebben; we
hadden het slechter kunnen treffen.
Tot zover dit Australische koppel.
Belgische blinde kinderen kunnen rekenen op begeleiding
"Zij moeten hun angst voor de omgeving overwinnen overwinnen."
Bij het Brusselse revalidatiecentrum De Poolster stimuleert men de ontwikkeling
van blinde kinderen. We spraken met Hilde Tonné.
"Ik vind het heel mooi zoals deze Australische ouders met hun kinderen omgaan."
zegt Hilde Tonné. "Het is een heel bewonderenswaardige manier om met
kinderen met een handicap om te gaan. Deze mensen staan duidelijk erg ver
in de aanvaarding van de visuele handicap van hun kinderen, en vanuit die
houding bieden ze hun kinderen optimale ontwikkelingskansen. Ouders die
onzeker zijn over hun rol van ouder van een kind met een handicap, zijn geremd,
vragen zich constant af ze het wel goed doen. Ze zijn geneigd om
overbeschermend te reageren en remmen op die manier de ontwikkeling van hun
kinderen af. Deze ouders zijn daar al voor een stuk overheen, ze hebben de
handicap van hun kinderen aanvaard. Ze hebben een heel duidelijk beeld van
de verwachtingen die ze mogen koesteren, ze zijn tevreden met hun situatie,
schikken zich in hun lot, en geven dit gevoel mee aan hun kind, de gerustheid
van we komen er wel. Hoe zekerder de ouders zich voelen in hun beslissing
en in hun keuze, hoe zekerder het kind zich zal voelen. Het zal meer voor
zichzelf opkomen, en dat is een grote hulp voor later. Wat ook positief
is: zij leren hun kinderen zelfstandig zijn. Op die manier krijgt het kind
zelfvertrouwen."
Het is dus zeer belangrijk hoe je je als ouders opstelt. Als de ouders
gelukkig zijn met de keuze die ze hebben gemaakt, en hun kind met een positief
zelfbeeld en vol zelfvertrouwen opvoeden, staan die kinderen straks allicht
verder in het leven dan de kinderen van ouders die zich ongelukkig voelen.
Je kunt een blind kind beter een duwtje geven om de wereld te ontdekken.
Welk perspectief deze kinderen hebben?
Als het blinde kind verder normaalbegaafd is, kunnen ze later best op eigen
benen staan. Het zou in sterke mate ook van de persoonlijkheid van het
kind afhangen en van de attitude die de ouders in de opvoeding meegaven, in
welke mate het zich verder zal ontwikkelen.
Kunnen blinde kinderen functioneren in een gewone school?
Kinderen met een visuele handicap hebben vaak ook mentale problemen.
Kinderen met Leber zijn meestal normaalbegaafd en kunnen dus mee in het normaal
onderwijs; niet dat dat altijd zo aangewezen is. Een blinde kleuter kun je
nog wel in een gewoon kleuterklasje hebben, maar eenmaal in het eerste leerjaar
moeten ze Braille leren lezen en schrijven en is het aangewezen dat ze naar een
school gaan die gespecialiseerd is in het begeleiden van kinderen met een
visuele handicap. Na 1 of 2 jaar kunnen ze dan de stap terugzetten naar
het gewone onderwijs. Dat is tegenwoordig vrij goed georganiseerd in ons
land. Hun leerboeken zijn dan omgezet in Braille.
Blinde jongeren leren werken met de computer, die de in Braille ingetikte tekst
op het scherm onmiddellijk omzet in een gewone tekst. Een blinde leerling
kan dus makkelijk aan een dictee meedoen. Blinde kinderen kunnen op school
ook een beroep doen op een geïntegreerde onderwijzer, een zogenaamde
GON-begeleider. Toch blijft de stap naar het gewone onderwijs voor
kinderen met Leber een grote stap. Het gewone onderwijs vraagt nl.
veel meer van deze kinderen. Een blind kind kan zelfs in een kleuterschool
heel angstig zijn door het lawaai en het door elkaar stormen van de kleuters.
Dicht bij de juf gaat het meestal wel.
Hoe zit het met thuisbegeleiding in ons land?
Dat bestaat. Ze komen bijv. één keer per maand bij het gezin aan huis met
aangepast speelgoed. Ze geven de ouders tips om zich wat zekerder te
voelen. Die thuisbegeleiding loopt door tot de kinderen naar de lagere
school gaan en eventueel ook op latere leeftijd.
In ons revalidatiecentrum kunnen ouders van blinde kinderen terecht voor
psychologische bijstand als ondersteuning bij de opvoeding. Daarnaast
bieden wij de kinderen aangepaste programma's aan: visuele stimulatie,
spelontwikkeling en motorische ontwikkeling. Blinde kinderen hebben bijv.
vaak bewegingsangst. Wij maken hen vertrouwd met hun omgeving.
Geleidelijk aan verruimen ze hun wereld. Wij werken aan de angst voor het
onbekende. Voor blinde kinderen zijn hun handen het enige hulpmiddel om
met vreemde dingen in contact te komen. Raak maar eens geblinddoekt een
vreemd voorwerp aan, je zou de neiging hebben om je handen terug te trekken.
Zet een baby voor het eerst tussen de grassprieten of in een zandbak, en hij zal
zich onwennig voelen.
Wij helpen blinde kinderen hun angst voor onbekende oppervlakten te overwinnen:
stoffen, tegels, tapijten, enz. Wij maken blinde kinderen en hun ouders
ook attent op hun tics, want een blind kind ontwikkelt blindismen: het duwt
voortdurend zijn vingertje in zijn oog of wrijft met zijn knuistje in zijn ogen
om visuele prikkels te krijgen. Dat moeten ze afleren. Blinde
kinderen hebben ook de neiging om hun hoofdje te laten handen. Wij leren
ze dat dat geen zin heeft, dat ze hun hoofdje omhoog moeten heffen zodat de
ziende mensen de emoties van hun gezichtje kunnen aflezen.
Wat adviseert u ouders met een kind met Leber?
Het is niet aan ons om de keuze te maken of ze nog een kind nemen wij zullen
deze mensen zo goed mogelijk informeren maar de keuze is aan hen. Dit
geldt ook voor ouders die allebei drager zijn van andere erfelijke ziekten zoals
mucovisidose. Het hoeft trouwens niet altijd slecht af te lopen.
Kunnen kinderen met Leber nog niet aan de ogen worden geopereerd?
Er is momenteel geen behandeling. Het goede nieuws is wel dat er schot zit
in het netvliesonderzoek. Dat onderzoek levert steeds meer informatie op.
Er zouden al vier genen geïdentificeerd zijn die verantwoordelijk zijn voor de
beschadiging, maar het kan nog jaren duren voor alle gemuteerde
verantwoordelijke genen in kaart zijn gebracht. Ouders die een genetische
test laten uitvoeren kunnen dus nog geen definitief antwoord verwachten op de
vraag of ze drager zijn of niet.
Men verwacht in de toekomst veel van gentherapie. Onderzoekers zoude een
normale copy van het defecte gen in de oogcellen kunnen implanteren, waardoor
het netvlies weer normaal functioneert. Aan dit soort berichten klampen de
ouders zich dan maar vast.