1. Is iemand blind, slechtziend of visueel gehandicapt?Visueel
gehandicapt is een algemeen woord voor mensen die iets hebben aan hun ogen.
Die mensen kunnen dus blind of slechtziend zijn.
2. Wie zijn visueel gehandicapt?
Iedereen die iets aan zijn ogen mankeert
waar hij last van heeft. Als je niet zonder je bril kunt, ben je eigenlijk
een beetje visueel gehandicapt.
3. Zijn er veel blinden en slechtzienden in Nederland en België?
Nederland:
Dat hangt er
van af waar je de grenzen legt. Het zijn er tenminste 100.000, waaronder
veel ouderen.
België:
Gebaseerd op onderzoek van de WHO kunnen we er van uitgaan dat ons land in
totaal 1 % visueel gehandicapten heeft, dwz: 100.000 waarvan 12 %, zijnde 12.000
volledig of functioneel blind. Voor Vlaanderen kan je dan de regel 6/10
toepassen. Dit zijn geen echte officiële cijfers maar daar doen we het
momenteel mee. (Bron: Belgische Confederatie voor Blinden en Slechtzienden
- BCBS)
4. Wat zijn visueel gehandicapten voor mensen?
Gewone mensen. Er zijn
aardige en minder aardige, slimme en domme visueel gehandicapten. Eigenlijk
mensen zoals jijzelf. Een handicap verandert nu eenmaal niets aan je
menszijn. Wel moet je een hele moeilijke tijd doormaken, als je net visueel
gehandicapt bent geworden. Dan kan iemand wel eens een periode vervelend
zijn.
5. Hoe wordt iemand visueel gehandicapt?
Dat kan verschillende oorzaken
hebben: Je kunt een ziekte krijgen aan je ogen. In de hersenen kan iets niet
meer goed werken. De signalen van het oog worden dan niet meer goed
doorgegeven. Tijdens de zwangerschap of de bevalling kan er iets misgaan. In
de familie is er een erfelijke oogafwijking. Je kunt bij een ongeluk iets
scherps in je ogen krijgen. Ook door het verkeerd gebruiken van vuurwerk
kunnen er erge dingen gebeuren met je ogen.
6. Worden visueel gehandicapte kinderen wel eens boos omdat ze niet (goed)
kunnen zien?
Visueel gehandicapte kinderen zijn nu - maar ook de rest van
hun leven - altijd bezig om uit te zoeken wat ze nog wel en wat ze juist niet
meer kunnen. Dat is wel eens moeilijk. Natuurlijk zouden ze het liefst alles
kunnen. Het is heel gewoon dat ze daarom wel eens verdrietig of boos
worden als iets niet kan.
Opmerking:
Dit geldt niet enkel voor kinderen.
7. Zijn er veel hulpmiddelen voor visueel gehandicapten?
Er zijn heel
veel hulpmiddelen te koop die speciaal gemaakt zijn voor visueel
gehandicapten. Maar ook in gewone winkels zijn dingen te koop die geschikt
zijn voor mensen met een ooghandicap: schriften met dikke lijnen, kookwekkers
met heel grote cijfers en cassetterecorders voor het afluisteren van gesproken
boeken. Hoe prettig al die hulpmiddelen ook zijn, je gaat er niet weer (beter)
van zien. Vaak zijn er geen goede oplossingen te bedenken. Daarmee
zul je als gehandicapte moeten leren leven.
8. Wat vinden visueel gehandicapten moeilijk in hun leven?
Dat is voor
iedereen verschillend. We hebben het aan een aantal blinden en slechtzienden
gevraagd. Ze vertelden: Naar de markt gaan, als moeder: met kleine kinderen
naar het zwembad gaan, kleren kopen, je moet vaak iemand vragen om mee te
gaan, lopen op een druk station als er veel treinen binnenkomen, borden
lezen, hulp moeten vragen aan anderen.
Opmerking:
Iets of iemand voorstellen, kleuren inbeelden, niet met
de wagen kunnen rijden, ...
9. Wat zijn vervelende dingen?
Wat vervelend is, is niet voor iedereen
hetzelfde. Voor visueel gehandicapte mensen die van lezen houden, is het heel
vervelend dat ze niet naar een boekwinkel kunnen om daar eens lekker rond te
snuffelen. Mensen die lezen niet leuk vinden, zullen dat niet missen. Vervelend is: niet altijd het beroep kunnen kiezen dat je eigenlijk het liefst
zou willen. Vervelend is: het beroep waarvoor je geleerd hebt niet meer kunnen
volhouden, omdat je ogen achteruit gaan. Vervelend is: moeten vragen welke bus
er aan komt en dan een vervelend antwoord krijgen. Heel vervelend is: mensen
die naar een visueel gehandicapte staren, alsof je van een andere planeet
komt. Het vervelendst is: mensen die je alleen zien als een gehandicapte
en niet als een gewoon mens.
10. Kunnen blinden en slechtzienden extra goed horen?
Jammer genoeg niet. Wel gebruiken ze hun oren meer dan mensen die kunnen zien. Want als je niet
(goed) kunt zien, moet je proberen je andere zintuigen zo goed mogelijk te
gebruiken. Deze zintuigen, dus ook de oren, raken daardoor beter getraind dan
bij zienden. Veel visueel gehandicapten kunnen bomen, muren en struiken
"horen". Dat komt doordat ze heel goed letten op het geluid dat weerkaatst
(echolocatie). Probeer het zelf maar eens. Klap eerst in je handen vlak voor een muur. Doe
dat daarna nog eens in een grote ruimte. Je zult het verschil echt heel goed
kunnen horen.
Wat voor het gehoor geldt, gaat ook op voor de andere zintuigen. Ze zijn niet beter dan die van zienden. Ze worden intensiever gebruikt: Onder
je voeten voelt asfalt anders dan gras. Bij de drogist ruikt het anders dan
bij de groenteman. Een pak koekjes heeft een heel ander vorm dan een reep
chocola. Jammer is het wel dat een blik doperwten hetzelfde voelt als een
blik ananas.
Opmerking:
Er bestaan zogenaamde labellezers of barcodelezers om dit
probleem te verhelpen. Deze worden verkocht door de
hulpmiddelenleveranciers
- Belgische hulpmiddelenleveranciers
- Nederlandse hulpmiddelenleveranciers
Ook kan je in de winkel zelf de producten laten merken b.v. een stuk plakband
kleven op een blik ananas en niet op het blik erwtjes, of de ananas in een
plastic zak doen terwijl de erwtjes in de rugzak gedaan worden, ...
11. Zijn er ook mensen die doof en blind zijn?
Ja. Dat is heel moeilijk. Als deze twee zintuigen het niet meer doen, kun je heel moeilijk met andere
mensen praten. De oplossing hiervoor is dat je letters in hun hand
schrijft, zodat ze de woorden kunnen voelen.
Niets, dus ook geen zwart. Als je je
wilt voorstellen hoe dat is, doe dan eens een goede blinddoek voor. Probeer nu
geblinddoekt iets te doen wat je vaak doet; bijvoorbeeld een boterham smeren. Ga niet alleen de straat
op. Dat is veel te gevaarlijk. Dat kan alleen als iemand je
begeleidt, of als je goed met een witte stok hebt leren lopen.
Opmerking:
Een kleine minderheid blinde personen ziet wel zwart, of
juist wit of een andere kleur.
13. Houden blinde mensen hun ogen open ook als ze niks kunnen zien?
Ja
hoor. Maar als ze gaan slapen, doen ze net als jij hun ogen dicht.
14. Hoe dromen blinden?
Mensen die nog lang hebben kunnen zien, dromen net
als iedereen in beelden. In hun droom kunnen ze dus ineens weer zien. Iemand
die nooit heeft kunnen zien, droomt in gewaarwordingen. Ze horen, ruiken
en voelen in hun droom, precies zoals ze de wereld overdag beleven.
Iemand die blind geboren
is heeft nooit bewust kleuren gezien. Hij kan zich daarvan dan ook geen
voorstelling maken. Vaak is het ook niet echt belangrijk welke kleur dingen
hebben. Een roos is een roos of hij nu rood, roze of geel is. Belangrijker is
of hij lekker ruikt. Van kleren is het wel belangrijk om de kleur te weten. Welke kleuren bij elkaar passen moeten blinden uit hun hoofd leren. Ook moeten
ze weten welke kleuren hun kleren hebben. Daarvoor zijn een paar handige
oplossingen: Zo kun je een klein knoopje naaien aan dingen die goed bij elkaar
passen. Als je knoopjes van verschillende vormen gebruikt, gaat dat goed. Ook
zijn er speciale kledingmerkjes te koop waarop in braille een paar lettertjes
staan. Bijvoorbeeld 'bl' voor blauw. Die merkjes kun je in je kleren naaien.
Maar het blijft natuurlijk behelpen.
Nee. Een regenboog is zo groot en
zo ver weg dat je hem nooit helemaal kunt voelen. Blinden en heel
slechtzienden kunnen zich moeilijk dingen voorstellen die je niet kunt voelen.
Opmerking:
Dit klopt niet helemaal. Er zullen mensen zijn die aan een beschrijving
best veel zullen hebben, ook al kunnen ze niks voelen, zien, horen, ruiken of
proeven. Het blijft natuurlijk altijd lastig uit te leggen hoe iets er
uitziet en dan nog ben je niet zeker of de blinde persoon wel dezelfde
voorstelling kan maken van hoe iets er in het echt uitziet.
17. Waarom bewegen blinden soms zo vreemd?
Blinden maken soms vreemde
bewegingen met armen en hoofd. Met een moeilijk woord heet dat 'blindismen'. Er is veel onderzoek naar gedaan, maar de geleerden hebben nog geen antwoord
gevonden. Wat meespeelt is dat je, als je blind bent, je eigen bewegingen niet
kunt zien. Ook kun je niet zien hoe andere mensen zich bewegen. Ook merkt een
blinde niet dat hij met zijn hoofd schudt. Hij ziet de wereld om zich heen
immers niet bewegen. Ach, je moet maar denken dat het wel een vreemd
gezicht is, maar dat iemand die dit doet daarom nog niet gek is.
Opmerking:
Sommige blinden hebben, wat men in de volksmond noemt, blindismen. Het zijn
onbewuste en ongecontroleerde bewegingen zoals: op en neer bewegen met het
hoofd, constant in de ogen duwen enz. Deze bewegingen worden als zeer vreemd
ervaren in de gewone omgang. Dit schrikt goedziende mensen af. De integratie
wordt bemoeilijkt doordat deze manier van doen niet overeenstemt met de geldende
waarden, normen en gewoonten van de maatschappij. Hoe je het draait of keert,
het is en het blijft een 'ziende' maatschappij. Alles staat in het teken
van het visuele en daar moet rekening mee worden gehouden. Lees de volledige
tekst op: Integratiedoelstellingen rond blinde en slechtziende personen.
18. Wat zijn slechtzienden?
Als je zo weinig ziet dat je hulpmiddelen
moet gebruiken om te lezen of je in het verkeer te bewegen, ben je slechtziend.
Opmerking: Wat is blind en wat is
slechtziend?
19. Zijn mensen die kleurenblind zijn ook slechtziend?
Als je kleurenblind
bent, is er iets niet goed in je oog. Je ziet alles als op een zwart-wit foto.
Dat is lastig, maar je bent er nog niet slechtziend door.
20. Wat zie je als je slechtziend bent?
Dat is voor iedere slechtziende
anders. Toch kun je proberen je het een beetje voor te stellen. Hiervoor moet
je wel een beetje knutselen. Knip van doorzichtig plastic zes rondjes zo groot
als een brillenglas. Maak hier met behulp van een touwtje drie brilletjes van. De glazen van het eerste brilletje maak je vuil met een beetje vet. Op de
glazen van het tweede brilletje plak je in het midden een rondje van papier. Op de glazen van het derde brilletjes plak je een cirkel van papier, zo groot
als het glas, maar in het midden een gaatje. Als je nu door deze
brilletjes kijkt, zie je de drie meest voorkomende vormen van slechtziendheid.
21. Hoe zien de meest voorkomende vormen van slechtziendheid er uit?
Vooral oudere mensen worden slechtziend. Dat komt soms doordat de lenzen in hun ogen het niet meer goed doen. Een
andere oorzaak is dat het bloed niet meer goed door de ogen stroomt.
Tenslotte zijn er heel veel oogafwijkingen en ziektes waardoor je slechtziend
kunt worden.
23. Hebben slechtzienden veel licht nodig om goed te kunnen zien?
Er zijn
heel veel verschillende vormen van slechtziendheid. Je kunt dus onmogelijk
zeggen dat alle slechtzienden veel licht nodig hebben om zo goed mogelijk te
zien. Sommigen hebben het juist graag donker. Laat iemand die niet
goed ziet zelf maar een plekje uitzoeken waar het voor hem het prettigst is.
24. Kun je gewoon praten tegen visueel gehandicapten?
Ja hoor. Je kunt
gewoon "tot ziens" zeggen tegen iemand die niet kan zien. Je mag ook gewoon de
woorden kijken en zien gebruiken. Iemand die blind is, zal ook gewoon
"laat eens kijken" zeggen, terwijl hij voelen bedoelt.
25. Waarom dragen visueel gehandicapten een zonnebril?
Er zijn
verschillende redenen waarom visueel gehandicapten een zonnebril dragen. Sommige mensen kunnen heel slecht tegen het licht. Anderen hebben geen
controle over hun ogen, zodat die steeds bewegen. Dat is een vervelend gezicht
voor andere mensen. Door een zonnebril te dragen, valt dat bewegen minder
op.
Ook komt het voor dat door operaties de ogen zo beschadigd zijn dat ze er niet
mooi meer uitzien. Vaak is het dan prettiger om een donkere bril te dragen.
Mensen die het niet gewend zijn, schrikken anders vaak en dat is vervelend.
Opmerking:
Niet alle blinde en slechtziende personen dragen een donkere bril.
26. Hoe herkennen visueel gehandicapten andere mensen?
Aan iemands stem. Alle mensen hebben een andere stem. Wel moet de blinde of slechtziende altijd
even wennen aan een stem. Daarom zal niet elke blinde of slechtziende je
herkennen als je alleen maar "dag" zegt. Dat is meestal te weinig.
Opmerking:
Sommige blinden en slechtzienden herkennen ook andere
mensen door het geluid, de regelmaat en de sterkte van voetstappen. Ook
zijn er slechtzienden die nog aan de kledij(kleur) anderen kunnen herkennen.
27. Is het voor een jongen erger om visueel gehandicapt te zijn dan voor een
meisje?
Meisjes die gehandicapt zijn, voelen zich gauwer wat minder mooi
dan meisjes zonder handicap. Als jongens naar meiden kijken, zullen ze hun oog
dan ook wel eens laten vallen op een meisje met een ooghandicap? Iets
dergelijks geldt ook voor visueel gehandicapte jongens. Die zullen nooit een
mooie brommer hebben of in een snelle auto rijden. Zullen meiden hem dan nog
wel aantrekkelijk vinden? Als je als ziende samen met een blinde of
slechtzienden naar een disco gaat, val je altijd op. Niet iedereen kan
daar tegen.
28. Trouwen gehandicapten altijd met andere gehandicapten?
Als iemand die
gehandicapt is, houdt van een andere gehandicapte dan kunnen ze natuurlijk
samen gaan trouwen. Maar gehandicapten zijn mensen, zoals alle anderen. Ze
worden wel degelijk verliefd op zienden.
29. Hoe vinden visueel gehandicapten televisie?
Als je niet goed kunt
zien, maar wel goed kunt horen, gebruik je de televisie als radio. Vooral
mensen die altijd goed hebben kunnen zien, vinden dat heel vervelend. Het is
veel moeilijker een film te volgen als je de beelden niet kunt zien. Je moet
uiteraard wel de taal kunnen verstaan. Ook moet er genoeg gepraat worden.
30. Als iemand op latere leeftijd blind of slechtziend wordt, wat moet hij dan
doen?
Als iemand op latere leeftijd visueel gehandicapt wordt, is dat vaak
heel moeilijk te verwerken. Alles wat vroeger vanzelfsprekend was, is opeens
een probleem geworden. Zo kun je geen auto meer rijden. Ook wordt het moeilijk
om televisie te kijken. Toch moet je proberen om een nieuw leven te beginnen. Daarvoor is hulp te krijgen bij één van de
vele regionale centra voor
hulpverlening aan blinden en slechtzienden. Hier kunnen mensen leren om een
heleboel dingen weer zelfstandig te doen. Denk daarbij aan: alleen op straat
lopen, koken, lezen en schrijven en het huishouden doen. Ook leer je om
nieuwe hobby's te zoeken.
31. Waar kunnen visueel gehandicapten hulp krijgen?
Met alle problemen
kunnen ze terecht bij de
Ooglijn
of andere Nederlandse
blindennazorgwerken. Daar kan overigens
iedereen terecht met alle vragen. Als dat nodig is, worden de visueel
gehandicapten verwezen naar andere organisaties, zoals de regionale centra.
Soms komt er naar aanleiding van een telefoontje een hulpverlener bij de blinde
of slechtziende thuis.
32. Is er speciale hulp voor ouders van visueel gehandicapte kinderen?
Ouders kunnen contact opnemen met één van de regionale centra voor
hulpverlening aan blinden en slechtzienden. De specialisten die daar werken,
begeleiden ouders en kind. Ouders leren dan welke spelletjes ze met hun kind
kunnen doen, zodat het zich goed ontwikkelt. Ook zijn er verenigingen van
ouders die een kind hebben met een visuele handicap.
Opmerking:
In Nederland kun je contact opnemen met de Federatie van
Ouders van Visueel Gehandicapten (FOVIG). FOVIG is een organisatie van
ouders voor ouders die zich verbonden weten door het hebben van een visueel
gehandicapt kind.
33. Hebben visueel gehandicapten een eigen vereniging?
In Nederland zijn
twee verenigingen van blinden en slechtzienden: De Nederlandse Vereniging van
Blinden en Slechtzienden (NVBS) en de Nederlandse Christelijke blinden- en
slechtziendenbond (NCB). Ze komen op voor de belangen van hun leden,
bieden hulp waar dat nodig is en organiseren ook uitstapjes en vakanties.
Voor iedereen die
braille kan
lezen, zijn er veel boeken en tijdschriften beschikbaar. Als een boek niet in
braille beschikbaar is, dan kan dat op verzoek bij een speciaal bedrijf in
braille worden vertaald. Dat gebeurt vaak met schoolboeken. Het nadeel van
brailleboeken is dat ze groot, dik en zwaar zijn. Je kunt ze niet zo makkelijk
meenemen. Bovendien is het veel werk om ze te maken. Je kunt dus niet altijd
vlug lezen wat je wilt.
Als je geen braille kunt lezen dan is een gesproken
boek heel handig. Maar daar zitten ook een paar nadelen aan: Als je altijd
alleen maar luistert in plaats van dat je zelf leest, leer je niet goed
spellen. Je ziet de woorden immers niet staan. Daardoor maak je veel vlugger
spelfouten bij het schrijven. Als een boek een beetje saai is, kun je je
moeilijker concentreren. Als je daardoor even ergens anders aan denkt, draait
de cassette gewoon door. Lees je zelf, dan stop je in zo'n geval gewoon even. Maar, bij het gesproken boek moet je terugspoelen naar het punt waar je bent
opgehouden met lezen. Voor slechtzienden zijn er een heleboel hulpmiddelen bij
het lezen. Zo zijn er allerlei loepjes, van groot tot klein (zie
hieronder!). De grootste is
een televisieloep. Hij kan de letters wel 35 keer vergroten. Ook
zijn er boeken die gedrukt zijn in heel grote letters.
Opmerking:
Je kan ook boeken in DAISY-formaat lezen. DAISY staat voor Digital
Accessible Information System en biedt op cd-rom gesproken lectuur in digitale
vorm aan. In een studio worden de teksten met menselijke stem voorgelezen
maar opgenomen en beluisterd met behulp van een DAISY-speler. Een
DAISY-speler kan je aanschaffen via een hulpmiddelenleverancier.
- Belgische blindennazorgwerken
- Nederlandse
blindennazorgwerken
35. Hoe kunnen blinde en slechtziende kinderen schrijven?
Blinde kinderen
schrijven vaak met een speciale brailleschrijfmachine. Die lijkt een beetje op
een schrijfmachine, maar hij heeft maar zes toetsen en een spatiebalk. Meer is
niet nodig om in braille te kunnen schrijven. Nadeel van de braillemachine is
dat hij veel lawaai maakt. Tegenwoordig zijn er ook aangepaste computers voor
blinde en slechtziende kinderen. Door een slimme techniek kunnen ze voelen wat
er op het scherm staat. Slechtziende kinderen gebruiken vaak heel dik
schrijvende viltstiften en een schrift met vette lijnen. Zij schrijven soms
met een loep. Je begrijpt wel dat dat niet altijd even vlug gaat.
Opmerking:
Dit geldt niet alleen voor kinderen. Veel studenten
noteren tegenwoordig niet meer met een braillemachine, maar met een laptop, een
pc of een ander notitietoestel.
36. Kunnen alle blinden en zeer slechtzienden braille lezen en
schrijven?
Nee. Naar schatting kent slechts 10 % van alle blinden en zeer
slechtzienden het brailleschrift. Vooral mensen die op latere leeftijd blind
of heel slechtziend worden, beheersen het braille vaak niet. Dat komt doordat
je braille het best leert, als je nog jong bent. Hoe ouder je bent, hoe
moeilijker het is om het blindenschrift te leren. Veel oudere mensen beginnen
er daarom niet aan. Braille leren is moeilijk, omdat je heel goed met je
vingers moet leren voelen. Ook moeten je vingers de verschillende letters
leren herkennen. Dat kost veel tijd.
37. Wie heeft het brailleschrift ontworpen?
Het brailleschrift is ontworpen
door Louis Braille. Toen Louis nog jong was, kreeg hij tijdens het spelen een
mes in zijn oog. Daardoor werd hij blind.
Toen Louis Braille 10 jaar was,
werd hij naar een speciale school voor blinden in Parijs gebracht. Op die
school werden een soort blindenletters gebruikt. Doordat de letters op het
papier lagen, konden de blinden ze voelen. Door met hun vingers over de zinnen
te gaan, voelden ze wat er geschreven stond. De letters waren best ingewikkeld
voor de blinden. De slimme Louis bedacht zelf een eigen blindentaal. Na veel
denkwerk had hij letters bedacht die gemaakt waren van puntjes. Door puntjes
in het papier te prikken, kon je voelen welke letter er stond. Louis maakte
een heel alfabet, het braillealfabet. De braille letters lijken op de puntjes
van een dobbelsteen. Naast de letters van het alfabet, bestaat het
brailleschrift ook uit cijfers, leestekens (bijvoorbeeld komma's en
vraagtekens), symbolen/tekens die in wiskunde, scheikunde en natuurkunde
voorkomen en zelfs muzieknoten.
Opmerking:
Het brailleschrift: Met o.a. plaatjes van
braille, braillelettertypes downloaden, ...
39. Wat zijn gesproken boeken?
Gesproken boeken zijn cassettebandjes
waarop iemand een boek voorleest. De geluidsbanden worden gemaakt in
speciale studio's waar mensen de boeken inlezen.
Opmerking:
Je kan ook boeken in DAISY-formaat lezen. DAISY staat voor Digital
Accessible Information System en biedt op cd-rom gesproken lectuur in digitale
vorm aan. In een studio worden de teksten met menselijke stem voorgelezen
maar opgenomen en beluisterd met behulp van een DAISY-speler. Een
DAISY-speler kan je aanschaffen via een hulpmiddelenleverancier.
- Belgische blindennazorgwerken
- Nederlandse
blindennazorgwerken
40. Hoe gaat het verder?
Als de boeken zijn ingelezen, worden de cassettes
gekopieerd. Een boek bestaat meestal uit meer dan één cassette. Elke cassette
krijgt een merkteken, zodat je kunt voelen de hoeveelste cassette van een boek
het is. Dan gaan ze in een speciale doos met zes of acht vakjes.
Voor elke cassette is er één vakje, zodat ze niet door elkaar komen.
41. Waar kun je gesproken boeken krijgen?
In speciale bibliotheken
voor gesproken- en brailleboeken. Je hoeft er niet naar toe. Alles gaat per
post. Vooral met brailleboeken is dat een heel gesjouw, want die boeken zijn
veel groter en zwaarder dan gewone boeken. Dat komt, doordat brailleletters
veel meer plaats innemen dan gewone letters. Voor het verzenden van de
brailleboeken en gesproken boeken hoef je niet te betalen.
Gesproken lectuur is er
voor iedereen die om welke reden dan ook niet kan lezen. Denk daarbij
bijvoorbeeld aan mensen die woordblind zijn en daardoor heel moeilijk kunnen
lezen en schrijven. Gesproken boeken zijn ook handig voor mensen die hun
handen niet (goed) kunnen gebruiken.
43. Zijn er ook kranten en tijdschriften voor visueel gehandicapten?
Er
zijn tijdschriften in braille en in gesproken vorm. Ook zijn er kranten
beschikbaar. Natuurlijk kun je niet elke dag een hele krant voorlezen en
versturen. Daarom wordt er een keuze gemaakt uit de artikelen. Zo verschijnt
er elke week een selectie uit de grote landelijke dag- en weekbladen. Nieuw
zijn de "computerkranten" en "tijdschriften". Deze worden verstuurd op een
diskette. Om deze krant te kunnen lezen, moet de visueel gehandicapte wel een
aangepaste computer hebben. Het voordeel van computerkranten en tijdschriften
is dat het niet zoveel werk is om ze te maken. Het nadeel is dat je niet
lekker op de bank kunt lezen. Je moet altijd in de buurt van een computer
zitten.
Opmerking:
Veel kranten kun je tegenwoordig online raadplegen via het
Internet. Verder bestaan er ook Daisy-cd's met kranten- en/of
tijdschriftartikelen etc. Er bestaan draagbare Daisy-spelers zodat je niet
meer in de buurt van een pc moet zitten.
44. Waar kun je kranten en tijdschriften krijgen?
Nederland
en België tellen speciale instellingen waar ze gesproken kranten en tijdschriften maken en
bewaren. Je kunt je abonneren op verscheidene bladen. Wat zou je
denken van de Hitkrant op cassette, compleet met muziekfragmenten?
45. Wat is het nadeel van gesproken boeken en tijdschriften?
Bij de
kranten moet je afwachten wat anderen uitkiezen om voor te lezen. Het is
moeilijk om het iedereen naar de zin te maken. Ieder mens heeft nu eenmaal
belangstelling voor iets anders. Bovendien moet je de cassettes terugsturen
als je krant of het tijdschrift uit hebt; dan kunnen ze weer voor een volgende
keer worden gebruikt. De boeken kun je vaak niet kopen. Je kunt dus
nooit een eigen bibliotheekje opbouwen.
Als je altijd alleen maar luistert in plaats van dat je zelf leest, leer je niet
goed spellen. Je ziet de woorden immers niet staan. Daardoor maak je
veel vlugger spelfouten bij het schrijven. Als een boek een beetje saai
is, kun je je moeilijker concentreren. Als je daardoor even ergens anders
aan denkt, draait de cassette gewoon door. Lees je zelf, dan stop je in
zo'n geval gewoon even. Maar, bij het gesproken boek moet je terugspoelen
naar het punt waar je bent opgehouden met lezen.
46. Wat zijn grootletterboeken?
Dat zijn boeken met grote letters. Ze zijn
groot, zwaar en erg duur. Er zijn niet veel boeken in grootletterdruk,
maar er komen er wel steeds meer.
47. Waar kun je boeken in grootletterdruk krijgen?
48. Hoe kunnen blinden en slechtzienden de weg vinden?
Mensen die goed
kunnen zien, oriënteren zich op herkenningspunten, zoals gebouwen en
straatnaamborden. Ook slechtziende mensen kunnen dit vaak nog wel, al gaat het
al wel een stuk moeilijker. Blinde mensen vinden de weg door herkenningspunten
uit hun hoofd te leren. Dat doen ze door de route eerst regelmatig met een
ziende te lopen. Als ze dezelfde weg zelfstandig gaan lopen, hebben ze een
witte stok bij zich en/of een geleidehond.
Opmerking:
Blinden en slechtzienden kunnen zich oriënteren op rioolputjes, obstakels, de
huizenrij, geuren, de ondergrond, ...
49. Is het wel eens moeilijk om de weg te vinden?
Ja, vooral in woonerven
en op plaatsen waar geen stoep ligt. Ook is het moeilijk als er veel
auto's of andere obstakels op de stoep staan.
50. Als visueel gehandicapten bij iemand op bezoek willen gaan, hoe doen ze
dat dan?
Je kunt vragen of iemand je wil afhalen. Je kunt dan meteen de weg
leren kennen, zodat je die later zelfstandig (met witte stok en/of geleidehond)
kunt lopen. Als je met het openbaar vervoer reist, kun je vragen waar de
dichtstbijzijnde halte is en hoe je vanaf daar naar het huis moet komen.
Je kunt ook een taxi nemen, die je voor de deur afzet.
51. Heeft iedere blinde een geleidehond?
Nee. Omdat visueel gehandicapten
gewone mensen zijn, houdt ook niet iedere blinde of slechtziende van een hond. Als je niet van dieren houdt, moet je geen geleidehond nemen.
Dat is zielig voor de baas, maar ook voor de hond.
52. Is een geleidehond een gewone hond?
Gelukkig wel. Hij kan gewoon spelen
en is ook gewoon stout of lief, zoals iedere andere hond. Alleen ... het is
geen domme hond. Je kunt hem iets leren!
53. Waarom heeft een geleidehond een handvat?
Dat handvat is een beugel die
aan een tuigje vastzit. Dat tuigje zit bij de hond om zijn nek, loopt vandaar
over zijn rug en zit dan met een riem onder zijn buik dicht. Iemand die met de
hond loopt, houdt de beugel vast en kan zo goed voelen of de hond een beetje
naar links of naar rechts loopt, of stopt. Een geleidehond kan niet aan een
lange riem lopen. Dan gaat hij overal lekker snuffelen, zoals iedere hond.
Dat kan natuurlijk niet, want dan kan hij niet opletten en zijn werk goed doen.
54. Weet een geleidehond de weg?
Niet echt. De baas moet de weg weten. De
hond: wacht bij de stoep; zoekt een zebra om over te steken; kan bij een
stoplicht de paal vinden waarop de baas moet drukken om het licht groen te
laten worden; loopt om allerlei obstakels heen waar de blinde anders over zou
struikelen; kan, als hij daar ongeveer in de buurt is, een bushokje of
brievenbus vinden; zoekt deuren en trappen; weet het verschil tussen links en
rechts. De baas moet telkens commando's geven. Bijvoorbeeld: "zoek de trap".
Maar het blijft een hond. Hij weet natuurlijk niet of de baas naar boven of
naar beneden wil. Dat is wel eens lachen. Op het Centraal station in Utrecht
bijvoorbeeld kan hij heel wat trappen vinden. Bij elke trap zegt de baas dat
hij die niet moet hebben. Misschien denkt de hond dan wel: "Nou ja vooruit. Dan de volgende trap maar. Het is ook nooit goed". Als de hond na lang zoeken
de goede trap wel gevonden heeft, krijgt hij een flinke pluim. Op plaatsen
waar de hond vaak komt, weet hij zelf de weg. Komt de boodschappentas
tevoorschijn dan weet hij dat er gewinkeld gaat worden. De hond loopt dan
vanzelf de goede kant uit.
55. Mag je een geleidehond aaien?
Geleidehonden zijn vriendelijke dieren. Meestal willen ze graag geaaid worden. Doe dat dan ook gerust. Je mag een
geleidehond alleen niet aaien, als hij aan het werk is. Dan wordt hij te veel
afgeleid. Ook is de kans groot dat hij telkens als hij mee mag - op zoek gaat
naar mensen die hem willen aaien. Ook mag je een geleidehond niet iets lekkers
geven. De hond moet immers overal mee naar toe, ook naar de slager en het
restaurant! Hij mag dus niet leren bedelen om iets lekkers.
56. Kan iedere hond een geleidehond worden?
Nee.
Alleen een slimme hond wordt geleidehond. Hij moet namelijk heel veel
leren. Ook moet hij lief en gehoorzaam zijn. Daarnaast moet hij goed
tegen reizen kunnen, niet gauw schrikken en niet zenuwachtig zijn. Heel
belangrijk is dat de hond niet te oud is. Want, zeker voor geleidehonden
geldt: "Jong geleerd is oud gedaan".
De hondenscholen fokken meestal zelf hun eigen honden, of ze kopen ze van andere
scholen of fokkers. Zo weten ze waar de honden vandaan komen en is de kans
het grootst dat het goede geleidehonden worden.
Bijna altijd gaan de jonge hondjes (puppies) naar een zogenaamd
"puppypleeggezin". Dat zijn gewone gezinnen, zoals die bij jouw in de
straat wonen, die zich vrijwillig bij een geleidehondenschool aanmelden om
ongeveer één jaar voor een jong hondje te zorgen. In het puppypleeggezin
moet het hondje leren gehoorzamen en zindelijk
te worden, het moet wennen aan andere huisdieren wat dacht je van poezen, en aan kinderen. Verder moet het puppypleeggezin het hondje zoveel mogelijk
meenemen op straat en naar winkels, zodat het alvast aan alle geluiden en
geuren gewend raakt. En tenslotte moeten ze het hondje zoveel mogelijk
meenemen in de auto, de trein, de bus of de tram.
Na een jaar moet de jonge
hond weer terug naar de geleidehondenschool. Dat is voor die
puppypleeggezinnen soms best wel moeilijk, want zeg nou zelf: Zou jij het
leuk vinden om een lief klein hondje weer weg te doen? De training voor
geleidehond begint dus als de hond één jaar oud is. Het is heel duur om een
geleidehond op te leiden. Iedere hond wordt apart getraind door een
hondeninstructeur en die kan natuurlijk ook niet van de wind leven!
De training
duurt ruim een half jaar en als de hond klaar is, gaat de school een baas voor
hem zoeken uit de lijst met blinde mensen, die een geleidehond willen hebben.
Gelukkig hoeven ze de hond niet zelf te betalen; dat doet de regering.
De stok is eigenlijk wit met twee rode bandjes. Het is een teken, waaraan je blinden en slechtzienden herkent.
In de wet is dat officieel vastgelegd.
Opmerking:
In België is er niets geregeld omtrent de bandjes die op de
stok gekleefd zijn.
58. Wie gebruikt een witte stok?
Iedere visueel gehandicapte die dat nodig
vindt, kan een witte stok gebruiken.
59. Waarvoor hebben blinden een witte stok?
Blinden hebben de witte stok
altijd bij zich in het verkeer. Zo herkennen andere weggebruikers dat iemand
blind of slechtziend is. Ze moeten dan extra oppassen. Ook heeft iemand die
deze stok omhoog houdt voorrang bij het oversteken. Zo worden akelige
ongelukken op straat voorkomen. De witte stok wordt ook gebruikt als een soort
voelspriet. Blinden kunnen zo voorkomen dat ze overal tegen aan lopen.
Opmerking:
De witte stok biedt
in België
geen voorrechten in
het verkeer en het is dus niet verplicht hem te gebruiken. In het
verkeersreglement wordt enkel gemeld dat de andere weggebruikers extra
voorzichtig moeten zijn wanneer ze een persoon met witte stok in het verkeer
zien. Dit staat in art. 40 van het KB van 01/12/1975 meer bepaald in art.
40.2. "De bestuurder moet dubbel voorzichtig zijn ten aanzien van
kinderen, bejaarden of personen inzonderheid blinden met een witte stok
... (bestuurder moet vertragen en zonodig stoppen)".
Het is uiteraard wel zo dat als je slechtziend bent en je geen enkel mobiliteits-
of ander hulpmiddel gebruikt in het verkeer, je ook niet kan verwachten dat een
andere verkeersdeelnemer rekening houdt met je handicap en eerder zal stoppen,
zal helpen etc. In de wegcode staat er verder helemaal niets rond
blindengeleidehonden.
60. Hebben slechtzienden ook een witte stok?
Ook slechtzienden gebruiken
een stok. Vaak is dat een kortere. Ze zijn daardoor herkenbaar in het verkeer. Ook voelen ze er mee waar een trap begint, als ze dat moeilijk kunnen zien. Vaak schamen slechtzienden zich een beetje om de witte stok te gebruiken.
Ze zijn bang dat anderen denken dat ze blind zijn en dat ze daarom niks zelf
kunnen.
61. Zijn alle witte stokken hetzelfde?
Er zijn heel veel verschillende
stokken. Hele lange stokken voor grote mensen en kortere voor de kleintjes. Ook zijn er stokken die je kunt opvouwen. Je kunt de stok dan bij aankomst
opbergen in je tas. Verder zijn er heel stevige stokken van hout. Deze zijn
speciaal voor visueel gehandicapte mensen die ook niet goed kunnen lopen. Op
hun witte stok kunnen ze dan steunen bij het wandelen. Alle stokken moeten wit
zijn met twee rode bandjes. Dat is geregeld in de wet. Het liefst moet een
stok beplakt zijn met reflecterend materiaal. Dan is hij goed te zien in
het donker.
Opmerking:
In België is er niets geregeld omtrent de bandjes die op de
stok gekleefd zijn.
62. Is het moeilijker om met een stok te lopen dan met een
geleidehond?
Alles heeft zijn voor en tegen. Een hond is makkelijker als
het moeilijk is op straat, bijvoorbeeld als er veel lawaai is of als de stoep
vol staat met fietsen en reclameborden. Ook is een hond makkelijker op
stations en als er sneeuw ligt. Verder maakt het niet zoveel uit.
Opmerking:
Een geleidehond is voor blinden een mobiliteitshulpmiddel
dat ver boven de kwaliteiten van de witte stok of alle moderne
hoogtechnologische hulpmiddelen verheven is.
Met een witte stok loopt een blinde van hindernis naar hindernis. Hoewel
men in het algemeen de indruk heeft dat zulks heel vlot verloopt, stellen de
sommige blinden vast dat het stoklopen bijzonder belastend is en veel stress
oplevert. Als men rechts een hindernis vindt, is het niet uitgesloten dat
men langs de linkerzijde tegen iets anders aanbotst. Het komt er dus op
neer dat het stoklopen vaak iets weg heeft van gokken en geluk hebben.
Tevens kan men met de witte stok onmogelijk plassen en overhangende hindernissen
detecteren. Een bijkomend probleem vormt het zich steeds verplaatsend
hindernissenpark dat men in een stad of dorp als blinde op de stoep ontmoet.
Het straatbeeld verandert dagelijks drastisch en dat maakt het stoklopen zo
vermoeiend en ... vaak zeer gevaarlijk.
Met een geleidehond loopt een blinde van oriëntatiepunt naar oriëntatiepunt.
De hond vermijdt hindernissen, overhangende takken, putten, bouwwerven, plassen,
hondenpoep, enz. Hij wijst de blinde gebruiker trappen, roltrappen,
liften, stoepen, open deuren, zijstraten, zebrapaden, brievenbussen,
telefooncellen, onthaalbalies, zitbanken, een vrije plaats op het openbaar
vervoer, en vele andere dingen aan. Hij volgt zeer strikt de bevelen van
zijn baasje op maar weigert die wanneer ze zowel de hond als zijn gebruiker in
gevaar brengen. In zulk geval neemt de hond het initiatief om een
alternatieve weg te kiezen en terug te keren naar het punt vlak voorbij de
hindernis, al moet hij daarvoor een straat oversteken.
63. Moet je visueel gehandicapten op straat helpen?
Als je denkt dat een
visueel gehandicapte iets niet goed kan, bijvoorbeeld oversteken, vraag dan of
je kunt helpen. Wees niet boos als dat niet hoeft. De visueel
gehandicapte zal het dan wel alleen kunnen.
64. Hoe moet je helpen?
Wil je een visueel gehandicapte helpen oversteken? Begin dan niet opeens te trekken aan zijn arm of witte stok. Dat is echt heel
vervelend. Vraag eerst even waar hij naar toe wil en of je daarbij kunt helpen.
Stelt hij jouw hulp op prijs? Begeleid de blinde of slechtziende dan.
Vraag even wat hij het prettigst vindt. Sommigen vinden het prettig om 'hand-in-hand' te gaan. Anderen gaan liever
gearmd. Moet je samen door een deur of een smalle doorgang op straat? Ga dan
voorop lopen. Het kan zijn dat een blinde een geleidehond bij zich heeft.
Die hond loopt alleen mee, als zijn baas daartoe opdracht geeft.
66. Is het ook wel eens voordelig om slechtziend of blind te zijn?
Soms
wel. Er bestaat bijvoorbeeld een kaart voor het openbaar vervoer. Een visueel
gehandicapte koopt een kaartje. Op datzelfde kaartje mag een begeleider gratis
meereizen. Dat kan de geleidehond zijn of een echt mens. Natuurlijk is zo'n
kaart er niet voor niets. Voor veel mensen met een ooghandicap is het echt
hartstikke moeilijk om alleen op reis te gaan.
Opmerking:
In België kan zowel de blinde als de begeleider gratis reizen in zowel trein,
tram, metro als bus.
67. Hoe weet een visueel gehandicapte op welk station hij moet
uitstappen?
Speciaal voor mensen met een ooghandicap roept de conducteur
telkens de namen om van de stations. Soms vergeet hij dit. Dat is heel
vervelend voor mensen die weinig of niets zien. Ze kunnen immers het bord
met de naam van het station niet lezen.
Opmerking:
Je kunt ook hulp vragen aan een medepassagier en/of de kaartjesknipper.
68. Gaan blinde en slechtziende kinderen naar school?
Natuurlijk.
Het zijn gewone kinderen, dus moeten ze ook naar school.
69. Zijn er speciale scholen?
Ja. Op zo'n speciale school is alles
aangepast aan blinde en slechtziende kinderen. Ook met activiteiten wordt er
rekening gehouden met de verschillende handicaps. Bovendien kunnen de
leerkrachten braille lezen en schrijven, zodat ze dat ook aan de kinderen kunnen
leren.
70. Als visueel gehandicapte kinderen naar een speciale school gaan, wonen ze
dan in een internaat?
In Nederland zijn er een aantal speciale scholen. Soms wonen
blinde of slechtziende kinderen heel ver van die school. Om naar school te
kunnen, zouden ze elke dag heel lang moeten reizen. Voor die kinderen is er
bij de speciale school een internaat. Door de week wonen en leven de kinderen
in dat internaat. Ze leren daar ook zaken die je later nodig hebt om
zelfstandig te kunnen wonen. Je kunt daarbij denken aan koken, leren lopen
met een witte stok en zelfstandig reizen.
71. Kunnen blinde en slechtziende kinderen ook naar een "gewone"
school?
Dat kan, en dat gebeurt ook steeds meer. Het is alleen voor het
éne
visueel gehandicapte kind makkelijker dan voor het andere. Soms zijn er op
school speciale aanpassingen nodig, zoals een andere kleur bord of een
speciale werktafel voor de blinde of slechtziende leerling. Ook heeft de
leerling met een ooghandicap vaak wat extra hulp van de leraar nodig. De les
gaat dan iets langzamer. Dat hoeft geen probleem te zijn als ziende en visueel
gehandicapte leerlingen begrip voor elkaar hebben. Verder is het
belangrijk dat problemen die er zijn, besproken worden in de klas.
72. Krijgen blinde en slechtziende kinderen extra aandacht op een "gewone"
school?
Niet alles is voor hen even gemakkelijk. Soms hebben ze extra hulp
of extra tijd nodig. Dat komt doordat het lezen en schrijven niet zo vlug
gaat. Soms krijgen ze extra les van een leraar van een speciale school. Ze
leren dan bijvoorbeeld hoe ze een witte stok of een loep moeten gebruiken. Kinderen met een ooghandicap worden niet voorgetrokken. Dat vinden ze zelf ook
absoluut niet leuk. Ze willen het liefst gewoon met de klas meedoen.
74. Wat vinden de leraren moeilijk, als ze een visueel gehandicapt kind op
school krijgen?
Ook voor leraren is het even wennen, als een visueel
gehandicapt kind op school komt. Zij vergeten in het begin vaak dat ze groot
moeten schrijven. Ook zeggen ze in het begin niet altijd wat ze op het bord
schrijven. Daardoor kan de blinde of slechtziende leerling de les niet volgen. Bij toetsen moeten de leraren er altijd aan denken om de opgaven te laten
vertalen in braille. Ook bij het plannen van activiteiten moeten de
leraren rekening houden met de handicap van de blinde of slechtziende.
Er zijn speciale leerkrachten die
een handje kunnen helpen. Zij komen naar de "gewone school" om de leerling
braille te leren lezen of met de witte stok te leren lopen. Ook geven ze de
leraren adviezen. Bijvoorbeeld over de manier waarop zij het beste les
kunnen geven aan de blinde of slechtziende leerling.
77. Hoe kunnen blinde en slechtziende kinderen meedoen met
aardrijkskundeles?
Voor slechtziende kinderen zijn er speciale atlassen
gedrukt met dikke lijnen. Daarin staat niet zoveel als in een gewone atlas. Voor blinde kinderen zijn er atlassen met reliëfkaarten. Deze kaarten zijn
gemaakt van plastic, met bobbeltjes voor de plaatsen, dikkere bobbels voor
bergen en lijnen voor de rivieren. Ook staat op deze kaarten veel minder dan
in een gewone atlas. Niets aan te doen, dat kan om technische redenen nu
eenmaal niet anders.
78. Hoe kunnen blinde en slechtziende kinderen meedoen met gym?
Dat is wel
eens moeilijk, maar met een beetje fantasie lukt het toch vaak wel. Het
spreekt voor zich dat blinde kinderen niet kunnen meedoen met een balspel. Ook
voor slechtzienden zijn spelletjes met een bal vaak lastig. Soms kan een
andere kleur bal, of een bal met geluid (een belletje erin) helpen.
79. Hoe gaat het onder het speelkwartier?
Het is wel eens lastig als je -
net als bij gym - samen een spel wilt doen. Maar ook hier geldt dat er best
spelletjes te bedenken zijn, waaraan iedereen mee kan doen. Samen praten gaat
in ieder geval zonder problemen, zelfs over wat er gisteren op televisie was. Ook blinde en slechtziende kinderen "kijken" televisie.
Dat doen ze door te luisteren.
80. Mag je blinde en slechtziende kinderen plagen?
Natuurlijk. Maar wat
voor iedereen geldt, gaat ook op voor kinderen met een ooghandicap: blijf
sportief! Het is geen kunst om altijd de tas van de visueel gehandicapte te
verstoppen, rommel op zijn weg te leggen, hem te plagen omdat hij de bal niet
kan vangen, of te pesten met die vreemde bril. Kijk eens goed naar jezelf. Er
zijn vast wel dingen waarmee jij niet graag geplaagd zou willen worden:
flaporen, rood haar, stomme kleren, hoogtevrees, heel groot of heel klein zijn
of gauw blozen. Je ziet, er is genoeg.
81. En hoe gaat het na school?
Net als ieder kind, willen ook visueel
gehandicapte kinderen na school graag met anderen spelen. Dat gaat niet altijd
goed. Hoe minder je ziet, hoe moeilijker het is. Verder hebben kinderen die
gewoon kunnen zien, niet altijd zin om zich aan te passen aan een kind met een
ooghandicap. Toch kun je, met wat goede wil, heel wat spelletjes bedenken
die je samen kunt spelen.
82. Is er speciaal werk voor visueel gehandicapten?
Vroeger was dat meer
het geval dan nu. Veel visueel gehandicapten waren mandenvlechter,
borstelmaker of stoelenmatter. Later kwamen daar de beroepen telefonist,
typist of pianostemmer bij. Nu is een groot aantal andere beroepen
mogelijk.
83. Wat voor werk kunnen blinden en slechtzienden nu doen?
Tegenwoordig
kan er veel meer. Dat komt doordat blinden en slechtzienden computerschermen
kunnen lezen. Dat kan dankzij schermen met grote letters, spraakboxen (die
door middel van een elektronische stem vertellen wat er op het scherm staat)
en zogenaamde "brailleleesregels" die computerteksten vertalen in braille. Niet op papier, maar door middel van kunststof pennetjes, die elektronisch
omhoog en naar beneden gestuurd worden en zo geplaatst zijn in een soort balk,
dat ze een regel tekst in braille vormen. Er zijn ook brailleprinters, die
computerteksten op papier afdrukken in braille. Beroepen waarvoor je ogen
het goed moeten doen, zoals bouwvakker, chauffeur, piloot of chirurg, zijn
natuurlijk niet mogelijk.
84. Zijn er speciale aanpassingen nodig om te kunnen werken?
Soms wel. Bij
die aanpassingen gaat het dan vaak om: ander licht, een aangepast bureau, een
aangepaste computer enz. De werkgever kan bijna altijd geld van de overheid
krijgen om deze spullen aan te schaffen. Zo wil de overheid bevorderen dat
blinden makkelijker aan het werk komen.
85. Is het voor visueel gehandicapten moeilijk om werk te
vinden?
Inderdaad, dat is niet makkelijk. Veel werkgevers denken dat
visueel gehandicapten langzaam zijn. Dat is lang niet altijd waar.
Ook weten veel werkgevers niet dat ze geld van de overheid kunnen krijgen om
aangepaste apparatuur aan te schaffen.
86. Kunnen visueel gehandicapten het huishouden doen?
Niet alles gaat even
makkelijk: stofzuigen bijvoorbeeld. Maar ... wie niet sterk is, moet slim
zijn. Als je stofzuigt op kousenvoeten, voel je onder je voeten heel goed
waar de kruimels liggen.
87. Moet bij visueel gehandicapten thuis altijd alles op dezelfde plaats
liggen?
Dat is wel zo makkelijk. Je kunt dan alles goed vinden. Maar, ook
onder blinden en slechtzienden heb je mensen die slordig zijn. Die moeten
dan wat langer zoeken voordat ze hun spullen gevonden hebben.
88. Hebben blinde mensen 's avonds het licht aan?
Mensen die blind zijn,
hoeven 's avonds het licht niet aan te doen. Toch doen de meesten het wel. Zo
kunnen bezoekers de weg in hun huis vinden. Ook kan het zijn dat vrienden
doorlopen als ze geen licht zien branden. Dat zou jammer zijn. Wel is het voor
blinden een probleem om te weten wanneer het licht aan moet. Ze kunnen
immers niet zien dat het donker wordt.
Opmerking:
Het licht aanlaten is ook handig voor andere huisbewoners
en/of de geleidehond.
89. Kunnen visueel gehandicapten koken?
Ja, dat kan. Of ze het ook doen,
hangt af van de vraag of ze koken leuk vinden. Bij het koken gebruikt de
visueel gehandicapte de zintuigen die het nog wel goed doen; vooral horen en
voelen. Zo kun je 'op de tast' heel aardig aardappels leren schillen. Ook kun
je leren om op die manier de vlam van het gas aan te steken. Een beetje durf
heb je wel nodig om tussen al die warme pannen en vlammen te rommelen. Bij het
koken gebruikt de visueel gehandicapte ook zijn oren. Zo kondigt een
rammelende deksel aan dat het water kookt. Verder zijn er verschillende
'kookhulpjes'. Een paar voorbeelden: Vloeistof afmeten gaat heel goed met een
maatbeker waar aan de binnenkant voelbare streepjes zitten. Voor slechtzienden
moeten die strepen goed zichtbaar zijn. Verder zijn er weegschalen met
voelbare streepjes voor blinden of heel grote cijfers voor mensen die niet
goed kunnen zien. Er is ook een weegschaal die praat en na een druk op de
knop vertelt hoe zwaar iets is.
90. Hoe weten visueel gehandicapten wat er in pakjes en blikjes zit?
Als je
de etiketten niet kunt lezen, moet je iets slims bedenken. De beste oplossing
is om overal etiketjes in braille op te plakken. Dat is een heel karwei. En
als je per ongeluk een blik ananas openmaakt in plaatst van doperwten, eet je
toch gewoon yoghurt met ananas toe. Lekker!
Opmerking:
-
Kim Bols - Alleen wonen als blinde
Er bestaan zogenaamde labellezers of barcodelezers om dit
probleem te verhelpen. Deze worden verkocht door de
hulpmiddelenleveranciers
- Belgische hulpmiddelenleveranciers
- Nederlandse hulpmiddelenleveranciers
Ook kan je in de winkel zelf de producten laten merken b.v. een stuk plakband
kleven op een blik ananas en niet op het blik erwtjes, of de ananas in een
plastic zak doen terwijl de erwtjes in de rugzak gedaan worden, ...
91. Hoe doen visueel gehandicapten boodschappen?
Dat hangt er van af waar
je woont en hoeveel je kunt en durft. Het makkelijkst zijn winkels waar je
kunt vragen wat je hebben wilt. Voor visueel gehandicapten die weinig of niets
zien, is dat fijn. Bij winkelen in een supermarkt is vaak de hulp van het
personeel nodig. Als het niet te druk is, gaat dat meestal wel goed. Slechtzienden bekijken alles vaak van heel dichtbij of gebruiken een
loepje
voor het lezen van etiketten en prijskaartjes. Het allermakkelijkst is het
om boodschappen te doen met een ziende.
92. Kopen visueel gehandicapten zelf nieuwe kleren?
Als je nog genoeg kunt
zien, koop je vaak zelf nieuwe kleren. Als je niets meer ziet, moet je iemand
mee vragen. Die moet dan wel durven zeggen of iets mooi staat of niet.
93. Hoe kan iemand die blind is weten dat er een vlek in zijn kleren
zit?
Dat kan de blinde vaak niet weten. Iemand moet het hem zeggen.
Uit voorzorg kun je natuurlijk wat vaker wassen.
Ja, te veel om op te noemen.
Zo gaat kaarten prima met speelkaarten in grootletterdruk. Mens-erger-je-niet en kan dankzij pionnen met verschillende kopjes.
Verder zijn er damspellen waarbij de witte velden hoger liggen dan de zwarte.
Niet aan alle sporten. Rugby spelen met mensen die wel goed kunnen zien, gaat niet. Er zijn
daarentegen ook sporten die wèl heel goed gaan: zwemmen, atletiek, fietsen
(eventueel op een tandem), paardrijden, roeien, schaken en dammen.
96. Hoe kunnen andere mensen zien dat een sporter blind of slechtziend
is?
Internationaal zijn daarover afspraken gemaakt. Er zijn speciale gele
badmutsen te koop met drie zwarte stippen er op. Voor hardlopers en skieërs
zijn er gele hesjes en armbanden met ook weer die drie zwarte stippen er op.
Die zijn er wel, maar lang niet in
elke plaats. Speciaal voor blinden is het spel goalbal. Je speelt dit spel met
een bal waarin een belletje zit: een zogenaamde rinkelbal. Er wordt een echte
landelijke competitie gespeeld. Ook is er een tandemclub, waar visueel
gehandicapten samen met zienden fietsen.
Bliksem: BLIKSEM
staat voor "BLinden Info Kanaal Services Evenementen Mailgroep". Dit is
geen discussielijst maar een lijst voor aankondigingen. Via deze lijst
kunnen organisaties, verenigingen enz. hun informatie op een snelle manier
bij visueel gehandicapten brengen.
Braille Box: Pedagogische kit bestemd voor leerlingen van het lager
onderwijs. Sensibilisering omtrent blind- en slechtziendheid. De
Braille Box is een pedagogische koffer die gratis bij de Brailleliga kan
ontleend worden. De koffer is bestemd voor leerkrachten van het lager
onderwijs, die het thema van blind- en slechtziendheid willen aansnijden in
de klas. Uiteraard kan de Braille Box ook ontleend worden door
eenieder die meer wil weten over hoe te leven met een visuele beperking.
Handicap.start.be: Verzameling van sites over alles wat met handicap te maken heeft.
Handicaps_nl:
Deze discussiegroep wil mensen met een handicap in de gelegenheid stellen om
hun problemen, vragen en andere aanverwante zaken bespreekbaar te maken.
Iedereen is welkom nadat hij/zij zich in het kort heeft voorgesteld en de
andere leden hun goedkeuring hebben gegeven. Mensen die spammen,
ongerelateerde onderwerpen posten of zich niet (kunnen) houden aan de
netiquette worden van deze nieuwsgroep geweerd.
Ik wil het: Startpagina gehandicapten - Jouw gids op de digitale snelweg.
Mijn-Handicap:
Een heel algemeen forum, bedoeld voor alle mensen met een lichamelijke
handicap, maar ook voor blinden, doven/slechthorenden, mensen met epilepsie
of wat dan ook!
Revabeurs: Allerlei informatie over de Revabeurs die 2-jaarlijks in Flanders Expo te Gent doorgaat.
Samen-Verder:
Digitale ontmoetingsplek voor mensen met een handicap of chronische ziekte.
Deze mailgroep kent een unieke LEDENLIJST die maandelijks onder de leden
wordt verspreid. Overige belangstellenden zijn ook welkom!
Tasten in het duister:
Op deze site van Blindenzorg Licht en Liefde, vind je een boel interessante
informatie terug!
- Hoe leest Lars?: Uitgewerkt lessenpakket
- De blinde reiziger / Zwart: Leestekst / Gedicht van een blind meisje.
- Introductie- en doe-spelletjes: Spelenderwijs inleven in een
wereld-zonder-kijken.
- Wist je dat...?: 18 quizvragen.
- Lijst van jeugdboeken: Boeken over blind of slechtziend zijn.
- Algemeen documentatiepakket: Achtergrondinformatie voor de leerkracht
Visueelgehandicapten.start.be: Startpagina met allerlei nuttige links rond visueel andersvaliden, zowel voor België als voor Nederland.
Visukids: Digitale
ontmoetingsplek voor mensen met een handicap of chronische ziekte.
Deze mailgroep kent een unieke LEDENLIJST die maandelijks onder de leden
wordt verspreid. Overige belangstellenden zijn ook welkom!
Week van het zien: GOED
ZIEN IS BELANGRIJK! Sedert 2005 organiseert de Algemene Professionele
Opticiens- en Optometristenbond van België ten behoeve van het publiek
jaarlijks de "Week van het Zien". Bedoeling van dit event is het
publiek te attenderen op het belang van een regelmatige, preventieve
screening van het zicht. Te dien einde bieden de deelnemende
opticiens-optometristen tijdens deze week aan ieder geïnteresseerde een
visuele testing aan. De visuele tests die werden uitgevoerd tijdens de
laatste edities hebben aangetoond dat de regelmatige controle van het zicht
wel degelijk nodig was. Wij stellen daarenboven elk jaar een verhoging
vast van het aantal personen die een opticien-optometrist n.a.v. deze
campagne hebben geraadpleegd. Elke jaar stellen wij eveneens een
verhoging vast van het aantal deelnemende opticiens-optometristen, zodat wij
met zekerheid kunnen zeggen dat de editie 2007 een echt succes was, dat
bovendien goed werd weergegeven in de pers.
Home
